यथा महतीनां क्षुधायाः जरायाश्च खाद्यं क्षीयते, तथा गर्वादिगुणैः पूरितः शरीरः, शून्यः शक्तिहीनश्च शनैः शनैर् नश्यति। अल्पेषु एव दिनेभ्यः, यदा तस्य यौवनस्य माधुर्यं ज्ञायते च नश्यति च, तदा साधुभिः पापात्मेव यौवनं परित्यज्यते। रूपं सदा मृत्युनैव वाञ्छितं, यः विनाशस्य सखा, जरायाः नित्यसङ्गी च, यथा पक्षी कुशलव्यात्तया वाञ्छ्यते। इदं जीवनं अनित्यं, जरया सुखरहितं च, उत्तमाधमैरपि सदा परित्यज्यते; अस्मिन्संसारे न किञ्चिदस्ति यत् एवमधर्मयुक्तं, मृत्युनैव व्यापादितं, यथा जीवनकालः। मोहः तु व्यर्थ एव उद्भवति, व्यर्थ एव वर्धते च; अहं अस्य मिथ्याभिमानस्य, दुष्प्रतिपक्षस्य, भीतः। केवलं अहङ्कारात् दोषसमूहः दुःखितमात्मानं पीडयति; अहङ्कारात् एव संसारस्य नानारूपाणि जातानि। अहङ्कारात् क्लेशाः, अहङ्कारात् रोगाः, यत्नोऽपि अहङ्कारात् एव; अहङ्कारः एव महान् मोहः। तस्मिन्नहङ्कारे, परे प्राचीनशत्रौ, आश्रयमुपेयुषि, नाहं खादामि, न जलं पिबामि, सुखभोगे तु किं पुनः, हे मुनि। संसाररज्जुः दीर्घा, या मम मनः मोहयति, अहङ्कारदोषेणैव विनिर्मिता, यथा व्याघ्रेण जालं बध्न्यते। यावन्ति दीर्घाणि, कठोराणि, महान्ति च दुःखानि, सर्वाणि अहङ्कारात् एव जातानि; तानि अपि खदिरपत्राणि इव क्षिप्रं लयं यान्ति। शमचन्द्रेण, धर्मवज्रसिंहेन, ज्ञानमेघशरद्वा, अहङ्कारं परित्यजामि। नाहं रामः, न मे कामः, न मे मनः विषयेषु सक्तम्; आत्मन्येव शान्तः स्थातुमिच्छामि, यथा मुनिः। यद् अहङ्कारवशात् मया यद् भुक्तं, कृतं, गृहीतम्, तत् सर्वं असत्यं एव; सत्यम् अहङ्काराभावः एव। यदि 'अहं अस्मि' इति विचारः अस्ति, हे ब्रह्मन्, तर्हि विपत्तौ दुःखितः, संपत्तौ सुखितः; तस्मात् अहङ्कारत्यागे एव सम्पदस्ति। अहङ्कारं त्यक्त्वा, हे मुनि, शान्तचित्तः, निःस्पन्दः एव तिष्ठामि, भोगस्रोतसि, दुर्बले अधिष्ठाने। यावत् अहङ्कारमेघः प्रसारितः, तावत् विषयतृष्णाकदम्बः अपि विकसति। यदा घनः अहङ्कारः शमितः, तदा तृष्णालता आधारहीना शीघ्रं नश्यति, यथा दीपशिखा शमिता। अहङ्कारगिरौ महति, मनः मदोन्मत्तगजः इव, गर्जति मेघनिनादेन; शरीरगुहायां घनाहङ्कारसिंहो गर्जति, येन सर्वमिदं जगत् व्याप्यते। तृष्णासूत्रैः गुञ्जितं, अनन्तजन्मसु विस्तारितं, मुक्ताफलमालिका इव, तीक्ष्णेन अहङ्कारकूटेन कण्ठे धार्यते। पुत्रदारकुटुम्बादयः, अत्र जालेन व्याप्यन्ते, मन्त्रहीनाः, अहङ्कारनाम्ना दुष्प्रतिपक्षेण। यदा 'अहं अस्मि' इति संकल्पः समूलं विनश्यति, तदा सर्वाः पापव्याधयः तेनैव नश्यन्ति। यदा 'अहं'सागरः प्रशान्तः, सम्यक् शान्तः, तदा मनसः भ्रममयः कुहूः शनैः क्वापि लीयते। अहं अहङ्काररहितः सन्, अत्र अविद्यादुःखयुतः स्थितः अस्मि; हे मुनिवर, यत् युक्तं, तत् ब्रूहि। नाहं तस्मिन्स्थाने शरणं गच्छामि, यत् अनित्यं, सर्वदुःखालयं, अनिबद्धं, परमगुणहीनं च; हे महात्मन्, मां उपदिश, यतोऽहं अहङ्कारदुःखदशायाम् तिष्ठामि। मनः दोषैः क्षीणम्, सत्कर्मणि प्रवृत्तम्, सत्पुरुषैः पूजितम् अपि, वातचालितपक्षवत् अस्थिरं चञ्चलं च। मनः अतिविक्षिप्तम्, व्यर्थं इह तत्र धावति, दूरं विषण्णं भवति, यथा ग्राम्यः परदेशे। न किञ्चिद् अपि क्वापि प्राप्नोति, महतीं सम्पदं लब्ध्वापि, न कदापि पूर्णतां याति, यथा जलं न पूर्णयति कुप्यां। मनः सदा रिक्तम्, तृष्णाजालेन बद्धम्, अल्पं तृप्तिं न लभते, यथा मृगः संवृत्तसमूहेन वियुक्तः। तरङ्गसदृशस्वभावम्, क्लेशैः क्षीणम्, मनः क्षणमपि न तुष्यति, शमं त्यक्त्वा। चिन्ताजालेन विक्षिप्तम्, मनः दशदिशं धावति, यथा मन्दराचलाघातेन समुद्रजलम्। न शक्नोमि, हे ब्रह्मन्, मनसः मोहमहासागरं निग्रहीतुं, यत्र तरङ्गाः, वेगाः, माया-ग्रहाः च सन्ति। भोगाङ्कुरान् वाञ्छयन्, पातालं न चिन्तयन्, मनः मृगः दूरं धावति। मम मनः कदापि न विश्राम्यति, चञ्चलवृत्त्या, यथा सागरः सदा विक्षिप्तः। मनः चपलचेष्टितम्, नानाविचारैः प्रेरितम्, अनेकत्र संकल्पं बध्नाति, यथा सिंहः पञ्जरे। मनः मोहस्य रथारूढम्, शरीरस्य लघुसुखं हरति, यथा हंसः क्षीरमिव जलात्। अनन्तकल्पनाशय्यायाम्, सुप्तम्, मनसः गतिः न प्रवर्तते, हे मुनिश्रेष्ठ; तेन अहं क्लिष्टः च। तृष्णया दृढग्रन्थिना, अन्तः संगृहीता, मनसा बद्धोऽस्मि, यथा पक्षी जालेन। क्रोधधूमैः सततम्, चिन्ताज्वालागुहायाम्, मनसा दग्धोऽस्मि, यथा तृणम् अग्निना। तृष्णया प्रेरितः, जडः जातः अस्मि, हे ब्रह्मन्; यथा शवः शृगालेन खाद्यते, तथा मनसा उपभुज्ये। एवं, हे ब्रह्मन्, अहं दुःखितः, मोहग्रस्तः, अहङ्कारबन्धनात् मुक्तिं वाञ्छामि; माम् उपदिश, मुनिश्रेष्ठ, यथा शान्तिं प्राप्नुयाम्।