सर्वं श्रुणु, भगवन्! पूर्णविकसितपद्मनालविनिर्मिते समुन्नतेासने समुपविष्टोऽहमस्मि ब्रह्मा—सृष्टिकर्ता, विधाता, भोक्ता, जगतः परमेश्वरः। यज्ञानां क्रमशो विधिना, सर्वाङ्गोपाङ्गयुक्तैः, एते वेदाः, सरस्वत्याः गायत्र्याश्च संयोगेन, महाशक्तिसम्पन्नाः सन्ति। एष लोकमण्डलः, लोकपालैः सिद्धैश्च संचरितः, श्रीसमृद्ध्या शोभितः, सुरैः स्वर्गदैवतैश्च भूषितः। एषा पृथ्वी, नीलवर्णा, त्रिलोककुण्डलमिव, शैलद्वीपसागरैः सुशोभिता। एष पातालगुहाविशेषः, दानव-दानव-भुजगनिवासः, गूढः, गम्भीरः, सुधापायिभिराकीर्णः। अयं बलशालिन्द्रः, वज्रायुधभूषितः, त्रिलोकपुररक्षकः, शुद्धयज्ञभागभुक्ता। एते दीप्तिमन्तः सूर्याः, तेजोरश्मिभिः दिशः आलिङ्गन्त इव, अनन्तदीप्त्या एकैकशः प्रकाशन्ते। एते लोकपालाः, अचलधर्मेण, लोकमण्डलं रक्षन्ति, गौपालकाः गोसमूहमिव सीमासु स्थिताः। एते भूतगणाः सर्वदिशं उद्गच्छन्ति, निमज्जन्ति, स्फुरन्ति, पतन्ति च, जलतरङ्गवत्। अहं चैतं जगत् सृजामि, यथायोग्यं लयं गमयामि, आत्मनि स्थित्वा शान्तोऽस्मि, भूमिपतिरिव। संवत्सरः गतः, युगः समाप्तः, सृष्टिः, कालः, लयपर्यायः इति। अद्यैव कल्पः समाप्तः, ब्रह्मरात्रिः इयं, अहं च आत्मनि, पूर्णात्मनि, परमेवेश्वरे स्थितः। एवं चिन्तितचित्ताः ते दशेन्दुपुत्राः, बहिःकर्मनिवृत्ताः, स्थाणुवदस्थिता इव सञ्जाता। पद्मासनानुक्रमं प्राप्य, लघुकर्मजालं विसृज्य, पद्मकल्पनायां दीर्घं कालं, हस्तिप्रशास्त्रपीडितमिव, स्थिता बभासिरे। प्रजापतेः परम्परायाम्, ते ध्येयसंस्थितचित्ताः, तैः कर्मभिः गृहीतमानसाः, निष्ठिताः आसन्। यावत् तेषां शरीराणि, वाततापैः क्षीणानि, ग्रीष्मे छिन्नपद्मपत्राणि इव, स्थितानि। तत्रारण्ये मृगाः तानि शरीराणि, पक्वफलानि कपिभ्य इव, यत्र तत्र भक्षयन्ति। ततः, बहिर्विषयशमितैः, ब्रह्मणि स्थितचित्तैः, चतुर्षु युगेषु, कल्पान्तपर्यन्तं, ते स्थिताः। तदा कल्पक्षये, सूर्ये प्रज्वलति, मेघाः घोरनिनादेन वर्षन्ति, जगतः क्षपणवेलायाम्। यदा समीराः प्रवहन्ति, महोदधिः स्थितः, सत्त्वसमूहक्षयेऽपि, ते तादृशैव तिष्ठन्ति। अद्य, यः कश्चिद् प्रबुद्धः सन् संसारचक्रम् अवेक्षितुमिच्छति, स्वक्रमेण, ते तादृशैव तिष्ठन्ति। एते, भगवन् ब्रह्मन्, ब्रह्मणः दश ब्राह्मणाः; दश लोकाः, मानसमण्डले स्थिताः। तेषां अहम् एकः, गगनमन्दिरः; पृथिव्यां सूर्यः कालकर्मसु प्रवृत्तः। एवं, पद्मसम्भव, दश ब्राह्मणसृष्टिं तव वर्णितवान्; तेषां गगनसम्भवः—यथेष्टं कुरु। एष सर्व उत्तमः लोकः, नानाविकल्पैः, तिरस्कृतगगनः, रश्मिजालमोहितः, सर्वः तव मनसो लीलैव। इत्युक्त्वा, “हे ब्राह्मन्, सूर्यः ब्रह्मस्वरूपः”; “हे ब्रह्मन्, स एव मम” इति उक्त्वा, स ब्रह्मविदां श्रेष्ठः मौनं जगाम। ततः, चिरं मम मनसि विचिन्त्य, तम् अवदं—“हे सूर्य, हे प्रभामन्, शीघ्रं वद—किं पुनः सृजामि?” नूनं दश लोकाः सन्ति—किं पुनः मम सृष्ट्यर्थे प्रयोजनम्? वद, हे सूर्य। त्वं, भगवन्, निराकाङ्क्षः, निरुद्योगः; सृष्टौ किं प्रयोजनम्? एषा सृष्टिः केवलं तव विनोदाय, भगवन्। नूनं, भगवन्, तव सृष्टिः अकामत्वात् एव उत्पद्यते—यथा जलमिव सूर्यप्रतिबिम्बम्, मनसि प्रतिबिम्बमिव। यदा देहाभिमानत्यागः, रागद्वेषपरित्यागश्च, तदा, भगवन्, अकाममनाः न काङ्क्षति, न वर्जयति। तदा, भूतनाथ, त्वं जगत् केवलं विनोदाय सृजसि, पुनः पुनः प्रकटयसि, लयं नयसि, यथा सूर्यः दिनं जनयति, नयति च। त्वया, सदैव केवलं अकामविनोदायैव कर्तव्यम्—एष लोकः न तिव्रकाङ्क्षया कृतः, किन्तु कर्तव्यत्वात् एव। त्वं न स्वदिने स्वकर्मवद् लोकसृष्टिं करोति; नियतकर्मत्यागात्, किं नूतनं फलं प्राप्स्यसि? यथायोगं, अनासक्तः, नित्यं कर्तव्यं कुर्यात्, निर्मलदर्पण इव प्रतिबिम्बं दर्शयन्। यथा विद्वान् कर्म कुर्वन् न काङ्क्षति, तथा अकर्तृत्वे अपि न काङ्क्षति। तस्मात्, स्वप्नशून्यवृत्त्या, अकामः, यथासम्भवम्, जाग्रत्स्वप्नयोः अपि, आचर। लोकः, मनसापुत्रसृष्टिभिः तुष्टिम् उपैति; तेनैव सृष्टयः तेषां तुष्ट्यर्थं, न तव, देवेश। त्वं मनसैव एतानि सृजसि, न नेत्रेण; यः नेत्रेण न पश्यति, स कथं सृष्टिं जानाति? येन मनसा सृष्टिः कृताऽभूत्, तेनैव, भगवन्, तद् एव सृष्टिं नेत्रेण पश्यति, नान्यथा। इति, ब्रह्मन्, एषा तव सृष्टिकथा सम्यग् प्रवृत्ता, यथा श्रुतेन, यथाक्रमेण।