राज्ञां धनं किम्? इह सम्राट् महान् अधिपः। सम्राज्यस्य धनं किम्? इन्द्रः इह महान् अधिपः। इन्द्रस्य अवस्था तु ब्रह्मणः दिवसस्य क्षणमात्रं स्थायिनी। यद् युगान्तेऽपि न विनश्यति, तद् इह सत्यम् श्रेयः स्यात् इति विचारयन्तः भ्रातरः तत्र स्थिताः। एवं संवादे सति, ज्येष्ठः भ्राता, यः महाविवेकवान् गम्भीरवाचः, मृगः हरिणगणमिव, तान् अब्रवीत् — "भ्रातरो, यत् सर्वं ऐश्वर्यरूपं युगान्ते विनश्यति, तत्र ब्रह्मणः अवस्था एव मम मनः आकर्षति, अन्यत् न।" एवं उक्ते, द्विजातीनां पुत्राः, तत्र उत्तमाः, तान् सोमसुतान् प्रशशंसुः — "साधु साधु!" ततोऽन्ये पप्रच्छुः — "पितः, कथं इयं लोकपूजिता पद्मासनस्थितिः सर्वदुःखं हरति ब्रह्मावस्थां च प्रापयति?" तदा ज्येष्ठः भ्राता, महातेजस्वी, पुनः अब्रवीत् — "यद् अहं उक्तवान्, तत् सर्वं श्रद्धया अनुष्ठेयम्।" पद्मासने स्थित्वा, मनसा "अहं ब्रह्मा, तेजस्वी" इति चिन्तयन्तः, दीर्घकालं "अहं सृजामि, अहं लयं करोतु" इति ध्यानं कुर्यात्। एवं ज्येष्ठेन उक्ते, ते उत्तमाः तद् दृढं स्वीकृत्य, मनः समाधाय, ज्येष्ठेन सह एकत्र स्थिताः। दश लेखनकार्यनिरताः, अन्तर्मुखीभूताः, श्रद्धया स्वान्तरे चिन्तयन्तः, पद्मासने स्थिताः। ते चिन्तयन्तः — "विकसितपद्मनाभे आसने स्थितः, अहं ब्रह्मा सृष्टिकर्ता, निर्माता, भोक्ता, जगदधिपः।" यज्ञकर्मक्रमसम्पन्नाः, सर्वाङ्गसहिताः, वेदाः सरस्वत्याः गायत्र्याः च सह, महाशक्तिसम्पन्नाः। इयं भूमण्डली, लोकपालैः सिद्धैः च सञ्चिता, दिव्यैः देवैः शोभिता। इयं पृथ्वी, त्रैलोक्यकुण्डलस्य शोभा, पर्वतद्वीपसागरैः भूषिता। इदं पातालगुहं दैत्यदानवनागनिवासः, गूढं गम्भीरं सुरामदपानसमूहैः पूर्णम्। इन्द्रः, वज्रधारी, महाबाहुः, त्रैलोक्यनगरं रक्षति, पुण्ययज्ञहोमफलभोगी। सूर्याः, तेजोमयाः, दिशः आलिङ्गन्ति, क्रमशः प्रकाशवन्तः, महातेजसः। लोकपालाः, अचलवृत्त्या, क्षेत्रं रक्षन्ति, गोपालाः गोसमूहमिव सीमासंरक्षणं कुर्वन्ति। प्राणी, जलतरङ्गानिव, सर्वदिशि उत्थाय, पतित्वा, चमत्वा, निमग्नाः। अहं इदं जगत् सृजामि, यथायोग्यं लयं करोतु, आत्मनि स्थितः, शान्तः, भूमिपतिः। एषः संवत्सरः गतः, युगः समाप्तः, सृष्टिः, कालः, लयकालः। अद्य कल्पः समाप्तः, ब्रह्मरात्रिः, अहं आत्मनि स्थितः, पूर्णात्मा, परमेश्वरः। एवं मनसा चिन्तयन्तः, दश सोमसुताः, बाह्यव्यापारात् निवृत्ताः, शिलावत् स्थिताः। पद्मासनक्रमं प्राप्ताः, तुच्छव्यापारजालं लीनम्, पद्मकल्पनायाम् दीर्घकालं दीप्तिमन्तः, आसने स्थिताः, हस्तिप्रभृत्यङ्कुशेन ताडिताः इव। तत्र प्रजापतिक्रमे, ते ध्याननिष्ठाः, तेषां मनः तैः कर्मभिः आकृष्टम्, समाहिताः। यावत् शरीराणि स्थितानि, तापवातैः, पद्मपत्राणि शुष्कानि इव, ते कृशाः। तत्र वनचराः मांसभक्षिणः तान् शरीराणि फलवत् विहङ्गानिव भक्षयन्ति। तदा, बाह्यवस्तूनि प्रशान्तानि, मनः ब्रह्मणि स्थितम्, चतुर्षु युगेषु कल्पान्तपर्यन्तं स्थिताः। कल्पक्षये, सूर्यः तीव्रं प्रकाशयति, मेघाः गर्जन्ति, वर्षं वृष्ट्वा, च cosmic वायवः वातयन्ति, महासमुद्रः स्थितः, प्राणिसमूहः क्षीणः, ते यथावत् स्थिताः। अद्य, जागरूकः सन्, सृष्टिचक्रं द्रष्टुम् इच्छति, तस्य क्रमेन, ते यथावत् स्थिताः। एते, हे ब्रह्मन्, ब्रह्मणः दश ब्राह्मणाः; दश संसारलोकाः मनः आकाशे प्रतिष्ठिताः। तेषु, अहं एकः, आकाशमन्दिरः; हे प्रभो, भूमौ सूर्यः कालकर्मणि प्रवृत्तः। एवं, हे पद्मज, ते दश ब्राह्मणसृष्टिं वर्णितवान्; आकाशे तेषां उत्पत्तिः—यथेष्टं कुरु। सर्वं एतत् उत्तमं जगत्, विविधकल्पनायुतं, आकाशच्छन्नं, रश्मिजालविलासितम्, तव मनसः क्रीडा एव। एवं उक्त्वा—"हे ब्राह्मण, सूर्यः ब्रह्मणः" इति, "हे ब्रह्मन्, सः मम" इति, सः ब्रह्मविदां श्रेष्ठः मौनम् आस्थाय। ततोऽहम् दीर्घं मनसा चिन्तयित्वा, तम् अब्रवीम्—"हे सूर्य, हे तेजस्विन्, शीघ्रं वद—किं अन्यत् सृजामि?" नूनं दश लोकाः सन्ति—सृष्टौ किं कार्यम्? वद, हे सूर्य। त्वं, हे प्रभो, निरिच्छः, निराकाङ्क्षः, सृष्टौ किम् प्रयोजनम्? सृष्टिः तव लीलामात्रम्, हे विश्वनाथ। नूनं, हे प्रभो, तव सृष्टिः अनिच्छया एव—यथा जलं सूर्यं प्रतिबिम्बयति, यथा मनः प्रतिबिम्बं दर्शयति। इत्येवम् सोमसुतानां दशानां ब्राह्मणानां ध्याननिष्ठानां, ब्रह्मविचारायाम्, पद्मासनस्थितानां, जगत्सृष्टिक्रमविचारः, ब्रह्मावस्थाप्राप्तिः, सर्वदुःखनाशः, कल्पान्तपर्यन्तं स्थितिः, सर्वस्य जगतः तव मनः क्रीडायाः रूपम् इति, श्रद्धया कथितम्।