तत्राहं तामुपसंपेदे कृष्णवर्णां, त्रिणेत्रताराभिः शिरसा, शुक्लवासिनीं, यथा चन्द्रमा रात्रिं संप्राप्नोति। तस्यामहं विपन्नः सन् शीघ्रं भोजनं याचिषं—"हे कन्ये, शीघ्रं भोजनं दत्त्वा दुःखितस्य दुःखं हरोतु; क्लेशितानां दुःखनाशेनैव श्रेयः वर्धते" इति। मम उदरमध्ये भूः शनैः शनैः वर्धमाना, जीर्णवृक्षकन्दरस्थ कालसर्पवद् दाहं जनयति, हे कन्ये। अहं पुनः पुनः प्रार्थयामास, सा तु किञ्चिदपि न दत्तवती, यथा दारिद्र्येण सम्पद् दुष्टायैव भाग्यवती दत्तवती स्यात्। दीर्घकालानन्तरं, यदा अहं तामनुव्रजामि, तदा सः किञ्चित् अन्नं मम प्राप्तमिव, यथा छायाऽपि स्थितस्य पुरतः पतति। सा माम् अवदत्—"जानिहि माम् चाण्डालीमिव, हारकङ्कणभूषितां, भीषणां राक्षसीमिव, नराश्वगजमुखीं" इति। सा चोवाच—"हे राजन्, केवलं याच्यया मम खाद्यं न लभ्यते, यथा ग्रामात् बहिर्जातस्य सत्साम्यं न दृश्यते" इति। एवं उक्त्वा सा प्रस्थितवती, प्रत्येकपदेन पतन्ती, कुसुमशय्यां विविश्य, स्ववाक्यानि क्रीडया स्रवयन्ती। पुनः सा माम् अवदत्—"एतत् भोजनं तव दास्यामि यदि त्वं मम पतिर्भविष्यसि; लोकः हि परस्परप्रेमविना लाभं न प्रयच्छति" इति। "अत्र मे पिता पुक्कसः, मृदून् पशून् हन्तुं नयति, क्षुधार्तः रजोधूसरः श्मशानगृध्रवत्।" "एतद् भोजनं तस्मै पतित्वे स्थाप्य दत्तं; प्रियतमा नराः प्राणैरपि पूजनीयाः।" तदा अहम् अवदं—"त्वं धर्मज्ञे, अहं तव पतिर् भविष्यामि; आपदि जातिकर्मकुलभेदाः विचार्यन्ते" इति। ततो सा मम अर्धं तण्डुलानां दत्तवती, यथा माधवीसुतस्य अमृतस्य अर्धं पूर्वं इन्द्राग्निभ्यां दत्तम्। जम्बुफलरसं पीत्वा, पुक्कसस्य तण्डुलान् भुक्त्वा, तत्रैव अहं विश्राम्य, मोहग्रस्तचित्तः। सा कृष्णा घनसमा मां जलाशयमिव पूरयित्वा, हस्ते गृह्य, प्राणमिव बहिर्नीतवती। सा मम पितरं भीमरूपकर्माणं, भीषणं, स्थूलं, अवीचिसदृशं नरकं, अपश्यत्। सा मय्यासक्तचित्ता तस्मै स्वार्थं न्यवेदयत्, यथा मक्षिका गजं निःशब्दं संस्पृशति। सः ताम् अवदत्—"नूनम्" इति; दिवा संध्यायाम् अन्ते, सः माम् ताम् च विमुक्तवान्, यथा मृत्योर् दन्तैः बद्धौ द्वौ सेवकौ। दिवसान्ते तस्मात् वनात् निर्गत्य, वायुविलोलमेखलाभूताः प्रेतवद् सर्वदिशं प्रववृमहि। क्षणेन सायाह्ने, व्रजं प्राप्तवन्तौ, महावनात्, यथा श्मशानात् अन्यं महाश्मशानं प्रेतौ आगच्छेताम्। तत्र स्थले रक्तलेपिते भूमिभागे, शूकराश्वकपिमयूरकाकशेषाणि सर्वत्र विक्षिप्तानि, मक्षिकासमूहाः सञ्चरन्ति। तत्र पक्षिणः शुष्कान्तरयोजनानि जालानि उपर्युपविष्टाः, श्वानपादाः निम्बगुच्छेषु लीनाः। पक्षिणः स्थूलमांसपिण्डराशिषु उपविष्टाः, रक्तसिक्तचर्मणि, मांसरुधिरस्राविणि, तेषां चक्षूंषि स्थितानि। शिशवः कच्चिदमांसखण्डानि हस्तयोः धारयन्तः, मक्षिकाः आकर्षन्तः, वृद्धाः चाण्डालाः, जीर्णवस्त्रवेषाः, रुदन्तं शिशुम् आक्रोशन्ति। तत्राविशाम, विकीर्णकपालान्तरास्थिसम्पूर्णे भूमितले, भीषणे दुर्गन्धयुक्ते स्थले, यथा मृत्योरनुचरौ कल्युगान्ते। तत्र श्वशुरगृहे नवे, केचन पत्त्रासन उपविश्य, चिन्तया संकुलोऽहम्। तत्र श्वश्वा अश्रुपूर्णलोचना, माम् अभ्यागतं स्नुषारूपेण भाषमाणा, स्वागतं कृतवती। ततः मृगचर्मासने विश्राम्य, चाण्डालानां भोजनं यथासञ्चितपापफलं भुक्तम्। तत्रापि स्निग्धवचनानि, यद्यपि सुखानि इव, दुःखबीजान्येव, अशुभानि सन्ति। ततः कदाचित् दिवसे, निर्मले, ताराभिः भूषिते, विविधैः संस्कारैः, वस्त्रवित्तदानैः च, सः पुरुषः माम् कन्यां दत्तवान्, भीषणरूपिणीं, कृष्णवर्णां, पापकर्मफलरूपामिव। तत्र चाण्डालाः, मद्यपानमत्ताः, सर्वतः गर्जन्ति; दुर्जनाः, पापकर्मप्रवृत्तचित्ताः, नानादनृत्ये प्रमोदन्ते, पापराशिरूपाः इव। किं बहुना? तस्मात् कालात् प्रभृति, निर्वेदग्रस्तचित्तः, दुःखितः कृशश्चाण्डालोऽभवम्। सप्ताहोत्सवस्य समाप्तौ, शनैः अष्टमासाः व्यतीतान्; सा च गर्भिणी सञ्जाता। सा कन्यां जनयामास, या दुःखदायिनी, दुःखरूपा इव; सा कन्या शीघ्रं ववृधे, स्थूलाङ्गी, मूढचिन्तारूपिणीव। त्रिवर्षानन्तरम् पुनः पुत्रं जनयामास, अनाकर्षणीयं, दुःखरूपमेव, मूढबुद्धिं, आशाबन्धनैः बद्धम्। पुनः कन्यां, ततः पुनः पुत्रं, एवं वने वृद्धः कृशश्चाण्डालः पतिरभवम्। तया सह बहूनि वर्षाणि तत्र व्यतीतानि; चिन्तया सह, ब्रह्महत्यादोषिणं नरकस्थमिव। शीतमारुतातपपीडया वने दीर्घकालं क्षिप्तः, वृद्धकूर्म इव पङ्के। भार्यायाः चिन्तया संतप्तचित्तः, सर्वां दिशं दग्धामिव अपश्यं, दुःखसाधनैः पूर्णामिव।