यः यत् कर्म मां प्रेरयति, तत् शीघ्रमेव अहम् सम्पादयामि। यथा यः मां यजते, तथा एव तस्मै फलं ददामि। अहम् स्वयमेव किमपि न करोमि, यथा अग्निः स्वयमेव ऊष्मां न वहति। सः यः मां पूजयति, "मम युद्धे विजयः अस्तु" इति चिन्तयन्, तेन अहम् पूजिता भवामि। यः प्रतिमारूपेण मां उपासते, सः तेनैव प्रकारेण फलम् आप्नोति। विदुरथः, एषा घटना न विचिन्त्य, मया उपदिष्टः। तेन सह, मम निश्चयः अभवत् यत् अहं मोक्षं प्राप्स्यामि। अतः, विदुरथः, तेन तनुं भार्यया सह प्राप्य— त्वया च, कालेन, एषः कुमारः मोक्षं प्राप्स्यति। अस्य शत्रुः सिन्धु-नामकः राजा अस्ति। सः तं पृथिव्यां सिंहासने हत्वा, विजयी भूत्वा राज्यं करिष्यति। ततः, तमसां समूहाः बलिनां सैन्यरूपेण चलन्तः दृष्टाः। प्राणरहितानि शरीराणि क्षिप्तानि, सन्ध्यायां तारकाः आकाशे प्रादुरभवन्। शनैः शनैः रणभूमेः पर्वतवत् प्रदेशः भीषणः अभवत्; जगत् कज्जलसमुद्रात् उद्धृतम् इव विराजमानम् अभवत्। सूर्यकिरणाः सुवर्णधारावत् शोभमानाः पर्वतेषु च महायोधेषु पतन्त्यः, रुधिरदीप्तिम् इव युद्धे प्रकाशयन्त्यः। तदा आकाशं रणभूमिश्च, भुजैः सर्पवत् विचरद्भिः शोभितम्, सुवर्णवद् विकीर्णदीप्त्या च समलंकृतम् अभवत्। कर्णाभरणैः रत्नसमूहः विकीर्णः, शिरोभिः क्षेत्रम् वृद्धपद्मवनमिव जातम्, शस्त्रैः व्योम विदारितम्, बाणैः मृगगणमिव आपूरितम्। रक्ताभा सन्ध्यायाम् घनगौरवयुक्ता, सिद्धैः मृतैश्च पूरिता, पुष्पमालाभिः, सर्पत्वचः, किरणजालैः च वस्त्रैः शोभिता। पताकाः लतारूपेण जङ्घाभ्यः तोरणानि इव विकीर्णानि, हस्तपादाः शरझटाभिः यथारण्ये प्रकीर्णाः। शस्त्रदीप्त्या तृणवनमिव कृष्णम्, रजसा खड्गच्छेदैश्च मिश्रितम्, बाहुशृङ्खलाभिः विकीर्णम्, उन्मत्तमिव भीषणम्। अशोकपुष्पवनमिव जातम्, शस्त्रसंघर्षज्वालाभिः दीप्तम्, घोषेण सिद्धपतिना पलायितम्। सुवर्णकला-निबद्धम्, शस्त्रैः नवसूर्यसमप्रभैः भूषितम्, शूलखड्गचक्रशक्तिमुसलनिनादेन पूरितम्। तत्र, सर्वाणि सैन्यानि नष्टानि, रणभूमिः रिक्ता, द्वयोः पक्षयोः केचन सैनिकाः शिष्टाः। भग्नाः, भग्नदेहाः, मृताः, विनष्टाः, विकीर्णाः, पलायमानाः नराः; पतितशरीरपर्वतानि, रक्तनद्याः प्रवाहः च। रक्तनद्याः भारम् वहन्ति, मृतपिण्डपर्वतानि प्रवहन्ति, बाणशूलखड्गशिलासङ्घातैः आकुलम्। छिन्नमस्तकवपुषा