सर्वतः सहस्रशः सहस्रशः वीरैः परिवृतौ तौ, चक्रशूलगदाशक्तिप्रभृतिभिः शस्त्रैः समलंकृतौ आस्ताम्। तौ रणाङ्गणस्य विशालायाम्, हतजीवितशेषाणां मध्ये, वीरघोषैः महाचक्रनिनादैः च, स्वेच्छया विचरतः दृश्येताम्। रुधिरनद्याः तीर्तारौ, मदोन्मत्तगजाविव, तयोः रथचक्राणि रक्ताम्भसा सिक्तानि, केशश्लेष्मलानि च आसन्। तयोः रथाः मत्तगजाः चक्रवेगनिपातिताः कम्पमानाः आसीत्, रत्ननूपुरध्वनिभिः युक्तयुक्तिनिस्वनैः च प्रतिध्वनिताः। पताकाः वातहताः उच्चैः शब्दं कुर्वन्त्यः, ताभिः अनुगच्छन्ति महावीरसङ्घाः, भयभीतानां सेनानां च बहवः गणाः। शूलबाणधनुर्विद्युधराः, शतशस्त्रभाराः, चक्रदीप्तिप्रभया च शोभमानाः आसन्। तत्र क्षणमात्रं तौ, महावृत्तैः परिवृतौ, अन्योन्यं प्रतिपश्यन्तौ, शस्त्रमेघौ इव, स्थितवन्तौ। बाणसंवर्तनक्लिशितकरौ, तौ परस्परं घनघर्जनवत् गर्जन्तौ। तौ सिंहसमानवीरौ यदा समरे समभ्ययाताम्, तदा तयोः बाणाः अश्मगदाप्रख्याः नभः व्याप्य प्रसृताः। केचित् खड्गधाराकाराः, केचित् मुद्गरगदासमानाः, केचित् तीक्ष्णचक्रधाराः, केचित् परशुमुखाः। शूलाग्राः केचित्, केचित् तिक्तधाराः, केचित् शूलमुखाः, केचित् अर्धचन्द्राकाराः। सिंहमुखाः केचित्, त्रिशूलाग्राः अपराः, त्रिमुखाः स्थूलाश्मवत् अन्ये। अश्ममस्तकाः बाणाः प्रलयानिलप्रेरिताश्मवृष्टिवत् विचरन्ति स्म; तस्मिन्नन्तरे, सर्वं संकुलं बभूव, इव प्रलयार्णवध्वनिरुत्थितः। राजा, उच्चतरतरङ्गिणः समुद्रस्य पुरतः प्राप्तः, कोपविस्फारितः, मध्याह्नार्कप्रभाभास्वरः अभवत्। स धनुः संधाय, सर्वदिक्प्रदिशः निनादयन्, इव प्रलयानिलध्वनिना देवगिरिशिखरेषु, निनदितवान्। स महाबलः राजा, कोशस्थैः बाणैः, इव प्रभातसूर्यरश्मिभिः, संहतवृष्टिं विसृजन् आसीत्। तस्य धनुष्कोट्याः एकः एव महाबाणः निष्प्रयाति स्म, गच्छन् तु सहस्रशः सहस्रशः बाणाः आकाशे पतन्ति स्म। समुद्रवेगप्रभावं तेजः सूर्यस्य, विष्णुधनुषः बलं च, तयोः उभयोः आसीत्। तस्य मुसलाकृतयः बाणाः, स्वननिःस्वनैः आकाशं आच्छादयन्तः, इव प्रलयशैलसमूहाः आसन्। तस्य सुवर्णशिरसः बाणाः, शरवृष्टिप्रचण्डेन विक्षिप्ताः, आकाशे प्रज्वलन्तः, इव प्रलयकाले पतन्ति तारकाः। विदुरथात् अनवरतं बाणप्रवाहः प्रवहति स्म, इव समुद्रात् प्रवाहः, अथवा सूर्यरश्मयः। ते बाणाः, इव महावृक्षात् पुष्पपातः प्रचण्डवातेन, अथवा तप्तलोहात् ज्वलनकणवृष्टिः इव, पतन्ति स्म। इव मेघात् धारा, इव निर्झरात् बिन्दवः, इव महापुरीदाहात् ज्वलनकणाः, बाणधारा प्रवहति स्म। तयोः धनुषोः तीक्ष्णनिःस्वनं श्रुत्वा, उभे सेन्ये मौनं जगृहतुः, इव शान्तसागरः, एकचित्तेन पश्यन्त्यौ। आकाशे बाणजलधिः, इव गङ्गाप्रवाहः, समुद्रं प्रति यक्षनिनादेन प्रवर्तते स्म। धनुर्मेघसमूहात्, अनवरतं सुवर्णशिरसां बाणानां वर्षं, मृत्युमुखानां घोषैः सह, गर्जितवत् प्रववृते। नगर्याः स्त्री, स्वगृहेन्रन्ध्रात्, समुद्रम् आच्छादयन्तीं बाणनदीं दृष्ट्वा, कुतूहलेन पश्यति स्म। सा, बाणसमूहं दृष्ट्वा, पतिस्य जयमाशंसमाना, हृष्टवदनपद्मा, इदम् अवदत्— "जयतु देवि! जयति नः स्वामी। पश्य, एषा बाणवृष्टिः मेरुं अपि चूर्णयेत्।" इति सा, स्निग्धगभीरया वाचा, आलापयन्ती, द्वे देव्यौ हासप्रभामुख्यौ, मानुषीं स्नेहस्पर्शरम्यां भावनां जगृहतुः। स बाणसमुद्रः सिन्धोः वह्निना पीतः, यथा जह्नुनदी अतितप्तेन सौरभ्येण मन्दाकिनीं पिबति स्म। स घनबाणवृष्ट्या तं बाणसमूहं विदारित्य, अधः नीत्वा, आकाशसमुद्रे क्षिप्तवान्। दीपस्य गतिं यथा न ज्ञायते, तथा तस्य बाणसमूहस्य गतिः न ज्ञायते स्म। स तां बाणवृष्टिं छित्वा, स्वस्य घनं बाणमेघं, मृतेन सेन्येन सह, आकाशे प्रसारितवान्। तं अपि विदुरथः शीघ्रं श्रेष्ठबाणैः वितरन्तः, इव प्रलयानिलः सामान्यं मेघं, विक्षिप्तवान्। एवं, प्रतिवृष्ट्या बाणानां, उभौ राजानौ, अन्योन्यप्रहारान् निष्फलयन्तौ, अनवरतं प्रहरतः। ततः सिन्धुः, गान्धर्वानाम् मैत्र्यर्थम्, मोहास्त्रं समादत्त; तेन प्रभावेण, विदुरथं विना, सर्वे जनाः मोहेन आवृत्ताः। शस्त्रवस्त्राणि उपस्थाप्य, मूकाः, नम्रवदनाः, मृतवत्, चित्रपटे लिखितप्रतिमा इव, अभवन्। यावत् विदुरथस्य रथः मोहेन विलम्बितः, तावत् राजा विदुरथः प्रबोधास्त्रं समादत्त। तदा, यथा प्रभाते कमलानि विकसन्ति, तथा जनाः प्रबुद्धाः; विदुरथे च, इव दैत्ये प्रति समुद्रः क्रुद्धः, बाणसमुद्रः उत्पन्नः।