तदा सिन्धुना निष्क्षिप्तः शराणां सागरः सिन्धु-अग्निना पीतः, यथा दुर्दर्श्य-तापेन जह्नुनदी मन्दाकिनीं निगिलति स्म। ततः स शरवर्षेण तं शरसमूहं विदार्य, तं अधः प्रेष्य, व्योमसागरे न्यपतयत्। यथा निपातितदीपस्य गत्यनुपलब्धिः, तथा तेषां शराणां गतिः न ज्ञायते स्म। स शरधारां छित्त्वा स्वस्य घनशरमेखलां व्योम्नि वितन्वन्, मृतयोधिभिः सहितः, दृश्यते स्म। ततः विदुरथः शीघ्रं तामपि शरश्रेष्ठैः विक्षिप्य, यथा प्रलयकालवातः सामान्यमेघमिव, तं मेघं व्यपनीयत्। एवं शरप्रतिशरेण द्वौ नृपती निरंतरं परस्परस्य प्रहारान् व्यर्थयन्तौ युद्धमकरोताम्। अनन्तरं सिन्धुः गान्धर्वस्नेहात् मोहनास्त्रं समादत्त, येन विदुरथमृत्सजातीं विहाय, सर्वे जनाः मोहं प्राप्ताः। ते योधाः शस्त्रवस्त्राणि त्यक्त्वा, मूकाः, शोकमूर्ध्नः, मृतवत्, चित्रपटे चित्रितपुरुषवत् बभूवुः। यावत् विदुरथस्य रथः मोहवशात् मन्दगत्याः, तावत् स राजा विदुरथः बोधायुधं समादत्त। तदा जनाः बोधं प्राप्तवन्तः, यथा प्रभाते पद्मानि, तथा विदुरथे महाप्रवाहः उत्पन्नः, इव कुपितसागरः राक्षसं प्रति। स सर्पास्त्रं घोरं समादाय, बन्धनपीडां जनयन्, व्योम्नि पर्वतसन्निभैः सर्पैः पूरितम् अकारयत्। पृथिव्यां सर्पैः साकुला, यथा सरसि पद्मनालैः, पर्वतानि कृष्णसर्पवस्त्रैः आवृतानि। सर्वाणि वस्तूनि सर्परूपैः आच्छन्नानि, पृथिवी पर्वतवनयुक्ता अपि अशक्तिका जाता। तदा वाताः कषायाङ्गाररजसा सहिताः, विषप्रभावसूचकाः, ज्वलनरजःप्रखरता युक्ताः, प्रचण्डम् अवहन्। ततः विदुरथः दिव्यास्त्रविदां श्रेष्ठः सुपर्णास्त्रं समादत्त; येन सुवर्णपर्वतानिव गरुडाः उत्पन्नाः। सर्वदिक् सुवर्णमयी जाता, सर्वदिक्पूरणं कृतम्; पर्वतपक्षिणां कोलाहलोत्थिता प्रलयवायवः प्रववुः। सर्पवृन्दानि फुफ्फुसन्ति चिष्कदन्ति च, फणाविचालनैः मेघगणान् महाघोषेण पूरयन्ति। ततः बलवान् गरुडः पृथिव्यां व्याप्य स्थितं सर्पसमूहं अजिह्वद्, यथा अगस्त्यः कदाचित् समुद्रं पीतवान्; ते सर्पाः फुफ्फुसन्तः सशब्दं गृहीतान्। सर्पवस्त्रविमुक्ता पृथिवी विस्तीर्णा, निर्विच्छेदशुभ्रा, महती रजतशिलावत् अवभास्यते स्म। ततः गरुडवृन्दं कुतश्चित् तिरोदधे, यथा वातेन विक्षिप्तदीपसमूहः, वा शरद्भ्रात्समूहः। पुनः पर्वतपंक्तयः, वज्रभीतैः पक्षैः आवृताः, स्वप्नदृष्टं जगदिव, कल्पनापुरमिव पूर्णम् इव बभूवुः। अनन्तरं सिन्धुः तमोऽस्त्रं स्रक्ष्यामास, घनतमिस्रं जनयन्; येन तमः मेघनाभिवत् वर्धितम्। पर्वतच्छिद्रेषु व्याप्तं तम् एकसागरवत् अभवत्; पर्वतानि मत्स्यवत्, तारा मणिवत् दृश्यन्ते स्म। तमः कज्जलसागरवत्, कालगणनया अपि अदूरवर्ति, वर्धते स्म। सर्वे जनाः तमोगर्ते पतितवत्, युगान्तसमये सर्वदिक्क्रियाविरामवत्। तदा विदुरथः, दिव्यास्त्रविदां श्रेष्ठः, पोषणमन्त्रबलसम्पन्नः, सूर्यास्त्रं ब्रह्माण्डमध्ये समादत्त। तत्र, अगस्त्यसूर्यस्योदयसमये, स्वतेजसा तमोऽर्णवं पपौ, शरदृतुसमान् विशुद्धः। तमोवस्त्रविनिर्मुक्ताः, निर्मला दिशः, सुन्दरीणां सुशोणस्तनयोषितामिव राज्ञः पुरतः, विभान्ति स्म। सर्वे वनपङ्क्तयः प्रकाशन्ते स्म, यथा साधूनां मनांसि लोभजन्यतमो-जालविमुक्तानि। ततोऽथ समुद्राः क्रुद्धाः, भीमं पिशाचास्त्रं मन्त्रोत्पन्नशरसंघं सहसा स्रक्ष्यामासुः। सर्वतः प्रचण्डाः वनपिशाचा उत्पन्नाः, यथा महासमुद्राः नागघोषेण मथ्यमानाः। केषाञ्चित् काञ्चनपिङ्गजटाजूटात् धूमः निष्पतन्, प्रचण्डशब्दैः सशब्दः, ज्वलनजिह्वाभिः लिलिहानः, स्निग्धदर्भोपस्कृतानिव ज्वलनः। आकाशे भ्रममाणाः, भयानक-मृदङ्गध्वनिं कृत्वा, उल्कावद् अग्निशिखासमूहैः महद्भिः धूमपुञ्जैः सहिताः। तेषां वपुषि पद्ममुखानि विकटदंष्ट्राभिः ग्रसितानि, ज्वलज्जटाजूटोत्थिता, रोमकूपोत्थितशिखावद् उत्प्लवमानानि। भक्षयन्तः, धावन्तः, गर्जन्तः, भीषणसंरम्भयुक्ताः, तडित्संयुक्तमेघघनवत् विकचजटाजूटोत्थितज्वालाभिः। तस्मिन्नेव क्षणे, लीलाधिपः विदुरथः, नारणास्त्रं पिशाचविनाशनम् उत्ससर्ज। तस्य परमास्त्रस्य प्रसरमाणे, पिशाचवृन्दं तिरोदधे, यथा सूर्ये उदिते तमो विनश्यति। पिशाचसेना प्रणष्टा, त्रिलोकी विशुद्धा अभवत्, यथा शरद्भ्रात्समाप्ते निर्मलम् आकाशम्। ततः सिन्धुः अग्न्यस्त्रं स्रक्ष्यामास, यद् व्योम्नि दीप्तिमान्; तेन दिशः प्रलयाग्निना दग्धेव। सर्वदिशः धूममेघसमूहैः आच्छन्नाः, यथा आकाशं पातालं च घनतमिस्रेण पूरितम्।