यत्र रणभूमिः सघनैः पुष्पैः शिरसः पतितानां वसनैश्च विदीर्णैः, शृङ्खलाभिः च कण्ठमालाभिः, येन श्वापदैः निष्कृष्टानि अन्त्राणि अलङ्कृतानि, सुसज्जिता बभूव। तत्र रुधिरसरोवरस्य पद्मगुच्छाः पताकाः च विनष्टाः, रक्तमृद्भिः निमग्नाः, ये च पतितमित्राणि, तेषां नामानि निमज्जतां नराणां क्रन्दनेन आहूयन्ते स्म। गजेन्द्रशवशय्या, भीरुभिः जनैः पश्यता, तत्र वृक्षाः अस्त्रच्छिन्नलतान्विताः, घोरैः सघनैः प्राकारैः निरुद्धा अभवत्। रुधिरनदी तु गजेन्द्रशुण्डाभिः, भुजगुच्छैः च वहन्ती, रक्तसलिले शुक्लवस्त्रैः वर्तुलचर्मभिश्च तत्र तर्तुर्यते। मृत्युनाऽभिहतानां नराणां प्राणा विचरन्तः शीघ्रं पतन्ति, केचन शिरोविहीनाः राक्षसाः अपतन्। शरवृष्ट्या विदीर्णस्य सैन्यस्य जनाः, अर्धमृतस्वरेण, हिक्कारैः रक्तप्रवाहध्वनिना च, पलायमानाः दृश्यन्ते स्म। रुधिरनदीमुखात् प्रवहन्त्या रक्तधारया शुद्धः खड्गः, ताल-ओत्ताल-वेतालतालवाद्यनिनादे घोरविस्फोटे अग्रे प्रचलति। भग्नरथेषु, वितस्तिकाष्ठेषु च, वीरा वनान्तरे लीनाः, तत्र जीवतः सैनिकस्य सन्निधिः सारथिभ्यः अश्वेभ्यश्च भीतिं जनयति। केचन मृतदेहाः कर्दमेन रक्तेन मुखपूरिताः, मन्दमन्द जीवध्वनिं कुर्वन्तः, केचन किंचित्कण्ठोत्थानाः श्वापदैः काकैश्च दृष्टाः। रणभूमिः तु घोरमांसलोभिनां मृगाणामेकमांसविग्रहेन निनदितः, तत्र मृत्युभिक्षुकजनैः क्षेत्रं व्याप्नोत्। अश्वगजेन्द्रनरपतिरथानां सहस्रशः अपवृत्ताः, कण्ठैः रक्तनदीनिवहाः, भूमिः असिना च शैलैः च युक्ता, कल्पान्ते संसारवद् अभवत्। तस्मिन् समये, रणरक्तव्रणितनायकवत् सूर्यः कालवशेन जिता, सागरं प्रति तेजः परित्यज्य, अस्तं गतः। नभसो दर्पणे, रणरुधिररञ्जिते, सायंरश्मिः उदगच्छत्, दिनान्ते सूर्यशिरश्छेदे सञ्जाते। पृथिव्यां पाताले दिवि च सर्वदिशः, तमः प्रलयाम्भस इव प्रवृत्तम्, प्रेतमण्डलैः परिवेष्टितम्। तस्मिन् तमसि विदारिते, दिनाचलाग्रे सूर्यः, सायंरक्तवर्णः, तारकाप्रवालैः भूषितः, प्रकटितः। मृतकान्तरे, रसहीनसरोवरमध्ये, पद्मान्य् अपि संकुचितानि, मृतहृदयेषु इव। पक्षिणः शिथिलपक्षाः शीघ्रं निद्रां गताः, कूर्मवत् ग्रीवाः संकुच्य, स्वनीडेषु, कारणानि अङ्गेषु इव, विश्रान्ताः। चन्द्रस्य स्निग्धकान्त्या समीपे, शतपत्रिणां पङ्क्तयः हृष्टहृदया विकसन्ति, शूराणां लक्ष्मीव इव। रक्तजलपूरितं, सायंसायुधैः रक्षितं, पद्मवनं रणाङ्गणमिव, पद्मानि