तदा स गृध्रः, ताम् आयसीं सूचिं यथोक्तं समादाय, तस्याः चितायां तां तस्य चञ्चुना स्थापयामास, यथा च मनः स्वकर्म प्रवर्तयति। तां सूचिं गृह्य, स गृध्रः तया चिन्तितं पर्वतम् अगच्छत्, शीघ्रं तस्याः अन्तः प्रविष्टेन सूचिदैत्येन प्रेरितः, यथा मेघः वायुना नीयते। तत्र, तस्मिन् निर्जने महावने, स गृध्रः तां सर्वसंकल्परहिते स्थले न्यवेशयत्, यथा योगी चैतन्यं सर्वसंकल्पशून्ये स्थितौ स्थापयेत्। सा च, तस्य पादाग्रस्यैकपारमाणवे लीनत्वात्, गृध्रेण पर्वतशिखरे स्थापिता इव देवता बभूव। आयस्याः सूच्याः एका तीक्ष्णा अग्रेण, सा तं पादं दृढमूलं विस्तीर्णे उच्चे शिखरे न्यपातयत्, यथा महापर्वतशिखरे शृङ्गं स्थापयेत्। तदा, सा प्राणसूचिं गृध्रेणोद्धृतां दृष्ट्वा, बहिर्गन्तुम् इच्छन्ती, गृध्रदेहात् निर्गन्तुम् आरब्धा। सा प्राणसूचिः गृध्रस्य जीवितं त्यक्त्वा, निर्गमनेन प्रवृत्ता, यथा गन्धपुष्पं वायुसंयुक्तं नासिकायां गच्छेत्। गृध्रः तु भारं विसृज्य, स्वस्थानं प्रत्यगच्छत्, यथा वाहकः भारत्यक्तः, रोगमुक्तः चान्तः शान्तिम् अवाप। सा आयसी सूचिः तपसि आधाररूपेण स्थापिताऽभवत्; यतः दृढमूलस्य युक्तोपयोगः कार्येषु साधु। अमूर्तकर्मणां हि आधारं विना सिद्धिः न जायते; तस्मात् एका मूलाधारे स्थिता सा तपस्यां निश्चला बभूव। प्राणसूचिः सर्वतोऽयं आयसीं सूचिं परितः पर्यगृह्णात्, यथा राक्षसी शिंशपावृक्षं, वा यथा वातः गन्धमालां परिवेष्टयेत्। ततः प्रभृति, हे इन्द्र, सा सूचिः दीर्घतपसा युक्ता, तत्रान्यस्मिन् वने वर्षाणि बहूनि स्थितवती। तस्याः शुभे हेतौ, त्वं धर्मेण यत्नं कुर्वीत; दीर्घकालेन सञ्चिता तपोबलं जगदपि दग्धुं समर्थम्। एतद् नारदाच्छ्रुत्वा, शक्रः सूक्ष्मदर्शी, वायुम् दशसु दिशः प्रेषयामास। ततः सः स्वयमेव वायोः सहिता, तां निरीक्षितुम् आकाङ्क्षन्, शीघ्रं गगनमार्गेण जगाम। स वायुतत्त्वं, शीघ्रं सर्वगतं च, ताम् अव्याहतया अपश्यत्, यथा परमचैतन्यं पश्येत्। स सप्तसागरान्ते भूमेः, विशालायाम् उपत्यकायाम्, लोकालोकपर्वतवेष्टितायाम्, नानाविधरत्नमणिविभूषितायाम्, तां ददर्श। मधुसागरमण्डलं, पर्वतश्रेणीं, पुष्करद्वीपचक्रं, तस्यां पर्वतप्रदेशं च अपश्यत्। सुरासागरमण्डलं, तत्र जलचरप्राणिनः, गोमेधद्वीपतीरं, तदन्तर्गतप्रदेशं च ददर्श। शर्करासागरपरिखां, अन्तः पर्वतसमूहम्, क्रौञ्चद्वीपस्य पूर्वपर्वतं, तत्र पर्वतपङ्क्तिं