ततः शिवेन प्रदत्तं वरं प्राप्त्य, हृष्टौ तौ दम्पती स्वगृहं प्रत्यागच्छतुः, दिव्यौ उमा-महेश्वरौ यथा दिवि दीप्तिमन्तौ। तत्र गृहस्थे ब्राह्मण्या धर्मपत्नी गर्भवती अभवत्, तस्याः पूर्णः श्यामः रूपः नभसि वर्षमेखलायाः इव शोभायमानः। कालक्रमेण सा सुषमा पुत्रान् जनयामास, शशाङ्कस्य वर्धमानस्य इव कोमलान्—दश निर्दोषान् शिशून्, वसन्ते भूमौ नवांकुरान् इव ताजिलान्। ते पुत्राः संस्कारान् अनुष्ठाय, शीघ्रं बलवंतः तथा तेजस्विनः अभवन्, वर्षायाम् मेघाः इव वर्धमानाः। सप्तवर्षे प्राप्ते, ते ज्ञाननिष्ठाः अभवन्, तत्र दीप्तिमन्तः आकाशे निर्मलग्रहाः इव शोभायमानाः। दीर्घकालात् अनन्तरं, तयोः माता-पिता, पथिषु निपुणौ, देहं त्यक्त्वा, स्वं गन्तव्यं स्थानं प्राप्तवन्तौ। ततः तेषां दश ब्राह्मणपुत्राः, मातृपित्रोः वियोगे, गृहं दूरं त्यक्त्वा कैलासशिखरं प्रति जग्मुः। तत्र बान्धवाः, मनःक्लेशेन पीडिताः, चिन्तयितुम् आरब्धवन्तः—'किमत्र श्रेयः?' इति आपः परस्परं उक्तवन्तः। 'किमत्र उचितं, भ्रातः? किम् दुःखरहितं? किम् महत्तमं, किम् महदधिपत्यं, किम् महद् शुभं समृद्धिः?' इति तत्र विचारयन्तः। 'कियद् अस्य स्वामित्वस्य सीमितत्वम्! दासाः दीर्घकालं शासकाः भवन्ति। दासाधिपत्यस्य किं धनम्? राजानः महाधिपाः। राजधनस्य किं? सम्राज्यः अत्र महाधिपत्यं। सम्राज्यस्य किं? इन्द्रः अत्र महाधिपः।' 'इन्द्रस्य तु स्थितिः किं, या ब्रह्मणः दिवसस्य केवलं क्षणमात्रं अस्ति? यद् कल्पान्ते अपि न नश्यति, तद् एव किम् श्रेयः?' इति तैः उक्ते, ज्येष्ठः भ्राता, महाबुद्धिः, गम्भीरवाक्यः, मृगः मृगसमूहम् इव, तान् संबोधितवान्— 'भ्रातृगणाः, सर्वेषु कालान्ते विनश्यत्स्वामित्वेषु, केवलं ब्रह्मपदं मे अत्र रोचते, अन्यद् न।' इति तस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वे द्विजपुत्राः, श्रेष्ठाः, तान् शशाङ्कऋषीन् तत्र स्तुतवन्तः—'साधु, साधु!' इति। ते पुनः उक्तवन्तः—'पितः, कथं एष पद्मासनं, लोके पूजितम्, सर्वदुःखं हन्ति, ब्रह्मपदं नयति?' तदा ज्येष्ठः भ्राता, महातेजस्वी, पुनः उक्तवान्—'सर्वे यूयं, आर्याः, श्रद्धया मम उक्तं अनुवर्तध्वम्।' 