श्रूयताम्—कर्मणां परिणामवशेन अपि पुण्यशरीराणां जन्मबन्धनं न निवर्तते, यथा सा राक्षसी स्वकृतकर्मणः परिणामेन सूत्रिकाभूतभूतगणत्वं प्राप्तवती। सा च, दिशां अन्तान् पर्यटन्ती, वातवाहनया सञ्चल्यमानाङ्गी, तत्रैव स्थूलशरीरं पतितशरद्भ्रमतुल्यं लीनम्। अथ सा, कस्यचित् अशक्तस्य कृशस्य स्थूलस्य वा शरीरं प्रविश्य, तत्र वातसूच्यात्मना तीव्रविषूचिकाभूतिं जनयति। शुद्धबुद्धेः सूक्ष्मशरीरमपि प्रविश्य, जीवनसूच्यात्मना अन्तरङ्गविषूचिकाभूतिं करोति। एवं सा मोहिता चेतना कदाचित् तृप्तिम् आप्नोति, कदाचित् पुनः पुण्येन, मन्त्रौषधक्रियया च नश्यति। बहूनि वर्षाणि सा केवलं भ्रमणपरायणा, द्वाभ्यां शरीराभ्यां गगनपृथिव्योः सञ्चरन्ती। भूमौ धूलिना छाद्यते, हस्ते अङ्गुल्या, गगने तेजसा, वस्त्रे तन्तुना। अन्तः स्नायुस्रोतसि, दारिद्र्यपाण्डुधूल्यां, शुष्करेखायां नदीतीरे, सूक्ष्मरेखायां जीर्णतृणेषु च वसति। शून्यच्छायारहिते प्राणदायि स्थले, यत्र वाता अपि पतङ्गान् वहन्ति, यत्र शुभवृक्षोऽपि नास्ति, तत्र सा। स्थूलग्रन्थिवत्स्थिप्रदेशे, कम्पमानपृथिव्यां, परवस्त्रशुद्धरश्मिजालमोहिते च। तृणाग्रदेशे पतित्वा, पतङ्गवातनिनादे, शुष्कवायौ, कम्पमानाङ्गुलिशाखायाम्। मलमेखलालोके, स्वाङ्गुलिकण्डूखातेषु, स्वेदबिन्दुशीतद्रवेषु, संधिशैलवर्त्मन्युप्तवर्त्म। कदाचित् धूल्यां, जले, मोहवर्त्मनि, सर्पचर्मसदृशखरनखैः; कदाचित् कूपपथे, नदीभीतायां, यत्र यवपिडकाः सन्ति। सशुष्कभिन्नच्छिद्र, चर्मपङ्कयुक्ता, मध्ये पन्थानः शीतवातनुता च। यवपिडकापरिपूर्णा, रुधिरबिन्दुपङ्किला, रक्तनखचिह्नमुखा, अङ्गुष्ठयोकत्रेण च सर्वत्र अपसार्यते। नानाविचित्ररूपा, नगरं नगरं चित्रवस्त्रवत् सञ्चरन्ती, गमनागमनक्लान्ता चिरं तिष्ठति। नगरे नगरे सूत्रयन्त्रपिण्डभारारूढा, ताडितला वनं प्राप्ता, गोभिः परिभ्रमिता। हस्तात् किंचित् पतित्वा, कपाटे विश्रान्ता, तन्तुपीडनक्लेशेन भग्ना। कठिना अपि कर्णे न प्रविशति, मन्दबुद्धौ तीक्ष्णमपि न तीक्ष्णं भवति। सा श्रान्तसूचिः, मनःसूच्याभिघातेन वक्रा, जलस्थशिलावत् अधः पतिता अपि न निमज्जति। मनसः सारशक्त्या संसरणगतिर्दिशान्तेषु व्याप्यते, यथा तृणं वातवेगेन सञ्चलति। मुखेन तन्तुं सूक्ष्मं पर्यन्तं विमोचयन्ती, सुरचिते तन्तुवाटे शीघ्रं, परिपूर्णस्य प्रयत्नेन, स्त्रीव हृदयेन संयुज्य प्रसूतिरेव। यथा परिपूर्णरसात् सूत्रिका हृदयमुत्तानं करोति, एवं तन्तोः सूक्ष्ममन्तं तन्तुवाटे सततम् उत्सृजति। जीर्णमपि वस्त्रं तीक्ष्णेन यन्त्रेण विमर्श्य, तत्रैव सूत्रिकया क्षणेन पूर्यते, यथा दृष्टान्तः। तन्तुरश्मरश्मिभिः सूत्रिका वस्त्रहृदयम् आप्नोति; तेनैव परिपूर्णेन शीघ्रं तेजः वीतं, सूर्यरश्मिवत्। सद्यः तेनैव स्थितरूपेण, क्षीणपरणेन, राक्षसी सूत्रिका हृदयमपि कर्मफलवत् पीड्यते। सा खुरशब्दसदृशं छिद्रं करोति, स्वभावेनापि प्रयुज्यमाना श्रमं जनयति। वस्त्रे तन्तुं चतुर्विधं छिद्रं कृत्वा, दीर्घतन्तुं शरीरस्मृतिसदृशं सञ्चारयति। शीघ्रं प्रेरिता सूत्रिका वस्त्रे धावति, तस्याः मुखं न दृश्यते; एवं दुष्टाः जनाः रहसि प्राणबन्धुं ताडयन्ति। सूत्रपटलसंयुक्ता तीक्ष्णदृष्टिः सूत्रिका विलोकयति—'कथं छिनद्मि?'—इति तीक्ष्णानां कामना। कौशेयवस्त्रे कर्षवस्त्रे वा, तीक्ष्णसूत्रिका समं गच्छति; पापपुण्ययोः भेदं यो न वेत्ति, स मूर्खः। अङ्गुष्ठाङ्गुल्योरन्तराले तिष्ठन्ती, दीप्तसूत्रं वहन्ती, अनन्तमिव सूत्रं निष्पतन्ती, पुरतः पश्यन्ती। तीक्ष्णहृदयरहितत्वात्, सूत्रयुक्तापि मृदुषु वस्तुषु न प्रविशति, वस्तुषु मन्दगमना। अतीव तीक्ष्णापि, गर्दभमुखे सूत्रेण युक्ता, अप्रवेशिनी हृदयशून्या दुर्भगासु राजकन्येव। अन्यान् अनुपीडयन्ती तीक्ष्णा मार्गं न याचते; छिद्रं कृत्वा सूत्रिका निगृहीता कर्णपाशे लम्बते। हस्तात् पतिता सा, कर्पासे शोभनया तिष्ठति, यथा सख्यं स्वभावसमं प्रियं जनं कः न वाञ्छति? ये साधारणाः जनाः, मोहगुणमिश्रचित्ताः, स्वसमानैः सह सख्यं त्यक्तुम् इच्छन्ति? त्यक्ते, अन्तः सञ्चारिणी शक्तिः लौहकक्षे चलिता, वायुवल्लिभिः प्रेरिता, गगनं प्रति उत्कण्ठिता। प्राणापानगत्यां स्थित्वा, हृदयपद्मे सञ्चरन्ती, दुःखशक्तिः अतीव घोररूपा, जीवात्मशक्तिवदुत्पद्यते। समानेन प्रतिपक्षेण सा समानेन सह गच्छति; उदानस्य प्रतिलोमेन, उदानेन सह सञ्चरति। एवं सूत्रिकायाः विचित्रसञ्चारकथां शृणु, या कर्मणः बन्धनात् मुक्तिं न प्राप्तवती, पुण्यापुण्ययोः गूढफलानुभाविनी च।