च अपश्यत्। क्षीरसागरवेष्टितां, मध्ये श्वेतद्वीपेन सहितां, तदुपवेष्टिततत्त्वैः सहितां च ददर्श। घृतसागरपरितां, दिव्यनिवासयुक्तां, कुशद्वीपविस्तीर्णां, महद्गुहायुतां च अपश्यत्। दधिसागरपरिवृतां, चलनगरयुक्तां, शाकद्वीपस्य पूर्वभागसदृशीं, अन्तः प्रदेशयुक्तां च ददर्श। लवणसागरपरिखायुक्तां, अन्तः नगरपर्वतयुक्तां, जम्बूद्वीपस्य महमेरुं, तत्र कुलपर्वतसमूहयुक्तं च अपश्यत्। आदौ वायुवेगेन पतित्वा, स वायुना परिवह्यमानः, शनैः शनैः अन्तं प्रति गतः। एवं वायुः जम्बूद्वीपं निरीक्ष्य, तद् दृष्ट्वा, हिमवत्पर्वतशिखरम् अगच्छत्, यत्र सूचिः तपस्विनी तपस्यां संनिष्ठा आसीत्। तस्मिन् उच्चे भीमशिखरे, सा वनवासिनी द्वितीयाकाशे विस्तृता, प्राणिनां कर्मणां अस्पृश्यमाना, दृष्टा। तत्र सूर्यसमीपस्थत्वात् तृणवृद्धिर्न जाताऽसीत्, केवलं रजसा व्याप्ता, यथा संसाररचनायाम्। मरीचिसरित्स्थितिं प्राप्ता, समुद्रजलपूर्णेव, इन्द्रधनुः सदृशी, मरीचिप्रवाहरूपा च बभूव। तस्याः सीमाः अनन्ताः, लोकपालैरपि निरीक्ष्यमाणाः, केवलं वायुवेगजं रजःपरिवर्तनमात्रम्। सूर्यकान्तिसम्पृष्टा, चन्द्रकान्तिसमलङ्कृता, सा दिव्यकन्येव, शीतलवायुवह्निना गगने गीतमिव प्रकाशमाना बभूव। वायुः चिरयात्रायाः श्रान्तः, सप्तद्वीपसागरचिह्नितां पृथ्वीं परिभ्रम्य, शिखरस्थाने विश्रान्तिम् अवाप, यथा महद्भूतशरीरम् अनन्तदिक्पूरितं, विहायसि मधुकरीसमूह इव। तत्र, तस्मिन् उच्चपर्वतशिखरे, महावने, मध्यभागे, तुच्छशृङ्गवत् सूचिरूपां तां दृष्टवान्। सा एकपदे तपः कुर्वती, दीर्घकालं तापं सहमाना, सदा उपोषिता, तस्याः त्वचि च उदरे च शुष्कत्वात् एकपिण्डवत् अभवत्। एका विस्तीर्णमुखेन वायुम् आदत्ते स्म, तं पुनः विसृज्य, कदापि हृदयात् न विसर्जयति, तदेव च सदा करोति स्म। शुष्का, तीक्ष्णसूर्यरश्मिभिः तप्ताऽपि, वनवायुभिः क्षीणा, स्थाने स्थिता, चन्द्रकान्तिभिः स्निग्धा आसीत्। पूर्वं, मनः एकपारमाणवे रागे स्थितम्, तृप्तिं प्राप्य, अन्यस्मै स्थानं न ददाति। यथा कश्चित् विपिने जलं दद्यात्, वा दीर्घकाले केशवृद्धिः, वा श्वासः शिरसि जटारूपेण स्थाप्यते। तां सूचिं दृष्ट्वा, वायुः विस्मयेन मनसा, प्रणम्य, तस्याः आचरणं निरीक्ष्य, पुरतः स्थित्वा, भीतः इव, न किंचिद् वक्तुम् अशकत्, तस्याः तेजसा आक्रान्तः। हे महातपस्विनि सूचि, किमर्थं तपः चरस्यिति, तं पृच्छितुम् अशक्तः।