क्षेत्रम् वीरशस्त्रप्रहारैः विक्षिप्तम्, वेतालसंघनिनादेन कम्पितम्, ताडिततालवननृत्यवत्। रिक्ते ज्वलिते रणभूमौ, तौ द्वौ सूर्यचन्द्रमसाविव व्योम्नि, कमलरक्तरथयोः विचरन्तौ, दिव्यचिह्नवत् प्रकाशमानौ दृष्टौ। सर्वतः सहस्रशः महायोद्धृभिः परिवृतौ, चक्रशूलमुसलशक्त्यादिशस्त्रैः सुसज्जितौ। तौ विस्तीर्णे क्षेत्रे यथेष्टम् विचरन्तौ, युद्धिनां क्रन्दनेन, महाचक्रनिनादेन, हतानां जीवितानां च मध्ये। रक्तनदीः मदोन्मत्तगजाविव लीलया तरन्तौ, रथचक्राणि रक्तजलोप्तानि, केशयन्त्रैः च लिप्तानि। रथौ कम्पमानौ, चक्रवेगेन उन्मत्तगजान् पतयन्तौ, रत्नमणिनिनादेन, युगनिनादेन च प्रतिध्वनितौ। पताकाः वातवेगेन पतन्त्यः, उच्चैः रावं कुर्वन्त्यः, पृष्ठतः अनेकैः महावीरैः, अनन्तैः भयभीतसैनिकैः च अनुसृतौ। शूलबाणधनुरिष्टिशक्तिप्रासचक्रदीप्त्या भारमुद्वहन्तौ। तत्र किञ्चित्क्षणं तौ विशालवृत्तैः परिवृतौ, अन्योन्यं प्रतिपश्यन्तौ, शस्त्रमेघवद् समागतम्। हस्तौ बाणवृष्टिपातात् स्थूलौ, अन्योन्यं गर्जन्तौ, मेघगर्जनवत्। तौ सिंहयोधाविव युद्धं कुर्वन्तौ, तयोः बाणाः अश्मशक्तिवद् व्योम्नि व्याप्य प्रसारिताः। केचन असिवदाकाराः, केचन मुद्गरमुसलवद्रूपाः, केचन तीक्ष्णचक्रधाराः, केचन परशुमुखाः। केचन शूलाग्राः, केचन कर्ष्णधाराः, केचन इष्टिकाग्राः, केचन अर्धचन्द्राकाराः। केचन सिंहमुखाः, केचन त्रिशूलाग्राः, केचन त्रिमुखाः, महाशिलासमाः। शिलामुखबाणाः प्रलयवायुसंहतशिलावृष्टिवद् व्योम्नि पतन्तः, तस्मिन्नन्तरे, सर्वं संकुलम्, प्रलयार्णवकल्लोलवद् उत्पन्नम्। राजा सागरस्य समक्षं प्राप्तः, यस्य तरङ्गाः उन्नतान्, क्रोधेन विस्तृतः, मध्याह्नसूर्यवत् दीप्तिमान्। धनुः संकर्ष्य, सर्वदिक् निनादयन्, प्रलयवायोः गिरीन्द्रपृष्ठे प्रहारवद् मेघनिनादः। सः महाबलः राजन्, कोशस्थैः बाणैः, प्रातःसूर्यकिरणवद् बाणवृष्टिं ससर्ज। तस्य धनुष्कोट्याः एकः एव महान् बाणः निष्पतति, स तु गच्छन्, सहस्रशः लक्षशः अपतन् व्योम्नि। सागरस्य वेगः, सूर्यस्य मुखदीप्तिः, विष्णुधनुषः बलं च तयोः आसीत्। तस्य बाणाः मुसलाख्याः, मुसलवदाकाराः, तेषां निनादेन व्योम प्रलयगिरिसमं आच्छादितम्। तस्य सुवर्णधाराः बाणाः व्योम्नि दीप्तिमन्तः, अस्त्रवृष्ट्या विकीर्णाः, प्रलयकाले पतन्तिं तारकावल्लरीव अभवन्।