मुखानि संमीलितानि। उपरि नभःसरोवरं तारकपद्मैः शोभितम्, अधः सलिलमण्डलं पद्मताराभिः दीप्तम्। तमः, स्वकार्यं सम्पाद्य, सर्वेषां प्राणिनां च, सर्वदिशः सलिलप्रवाहवत् व्याप्नोत्। तत्र रणभूमिः भूतप्रेतगायनैः, अस्थिसंनादैः काकगृध्रक्रीडारवैः च, पूर्णा। चक्ररथकाष्ठनिर्मितचिता ज्वलनदीप्त्या दीप्तम्, तैलमांसैः पोषिता, 'पच-पच' शब्देन स्फुटति। शवास्थिस्फोटैः, मृतशरीरपिण्डैः, प्रेतक्रीडायाम् अप्सु लीनैः, श्मशानस्य लीलायाम् अपि क्षेत्रं व्याप्नोत्। श्वकाकयक्षप्रेतनिनादैः, यथा सर्वजनसमूहे वनं, तथा घोररवमयं अभवत्। उन्मत्तडाकिन्यः रक्तमांसमज्जस्नातं हरन्त्यः, पिशाचाः स्रवन्मांसरक्तमज्जं चर्वन्तः च। सभा मध्ये श्मशानं प्रकटितम्, रक्तप्रवाहैः, शवपर्वतैः च, महाशवः वहकैः नीतः, तस्य समीपे अश्वः अपि स्थितः। शिरःकपालविस्फोटनृत्यनिनादैः, विवृतजठरैः, श्वापदनिनादैः, वसा-रुधिराश्रुधूमैः च, क्षेत्रं व्याप्नोत्। रक्तप्रवाहा नदी प्रेतैः सेविता प्रवहति, काकाः कंकालेषु कलहन्ति, क्षेत्रं पिशाचैः आकुलम्। शवकण्ठगुहासु बालपिशाचाः शेरते, एकतरुविटपे एकाकी पिशाचः मद्यक्रीडायाम् लीनः। उन्मत्तपिशाचविवादे श्मशानं ज्वलन्ति, रक्तवसागन्धवातैः व्याप्यते। मुद्राक्षविक्रीडारवेण, त्वरितकटुकनिनादैः, यक्षाः अर्द्धपक्वशवभक्ष्यलोलुपाः हृष्टाः। बङ्गकलीङ्गनार्यः करभुजयोः खड्गान् धारयन्त्यः, तासां पुरतः ज्वलनरश्मयः पतन्तीनां तारकाणां प्रभामिव ददृशुः। पतनपिशाचविलासे रक्तप्रवाहः, समीपे योगिगणाः गीतानि गायन्तः, तानि पिशाचैः श्रूयन्ते स्म। तत्र महावीणावाद्यनिनादः प्रमुखः, पिशाचवेगसंविष्टाः पुरुषाः पिशाच्यः इव बभूवुः। केचित् वीराः, ये पूर्वं प्रेतदर्शनात् न भीताः, अधुना भयार्द्धमृताः स्थिता; कदाचित् भूमिः पिशाचाराक्षसैः समुत्थिता। केचित् निशाचराः, पिशाचकन्धरात् पतितशवदर्शनभीताः, आकाशस्य सङ्कुचितेषु देशेषु, पिशाचवक्षःसमूहेषु, संकुच्य स्थिताः। केचित् म्रियमाणराजानः महता प्रयासेन नीताः, शबरपिण्डाः यक्षभोज्यलालसैः विक्षिप्ताः। पिशाचमुखानां ज्वलनकणैः रजनितमः नाशितम्, यथा नूतनाशोकपुष्पसमूहः सर्वत्र विक्षिप्तः। तत्र शिशवः शुण्डशीर्षाः, शिरोविहीनशरीरगले बद्धाः, आकाशे यक्षराक्षसपिशाचाजचाडगोलकाः संपूर्णम्। एवं घोररात्रौ रणभूमिः मृत्युनृत्यरवैः, प्रेतपिशाचयक्षगणैः, रक्तमांसवसाधारावहैः, भयङ्कररूपेण, सर्वदिशं व्याप्य स्थितम्।