तदा स वीरः घोरं सर्पास्त्रं समादत्त, यः बन्धनक्लेशं जनयन् आकाशं पर्वतसदृशैः सर्पैः पूर्णं चकार। तस्मिन्नेव क्षणे भूमिः सर्पैः स्फुरन्ती लोत्पत्रपङ्कसदृशा बभूव; सर्वे पर्वताः कृष्णसर्पवस्त्रैः आवृताः अभवन्। सर्वाणि वस्तूनि तेषां सर्परूपैः गुप्तानि, भूमिः पर्वतवनैः सहिताः शक्तिहीनाः अभवन्। ततः तीक्ष्णा वाताः अंगाररजःश्चूर्णं वहन्त्यः विषबलं सूचयन्त्यः उग्रतया वातयन्ति स्म, तेषां तापः अग्निधूममण्डलसदृशः आसीत्। तदा विद्युरथः महास्त्रविद् सुपर्णास्त्रं समादत्त; तेन पर्वतसदृशाः सुवर्णमयाः गरुडाः उत्पन्नाः। सर्वदिशः सुवर्णमयीः अभवन्, सर्वदिशः पूरयन्त्यः; पर्वतपक्षिणां कोलाहलात् प्रलयवाताः उद्भूताः। सर्पमण्डलानि श्वसन्ति फुफ्फुसन्ति च, तेषां फणस्वयन्ति मेघसमूहं महान् गर्जनं पूरयन्ति स्म। ततः शक्तिमान् गरुडः भूमिं व्याप्य स्थितं सर्पसमूहं अगस्त्यस्य समुद्रपानं यथा ग्रसति स्म; तेषां फुफ्फुसन्ति स्फुरन्ति च। सर्पवस्त्रात् विमुक्ता भूमिः महती निर्बन्धा दीप्तिमती च रजतमण्डलसदृशी बभूव। तदा गरुडसमूहः कुतश्चित् अदृश्यः अभवत्, वातेन विकीर्णदीपमालासदृशः, वा शरद्भूतमेखलाभः। पुनः पर्वतश्रेणी, विद्युद्भयात् पक्षैः आवृताः, स्वप्नसम्प्रदृश्यमाना, कल्पनापुरसदृशी च अभवत्। ततः समुद्रः तमस्त्रं सन्ददौ, घनतमं निपीडितं तमः उत्पाद्य; तेन तमः मेघपोटसदृशं बभूव। पर्वतच्छिद्रेषु प्रसृत्य, एकसागरसदृशं अभवत्; पर्वताः मत्स्यवत्, तारा रत्नवत् प्रकटाः। तमः वर्धितं, कालमृत्तिकासागरवत्, दीपकसङ्घातसदृशं, यः कालातीतः अपि न निवर्तते। सर्वजनाः तमोगर्ते पतिताः इव, युगान्ते सर्वकार्याणि सर्वदिशासु स्थगितानि। तदा विद्युरथः, श्रेष्ठः अस्त्रविदां, पोषणमन्त्रैः समर्थितः, ब्रह्माण्डमण्डले सूर्यास्त्रं समर्पितवान्। ततः सूर्यः अगस्त्यः यथा, रश्मिभिः तमसागरं पिबन्, शरदृतुसदृशः शुद्धः अभवत्। तमोवस्त्रात् विमुक्ताः निर्मलाः दिशः राजसमुखे सुन्दरीणां स्तनयुगलेन शोभमानाः इव प्रकाशन्ते स्म। सर्वे वनपङ्क्तयः दृश्यन्ते स्म, यथा सत्पुरुषाणां मनः लोभजालतमसः विमुक्तम्। तदा समुद्रः क्रोधात् राक्षसास्त्रं सन्ददौ, मन्त्रनिर्मितबाणसमूहयुक्तम्। सर्वदिशः उग्राः वनराक्षसाः क्रुद्धाः उत्पन्नाः, यथा महासमुद्राः पातालगजगर्जनात् मथ्यमानाः। तेषां केशपाशेषु धूमः उत्पन्नः, गर्जनसमेतः, अग्निः तीक्ष्णजिह्वया लोलायमानः, यथा तैलसिक्तः। आकाशे वर्तन्ते, घोरमृदङ्गनिनादं कुर्वन्तः, उल्कासदृशाः महाधूमपुच्छयुक्ताः। तेषां देहाः, पद्ममुखाः दन्तोत्कटैः गृहीताः, केशपाशवत् ज्वलन्तः, रोमकूपात् निर्गच्छन्तः। ग्रसन्तः, धावन्तः, गर्जन्तः, भीषणदृष्ट्या, विद्युत्स्फुलिङ्गैः मेघवत् ज्वलन्तः। तदा लीला-नायकः विद्युरथः नारायणास्त्रं अपसर्पणास्त्रं सन्ददौ। यदा तदस्त्रं प्रसरति स्म, राक्षससमूहः अदृश्यः अभवत्, यथा सूर्ये तमः नश्यति। राक्षससेना अपोहिता, त्रिलोकं शुद्धं अभवत्, यथा शरद्व्योमे मेघनिष्क्रान्ते प्रकाशमानं। तदा सिन्धुः अग्न्यस्त्रं सन्ददौ, आकाशे ज्वलन्तं; तेन दिशः प्रलयाग्निना दग्धाः इव अभवन्। सर्वदिशः धूममेघसमूहैः आच्छादिताः, यथा आकाशं पातालं च घनतमसा पूरितम्। पर्वताः ज्वलन्तरूपैः दीप्तिमन्तः, यथा सुवर्णमयाः, पुष्पवनानि चम्पककुञ्जसमूहवत्। आकाशगिरिदिशिवनानि ज्वलन्तपुञ्जैः आवृतानि, यथा मृत्युहोत्सवे रक्तं केसरयुक्तं प्राप्तम्। जनाः समीपदीप्तिस्पर्शात् भीताः, यथा समुद्राः सहस्ररूपकृष्णवेषुणा विक्षिप्ताः। शत्रुं जित्वा पुनः प्रहारः यथा, विद्युरथः वरुणं पूज्य अस्त्रं सन्ददौ। सर्वतः जलसमूहाः तमसदृशाः आगच्छन्ति, पर्वताः दिशातः अधः ऊर्ध्वं च प्रवहन्ति, यथा द्रवमयाः। ते शरद्व्योमखण्डसदृशाः, शीघ्रं पतन्ति मेघवत्, महासमुद्रवत् उत्तुङ्गाः, पर्वतशिलासमूहवत्। तमालसमूहवत्, रात्रिसङ्घातवत्, कालिमपुञ्जवत्, लोकालोकसीमवत्। पातालगुहासङ्घातवत्, आकाशदर्शनलोभेन, तेषां रूपाणि महागर्जनध्वनिना निनादितानि। जलकायः, दाहज्वालायाम् लता इव, सायंकाले लोकान् शीघ्रं व्याप्य, यथा रात्रिः दिवसानुगता। तदग्निपुञ्जं ग्रहीत्वा, जलः भूमिं पूरयन्, सततप्रवाहः जलरूपः, द्रवत्वं त्यक्त्वा, प्रकटः अभवत्। इति स महायुद्धे अस्त्रप्रयोगाः क्रमशः प्रकटिताः, तेषां प्रभावैः भूमिः आकाशं पर्वताः वनानि च विविधविकारैः आवृतानि, अन्ते च भूमिः शान्ता, दीप्तिमती, विशालरूपा च अभवत्।