'पद्मासने स्थित्वा, मनसा "अहं ब्रह्मा दीप्तिमान्" इति चिन्तयन्तः, दीर्घकालं ध्यानं कुरुत—"अहं सृजामि, अहं लयं करॆ"।' इति ज्येष्ठेन उक्ते, ते उत्तमाः तद् दृढं स्वीकृत्य, मनः ध्याननिष्ठं कृत्वा, ज्येष्ठसहिताः स्थितवन्तः। दश ब्राह्मणपुत्राः, लेखनकार्ये प्रवृत्ताः, ध्याननिष्ठाः, अन्तर्मुखाः, श्रद्धया आत्मनि चिन्तयन्तः— 'पद्मस्य पूर्णविकसितस्य गर्भे उत्तुंगासनस्थः, अहं ब्रह्मा, स्रष्टा, कर्ता, भोक्ता, जगदधिपः।' इति। यज्ञानुक्रमेण, सर्वाङ्गैः, उपाङ्गैः, वेदाः सरस्वत्याः गायत्र्या च संयुक्ताः, महाशक्तिप्रदाः। एष क्षेत्रः, लोकपालैः सिद्धैः च परिक्रमितः, सौभाग्येन सुसज्जितः, दिव्यैः देवैः भूषितः। एष भूः, नीलवर्णा, त्रिलोककुण्डलमिव, पर्वतद्वीपसागरैः सुशोभिता। एष पातालगुहा, दैत्यदानवनागानां निवासः, गम्भीरगूढस्थानम्, अमृतपायिनां समूहैः आकुलम्। एष इन्द्रः, महाबाहुः, वज्रधारी, त्रिलोकपुरं रक्षति, शुद्धयज्ञहोमफलम् उपभुङ्क्ते। एते तेजस्विनः सूर्याः, ज्वलद्भिः किरणैः दिशः आलिङ्गन्ति इव; एकैकशः, प्रचुरतेजसा, प्रकाशन्ते। एते लोकपालाः, दृढव्रताः, क्षेत्रं रक्षन्ति, सीमाः न लघ्वीः, गोपालाः गोसमूहम् इव। एते प्राणी, सर्वदिशि उत्पद्यन्ते, निमज्जन्ति, दीप्तिमन्तः, पतन्ति, जलतरङ्गाः इव। अहं जगत् सृजामि, यथा उचितं लयं करॆ, आत्मनि स्थित्वा, शान्तः, भूम्याः अधिपः। एष वर्षः गतः, एष युगः समाप्तः, एष सृष्टिः, एष कालः, एष लयकालः। अद्य कल्पः समाप्तः, एष ब्रह्मरात्रिः; अहं आत्मनि स्थितः, पूर्णात्मा, परमेश्वरः। एवं, मनसा एवम् चिन्तयन्तः, दश इन्दुपुत्राः, बहिर् कर्म त्यक्त्वा, शिलावत् स्थितवन्तः। पद्मासनानुक्रमे प्राप्ते, तेषां लघुकर्मजालं विलीनम्; नित्यं पद्मासनस्थाः, हस्तिप्रशस्तेन इव, कल्पनायां पद्मे दीर्घकालं दीप्तिमन्तः अभवन्। तस्य प्रजापतेः अनुक्रमे, ते, ध्याननिष्ठाः, तैः कर्मभिः मनःगृहीताः, भक्त्या स्थितवन्तः। यावत् तेषां देहाः स्थिताः, ऊष्मा वायुभिः, तैः पद्मपत्राणि इव ग्रीष्मे छिन्नानि, शुष्काणि अभवन्। तत्र, वनचराः मांसभक्षिणः, तान् देहान् उपभुञ्जते, फलयुक्तवानराः इव इह तत्र विख्यातम्। ततः, बाह्यवस्तूनि शमितानि, मनः ब्रह्मणि स्थितम्, चतुर्षु युगेषु अन्ते, कल्पपर्यन्तं तिष्ठन्ति। तदा, कल्पक्षये, सूर्यः तीक्ष्णं ज्वलति, मेघाः गर्जन्ति, वर्षं वर्षन्ति, विश्ववाताः वातयन्ति, महासमुद्रः तिष्ठति, प्राणीसमूहः क्षीयते, त एव तिष्ठन्ति।