रक्त-मांस-मज्जास्नानमयस्य कर्दमे, वेतालमायया सृष्टाः प्रेतगणाः स्थूलोदरबाहुकर्णोष्ठनासिकाः परस्परं न्युन्यूनं निपात्यन्ते स्म। तत्र रक्तविस्राविणि कर्दमे वेतालमायायाः प्रचण्डत्वात्, मन्दरगिरिणा क्षीरसागरमथने समुत्पन्नः फेनोच्छलनकलभो यथा, तथा तत्र पुनरपि घोरसंकरः समुत्पद्यत। तस्य मायायाः शीघ्रत्वं विज्ञाय, सः त्वरया तां मायाम् पुनः ससर्ज; ततः वेतालास्त्रप्रभावेन प्रेतसेनायाः समुत्थानम् अकारयत्। तत्र केचित् शिरोविहीनाः, केचित् शिरोयुक्ताः, सर्वे वेतालवेगसमाविष्टाः, पिशाचवेतालसमूहवत् बन्धनैः संयुज्यन्ते स्म। तदा भूमिमपि ग्रसनीयां कृत्वा प्रचण्डा सेना समुत्पन्ना; ततोऽन्येन राज्ञा अपि प्रतिमायां मायां ससर्ज। सः वेगेन त्रैलोक्यविजये प्रवृत्तां राक्षससेनाम् अजनयत्; महापर्वताकाराः राक्षसाः सर्वतः समुत्पन्नाः। ते स्वदेहान् परित्यज्य, नरकस्थप्राणिवद् उत्पन्नाः, सा सेना सुरासुरभयदा अभवत्। ते घोरस्वनैः, मेघगर्जननिःस्वनसदृशैः, नृत्यमानशिरोविहीनदेहैः, भूतपिशाचरूपेण, स्वस्वस्थानानि दृढं स्थिताः। केषांचित् शिरः पद्मराशिभिः भूषितम्, वंशीस्वनकलभैः पूरितम्, रक्तप्रवाहविस्राविण्यः अन्त्रगुच्छाः मालावद् लम्बन्ते। वेतालमृदङ्गध्वनिसुखेन, प्रेतप्रभया शोभमानाः, स्नायुमांसमज्जसंपन्नाः, रक्तासवधाराभिः शोभिताः, मदविह्वलवेतालैः, कपालैः, विकृतनृत्यनिनादैः संकीर्णाः। कपालैः, विकृतनृत्यैः, गदाभिः, चरणैः रक्ततरंगान् उत्पाटयन्तः, प्रवाहितरक्तप्रवाहैः सिक्ताः, सन्ध्याभ्रसमूहप्रभया दीप्ताः, रक्तनद्याः सेतून् निर्मायन्तः प्रेताः। एतेषां मध्ये, भयानकसंकटे प्रवर्तमाने, एकः स्वशत्रुसैन्यविनाशनाय स्वजनशमाय च प्रवृत्तः। स स्मृतिस्थिरः, अनन्तधैर्यसमन्वितः, विष्णोः परमायुधं शिवायुधसमतुल्यं स्मृत्वा, तस्मिन् शक्तिमन्तमस्त्रम् उद्धृतवान्। तदनन्तरं, वैष्णवास्त्रविद्यया सम्युक्तं बाणम् मुंचन्, तस्याग्रात् ज्वलन्तानि शरप्रवर्तानि अग्निकुण्डवत् निष्पेतुः। तत्र चक्रवलयाः, स्वदीप्त्या दिशः शतसूर्यसमाः कृत्वा, गदाः च शतवंशकाण्डसदृशाः नभसि प्रवर्तमानाः। वज्राणि बहुप्रवाहाणि, शराग्रसदृशैः शलाकाभिः व्याप्तं गगनं, शूलखड्गाः शाखावनानि समुन्मिलन्ति। तदा द्वितीयोऽपि राजा तस्य वैष्णवास्त्रस्य शमाय, तदेव वैष्णवास्त्रं समर्प्य, सर्वास्त्रशमनशक्तिसंपन्नं ससर्ज। तत्रापि शस्त्रनद्यः समुत्पन्नाः, येनान्यास्त्राणि शम्यन्ते