सर्वतः कोपसंरक्ताः भीमवनचरा उत्पेदिरे, यथा महती सागरराशिः अधःस्थितगजगर्जनया समुत्क्षुब्धः स्यात्। तेषां पिङ्गलजटामण्डलानि उर्ध्वमुत्क्षिप्तानि, तस्मात् धूमगर्भाः ज्वलनाः शब्दयन्तः स्फुटन्ति, भीषणा ज्वलनजिह्वाः स्नेहद्रव्येण पूज्यमान इव सर्वतो लिलिह्यन्ति। ते गगने परिभ्रमन्तः भीषणमृदङ्गनिनादं कुर्वन्तः, दीप्तशिखामण्डलीभूताः उल्कापातवद् धूमपुञ्जैः महान्तः सञ्जज्ञिरे। तेषां शरीराणि पद्मवदनानि उद्भिन्नदंष्ट्राग्राहितानि, जटाजूटवद् ज्वलन्ति, रोमकूपेभ्यः प्रज्वलितशिखावदुत्थाय, सर्वतः प्रकटमभवन्। ते जिघांसया चरन्तः, गर्जन्तः, भीषणरूपेण वेगेन प्रधावन्तः, विद्युल्लतानिर्गतजटाजूटवद् ज्वलन्तमेखलामिव मेघसमूहान् सृजन्तः दृष्टाः। तस्मिन्क्षणे क्रीडापतिः विदुरथः पिशाचविनाशनाय नारायणास्त्रं विससर्ज। तदस्त्रं विमुञ्चति, दानवगणाः अदृश्यन्त, यथा सूर्ये उदिते तमः विनश्यति। दानवसेना अपाकृता, त्रिलोक्यः विशुद्धा, शरद्गगनात् मेघपटलविलयवद् विमलता प्राप्ता। ततः सिन्धुः दीप्तमस्त्रं व्यसृजत्, यत् गगनं व्याप्य ज्वलितमिव प्रलयाग्निना दिशः दग्धवत्। सर्वतः धूममेघसंघातैः आवृतमभवत्, यथा गगनं पातालं च घनान्धकारेण पूरितमिव। पर्वतानि दीप्तरूपैः सुवर्णमिव विभान्ति, पुष्पवाटिकावद् चम्पककदलीगुच्छैः सुसज्जितानि इव। दिग्वनगिरयः ज्वलनराशिभिः आवृताः, रक्तवर्णेन मृत्योत्सवे केसरवद् रुधिरोपलब्धिवत्। जनाः केवलं समीपदीप्तिस्पर्शभीताः दग्धाः, यथा सहस्रवपुः वेणुनादेन समुत्क्षुब्धसागराः स्युः। शत्रुं निर्जित्य पुनः प्रहारवद्, विदुरथः वरुणं सम्पूज्य तस्यास्त्रं ससर्ज। ततः सर्वतः जलराशयः अन्धकारसमूहवद् प्रवृत्ताः, पर्वतानि दिशः अधः च प्रवहन्ति, स्रवद्भिः जलधाराभिः शरत्कालगगनखण्डवद्, शीघ्रपतद्भिः मेघैः, उच्चस्थितमहासमुद्रवद्, पर्वतशिलावद्वा सञ्जज्ञिरे। तामालगुच्छवदुत्थाय, रजनिसमूहवद् सञ्चिताः, कालिमपुञ्जवद् विक्षिप्ताः, लोकालोकसीमावद् अभवन्। पातालगुहावद् विकटाः, गगनदर्शनकाङ्क्षिणः, तेषां रूपाणि महाघननिनादेन प्रतिघोषयन्ति। स जलराशिः तुषारदाहवेलायां लतानिव शीघ्रं जगत्सम्प्लावयत्, यथा रात्रिः दिवसं अनुसरति। तेन जलराशिना दीप्तराशिः सम्प्रविष्टः, पृथिवीं पूरयन्, स एव निरन्तरप्रवाहः