एषा देहस्य गृहः शिरसि केशच्छादनेन छत्त्रवत् आवृतः, कर्णौ चन्द्रमण्डलाकारौ शृङ्गवत् शोभमानौ, दीर्घाङ्गुल्यः स्तम्भवत् प्रक्षिप्ताः, मम प्रियः नास्ति। घनकेशसङ्कुरैः सर्वतो भित्तिषु विकसितैः, रिक्तपीठेन पृष्ठभागे, एष देहगृहः मम प्रियः नास्ति। नखास्थिबन्धननाभिप्रतिष्ठितः, अन्तर्गतदन्तीवृक्षः, विविधशब्दजनकवायुः च, एष देहगृहः मम प्रियः नास्ति। सदैव खुलितनेत्ररूपवातायनैः, नित्यप्रवेशनिर्गमणवायुवेगैः, एष देहगृहः मम प्रियः नास्ति। भीषणमुखद्वारे कपिसदृशजिह्वायाः प्रविष्टायाः, दन्तास्थिस्फुटैः दृश्यमानैः, एष देहगृहः मम प्रियः नास्ति। सुकुमारचर्मरूपेण सुश्लेषणेन, नित्यचञ्चलयन्त्रगतिक्रिया, मनः तु तृष्णाशक्तिकुञ्जरद्वारेण सततं खन्यते, तस्मात् एष देहगृहः मम प्रियः नास्ति। क्षणमात्रं मम देहः हसत्प्रदीपदीप्त्या शोभते, आनन्दे रम्यत्वेन दृश्यते; क्षणमात्रं उज्ज्वलप्रवाहैः पूर्णः भवति, तथापि एष मांसगृहः मम प्रियः नास्ति। सर्वरोगनिवासः, झरझरितश्वेतकेशवृत्तिपुरी, दुःखसमृद्धिवनं, मम देहः न प्रियः। रिक्तगह्वरः, इन्द्रियैः विक्षिप्तः, कठोरः, हृदयस्थतमःकुञ्जरः, एष देहवनं मम प्रियः नास्ति। हे महर्षयः, यथा दुर्बलः जनः कर्दमस्थगजं उत्थापयितुं न शक्नोति, तथा अहं देहगृहं धारयितुं न समर्थः। धनस्य, देहस्य, कामस्य, प्रयासस्य किम्? अल्पदिनैः कालः सर्वं छिनत्ति। हे मुनिवर, एष मांसरक्तमयः देहः अन्तर्बहिः केवलं विनाशाय कल्पितः; तस्मात् देहे कः आनन्दः स्यात्? मृत्युकाले देहः आत्मनं न अनुगच्छति; तस्मात्, हे पितः, विद्वांसः किम् विश्वासं कुर्वन्ति अस्मिन् कृतघ्ने वस्तुनि? मत्तगजकर्णाग्रेण कम्पमानः, जलबिन्दुसदृशः, एष देहः मम न त्यजति; अतः अहं तं त्यजामि। तृणपत्रवत् वातेन कम्पितः, कृशः, जीर्णः, शुष्कः, कठोरः, नीरसः, मम न वाञ्छितः। दीर्घकालं भोजनपानं कृत्वा, तृणपत्रवत् कृशः, श्रमेण, शीघ्रं विनाशाय धावति। सततं सत्-असत्-स्वरूपेण, पुनः पुनः तद् एव सुखदुःखानुभवः, प्रकृतिस्थः, लज्जां न अनुभवति। दीर्घकालं ऐश्वर्यं भुञ्जित्वा, धनतेजः सेवित्वा, देहः न महत्त्वं न स्थैर्यं प्राप्नोति; तस्मात् रक्षणीयः नास्ति। जराकाले जरा, मृत्युकाले मृत्युः; देहः भोगिनः दीनस्य च समानः, भेदज्ञानं न जानाति। संसारसागरगर्भे, तृष्णागुहायां, एषा मूककूर्मः देहः निद्रायाम् स्थितः, मोक्षः समीपस्थः अपि। देहकाष्ठानि, केवलं दाहाय योग्यानि, पुनः पुनः संसारसागरे क्षिप्यन्ते; तेषु कश्चन जनः ज्ञायते। दीर्घकालस्थितदुर्दैवात्, यस्य परिणामः पतनम्, विवेकिनः अस्मिन् मांसपिण्डे किम् कार्यम् अस्ति? यथा कर्दमकूपे निमग्नः शीघ्रं जर्जरितः भवति, तथा देहबकः शीघ्रं गच्छति—कः, कथं, क्व, न ज्ञायते। सर्वदेहकृत्यं निरर्थकं, देहवायवः धूलिपथे गच्छन्ति, किन्तु कश्चन न पश्यति। हे मह्यः, वातस्य, दीपस्य, मनसः गमनागमनं ज्ञायते, किन्तु देहबाणस्य न। येषां आशाः देहे, येषां आशाः लोके, मोहमदिरया मत्ताः पुनः पुनः निन्द्याः। येषां मनः विश्रान्तम्, ये चिन्तयन्ति—‘न अहं देहः, न देहः मम, न अहं एषः’—ते, हे मुनिवर, पुरुषेषु श्रेष्ठाः। बहुविधेषु मानापमानेषु, कामसुखेषु, दोषाः देहबद्धं पुरुषं बाधन्ति। आत्ममोहकपटनया, देहासक्त्यां रम्याङ्गनायाः मायया, वञ्चिताः स्मः। विवेकः, कङ्कणवत्, अस्य देहासक्तस्य, कपिमृगदृशः मिथ्याज्ञानस्य, एकाकी दुःखी च। यस्य आत्मा नष्टः, सत्यं न किञ्चन, जनाः जर्जरितदेहस्य वञ्चिताः—आश्चर्यम्। जलधाराबिन्दुवत्, अल्पदिनैः, पत्रवत् देहः सहजं पतति। अल्पकालस्थायि देहः, सागरफेनवत्, व्यर्थं भ्रमति, निरर्थककर्मनिष्ठः। मिथ्याज्ञानविकृतये, स्वप्नमोहविपर्यये, स्पष्टविनाशे, मम विश्वासः नास्ति, एकमपि क्षणम्, हे द्विज। यः स्थैर्यं विद्युत्प्रभायाम्, शरद्भूतसंक्लौ, गन्धर्वनगर्यां च निश्चितवान्, स एव देहे विश्वासं कुर्यात्। तृणवत् दोषपूर्णं, क्रियाजालविजितं, मायाचरितं, देहं त्यक्त्वा, सुखेन स्थितः स्मि। संसारसागरजन्मलाभे अपि, भारतरङ्गसमाक्रान्ते, क्षणिकरूपे, बाल्यं केवलं दुःखं जनयति। बाल्ये शक्तिहीनता, आपदः, तृष्णा, मूकता, मन्दबुद्धिता, लोभः, चञ्चलता, दुःखं च—एतानि सर्वाणि बाल्ये प्रकटन्ते। बाल्यं रोधे, क्रोधे, अश्रु, क्रूरता, दुःखक्षये, गजशृङ्खलाभूतं बन्धनम्। बाल्ये हृदयविदारिण्यः चिन्ताः, मृत्यौ, जरायां, रोगे, दैवविपत्तौ, युवायाम् अपि, न एवम् तीक्ष्णं भेदनं कुर्वन्ति। इति देहस्य दुःखमयी कथा यथाक्रमं निरूपिता।