स्म—शरप्रवाहाः, शूलाः, गदाः, तोमराः, खड्गाः, परशवः च। तत्र दिवि शस्त्रनदीनां युद्धमभवत्, येन पर्वतविवराणि विनष्टानि, शृङ्गाणि चूर्णितानि। शूलाः शरैः विदारिताः, खड्गाः धाराभिः भग्नाः, तोमराः शक्तिभिः ताडिताः, अस्त्राणि शूलैः विदारितानि। यथा मन्दरगिरिः क्षीरार्णवमथनव्यग्रः, तथा शरजलार्णवमथनाय प्रवृत्तः गदाप्रचण्डः वज्रसमूहः सम्प्राप्तः। शूलचक्रवलयं, शरवृष्टिं शमयन्तं, तारागणपरिवृतं शशिनमिव, मृत्युदेवः शूलाग्रेण भक्षणे तत्परः। शूलचक्रेणार्धचन्द्रेण दग्धशैलः, वज्रदीप्त्या तप्तः, तत्र त्रिशूलप्रभया शिलाशिखराणि दीप्तानि, आयसाङ्कुशशब्दैः कम्पितानि। भूषुण्डिप्रहरणप्रहरणैः नादितं, गदातुमुलेन पूरितं, तीक्ष्णपरशुभिः छिन्नं रणमण्डलम्। शिरोमणिशिरस्त्राणानि भग्नानि, चञ्चुपत्राणि छिन्नानि, गङ्गानदी च विकृतनादैः भग्ना। शस्त्रविच्छिन्नधूलिपटलमिव, तत्र शस्त्रसंघर्षेण ज्वलद्विद्युत्प्रभा विकीर्णा। ब्रह्माण्डभेदनिनादसमः शब्दः, कुलपर्वतानां विनाशः, शस्त्रप्रवाहानां छेदनं, तयोः वीरयोर्युद्धे। केवलशस्त्रप्रतिघातेन महात्मनां कालः यायात्; उभौ स्वबलाविश्वासेन रणार्णवे सहजं स्थितौ। विदुरथः अग्न्यस्त्रं मुंचति, विद्युद्गर्जनसमं, रथं दग्धवान्, यथा शुष्ककाष्ठं नदीतीरे प्रज्वलितम्। तस्मिन्नेव दिव्यरणगर्भे, सः कवचधारी, जलदघनमिव, स्थितः। आयुधराजं विसृज्य, उभौ महाबलौ महायुद्धं कृत्वा, परस्परं संधिं चक्रतुः। तस्मिन्नेव क्षणे, अग्न्यस्त्रं त्वरया रथं भस्मीकृत्य, वनं दग्ध्वा, सिंहराज इव गुहायाः निर्गत्य, नदीं प्रति जगाम। सा नदी समीपे स्थित्वा, वारुणास्त्रेण तदग्न्यस्त्रं शमयामास; स च रथं परित्यज्य, खड्गचर्मधरः भूमौ स्थितः। सः क्षणेनैव शत्रुरथस्य अश्वपादानि खड्गेन छित्त्वा, कमलनालच्छेदसमं कृतवान्। विदुरथोऽपि रथहीनः, खड्गचर्मग्रहणं कृत्वा, उभौ समराय परिपक्वौ, परिक्रान्त्य युद्धाय सज्जौ। तयोः खड्गघर्षेण, दन्तघर्षणमिव, जनाः साक्षात् पश्यन्ति स्म। विदुरथः शूलं गृह्य, खड्गं निक्षिप्य, समुद्रगर्जननिनादेन सम्यक् चिक्षेप; यथा महाप्रलयः, यथा विद्युत्। तदशेषं सन्निपत्य, तस्य वक्षसि पतितम्, यथा अनिच्छन्ती प्रिया अप्रियपतिं न पतितुमिच्छति तथैव। तस्य शूलाघातेन मृत्युः न प्राप्तः, केवलं रक्तप्रवाहः, विदारितसर्पस्य जलधारामिव, निर्गतः। तं तत्र भग्नं दृष्ट्वा, यथा चन्द्रेण तमो नाश्यते, तथा तद्देशलीला, दीप्तिमती प्रमुदिता च, स्वपूर्वलीलां समाचष्ट।