शरीरभूतः जलराशिः स्थैर्यं प्राप्तः। एवं परस्परविरोधिन्यः मायामयानि अस्त्राणि प्रादुर्भवन्ति, अनुभव्यमानानि च। ततः शस्त्रभारः रथचक्ररक्षा च जलेन तृणवद् प्रवाहिते, रथा च प्लाविता। तस्मिन् क्षणे सिन्धुः आपदुद्धरणाय शोषणास्त्रं स्मृत्वा शररूपेण प्रायच्छत्। तेन ज्योतिष्मता शोषणास्त्रेण जलमाया रात्रिवद् समाप्ता, मृताः मृताः एव स्थिताः, पृथिवी शुष्का अभवत्। ततः मूढकोपेन समं समशोषणतापः उत्पन्नः, जनान् पीडयन्, जरजरवनवद् दारुणतया व्याप्य। दिशः सुरङ्गवद् कनकस्रवदङ्गरागैः राजन्यस्त्रीभूषणाङ्गवद् सुषोभन्त। तस्मात् प्रतिकूलाः अतितापेन मूर्च्छिताः, यथा कोमलपत्राणि ग्रीष्मदावाग्निना दग्धानि स्युः। तदा विदुरथः दीर्घधनुःस्वनगम्भीरचित्तः, धनुः वलयाकारेण विक्षिप्य मेघास्त्रं ससर्ज। तेन मेघपङ्क्तयः रजनिसमूहवद् समुत्पन्नाः, तामालवनविक्षेपेण मन्दगतयः। जलभारयुक्ताः, घोरनिनादाः, समन्तात् वलयाकाराः, मन्दमन्दमिश्रधूमशेषवद् सञ्चरन्ति। वाताः प्रवहन्ति, वर्षाशीतलैः सिक्तैः, मेघमण्डलविभेदिनः, शीतलतया विभूषिताः, छिन्नाम्बुनिचयमालावद्। विद्युत् स्फुरन्ति, सुभ्रूणां रक्षसीनां गगनावलोकनदृष्टिवद्, काञ्चनसर्पिणां आकस्मिकगमनवद्। पर्वतानि कम्पमाने, गर्जितनिनादैः, यथा वनान्तरेषु गजानां सिंहानां भल्लूकानां च गर्जितानि। वर्षधाराः प्रपातमाना, कालदृष्टिवत् कठिनस्वनाः, लोहपातनिस्पेशवद्। प्रथमं भूमेः उष्णवाष्पराशिः पर्वतवदुत्थितः, पातालमेघाः युद्धाय विक्षिप्तवद्, मेघाः भ्रमन्ति। ततः निमेषमात्रेण मरीचिकाः विलीनाः, यथा परमज्ञानामृतपूरिते मनसि विषयरागः नश्येत्। सर्वा पृथिवी चिकीर्णा, स्थिरा, प्रवहद्भिः स्रोतांसि पूरिता, जलपूरितसागरवद्। तदा स वाय्वस्त्रं ससर्ज, यः व्योम्नि विचरन्, प्रलयताण्डववद् भीषणरूपः, कम्पावहः। वाताः प्रवहन्ति, तडिद्भिः ताडिताङ्गाः, पर्वतगुहासु पतद्भिः शिलाखण्डैः विक्षिप्ताः, भीषणा वेगाः, आपद्भिर्लक्षणचिह्निताः, योधान् ताडयन्तः, तान् कृशान् विकृतान् च कृत्वा। वाताः प्रवहन्ति, तुषारमिश्रान् संकुलयन्तः, सघनपर्णानि विक्षिपन्तः, वृक्षसमूहान् कम्पयन्तः, बलात् मूलोत्पाट्य भूमौ क्षिपन्ति। एवं तत्र देवास्त्राणां मायाविनोद्भावः, परस्परविरोधः, जगति अद्भुतरूपेण प्रकटितः।