यत्र शिवस्य ताण्डवमिव विकटमुखैः त्रिशूलैः उच्चैः नृत्यन्ति वीराः, तत्र जनाः पद्मपत्राणि इव पतन्ति, तीक्ष्णैः शस्त्रैः उदराणि विदार्यन्ते। धनुष्मन्तः रणभूमौ धावन्ति, बाणकोषः पूर्णः पक्षिणां काकानां शब्दः इव निनादः क्रियते। शूराः प्रहरणैः, कवचैः, भल्लैः स्वशौर्यं दर्शयन्ति, अन्ये युद्धनृत्यं कुर्वन्ति। वज्रनिभैः मुष्टिभिः अभिपीडितः वीरः गृध्रः इव आकाशे ससार, रथपटः वातेन पतन्ति। महागजाश्वैः अंकुशेन गृहीतेषु, वीरराजानां ध्वजाः वातेन विक्षिप्यन्ते, युद्धकल्लोलः गदाप्रहारैः विकटैः समुत्पन्नः। भूमिः उन्नतप्रासादैः, स्तम्भैः पदैः उत्खातः, द्विगुणधनुषां बाणैः शिलाश्रृङ्गाः विदारिताः। मत्तगजाः द्वयोः पार्श्वयोः काष्ठचक्रैः छिन्नाः, रणभूमिः महाकलशात् विहितान्नानि इव तृणैः पूर्णा, सेनायाः पक्षिणः मेघबद्धाः शृङ्खलाभिः बद्धाः। बाणवृष्टिः वीरवृष्टिः इव पतति, वीराणां शिखाः विकटविलासं कुर्वन्ति, युद्धकल्लोलः पर्वतानां क्षोभः युगान्ते इव। ततः राज्ञः, सेनापतयः, मन्त्रिणः, उत्सुकदर्शकाः मध्ये उत्साहपूर्णाः वाक्यानि उद्भवन्ति। तदा सरसिजं सरोवरमध्ये चलति, पक्षिसंघः आकाशे पतति, वीरशिरांसि तारारूपेण आकाशे शोभन्ते। रक्तवाताः रुधिरधाराभिः सन्ध्याकाशमिव शोभन्ते, मेघसूर्यवीराः मध्याह्ने दीप्तिमन्तः। सखि, किमिदं तृणैः पूर्णं आकाशं यत्र स्थितम्? न तृणम्, शूरे—एते बाणमयमेघाः। यावन्ति भूमौ रुधिरेण शमितानि धूलिकणानि, तावन्ति सहस्रवर्षाणि वीराणां वासस्थानं आकाशे तिष्ठति। मा बिभीष—एते न नीलपद्मपत्रदीप्ताः खड्गाः, एते लक्ष्म्याः नयनविलासाः, या वीराणां निरीक्षिका। कामदेवः स्वर्गनारीणां वीरालिङ्गनकाङ्क्षिणां मेखलाविमोचनाय उत्सुकः प्रवृत्तः। वीराणां बाहवः चलत्पद्मनाड्यः इव दीप्तिमन्तः, हस्ताः रक्तकलिकाः इव, नेत्राणि पुष्पगुच्छमदविलासिनि, मधुरगन्धः पुष्पमधुरसस्य। नन्दनवननृत्यनर्तक्यः तव आगमनाय प्रतीक्ष्यन्ते, मधुरवाक्यैः आमन्त्रयन्ति। एषा सेना ग्रामस्त्रीव दुष्टकर्मणा, शत्रुमन्तः कठोरकुठारैः विदार्य हानिं करोति। हा, तातस्य शिरः दीप्यमानकुण्डलैः सूर्यसमीपे बाणेन नीतम्, कालस्य कृत्यं इव, अष्टमग्रहस्य। ऊर्ध्वबाहुः शीघ्रं चक्रं 'चित्रदण्डम्' नाम, पादशृङ्खलया बद्धं, द्वौ महाशिलावर्तयति। यमसमः वीरः दक्षिणदिशतः आगच्छति, सर्वतः सेनां संगृह्य, 'यथा आगच्छाम, तथा प्रतिगच्छाम यमवत्' इति वदति। पश्य, शिरच्छिन्नानि शरीराणि, ताजा शिरांसि, गृध्रशृगालैः पर्युत्सृतानि, रणभूमौ विकटनृत्यं कुर्वन्ति, बाहवः विक्षिप्यन्ते। देवसंघेषु उत्सवेषु चर्चाः समुत्पद्यन्ते—'कथय, अन्यं लोकं वीराः गच्छन्ति? कः गच्छति, कुतः?' आगता सेनाः समुद्रस्य नदीवत् निगीर्णाः, कूटबन्धाः मत्स्यगर्भाः इव, वीराः महाप्रसङ्गे स्थिताः। भूमिः गजैः शूलविद्धैः आच्छादिता, यथा पर्वतशिखरसमूहेषु पूर्णवृष्टिः समागतः। 'हा, शिरः शूलेन नीतम्!'—इति वदितुमिच्छन्ति, किन्तु केवलं छिन्नशिरांसि 'शिरः नीतम्' इति आकाशे पक्षिणामिव प्रतिध्वनयन्ति। येन यंत्रशिलावृष्ट्या वृष्टाः स्म, तस्य सेना शृङ्खलाजालेन बलात् आवृत्यताम्। एते मोहिता, अर्धमृताः, तव स्वजनाः, पादप्रहारैः घातिताः हन्तव्या, दुष्टतमेन त्वया। अप्सरासंघे, उत्सुकचित्ते, केशपाशाः वातेन विक्षिप्यन्ते, दिव्यकायः वीरः तव समीपं आगतः—पश्य। स्वर्गनदीतीरे, सुवर्णपद्मसमूहेषु, शीतच्छायायां, सलिलसुगन्धे, दूरात् कश्चन आगच्छति। महापर्वतशिखराणि विविधशस्त्रसंघर्षेण भग्नानि आकाशे निनादेन भ्रमन्ति, पतितताराणि इव। आकाशे, रिक्तनदीवात्, बाणजलरूपेण, चक्रवर्तमिव, पर्वतानि लघुशिलासमूहानि इव दृश्यन्ते। ग्रहपथेषु, वीरराजानां छिन्नशिरांसि, शस्त्रशल्यदग्धानि, विचित्ररूपेण भ्रमन्ति। ध्वजैः, पद्मनाड्यः, बाणैः अलङ्कृताः, आकाशं पद्मसरः इव जातम्, वातः तरङ्गजलरूपेण। मृतगजसमूहेषु, भयभीता स्त्रियः पर्वतान्तरगता इव, वा पुरुषालिङ्गनाय स्त्रियः इव, लीयन्ते। वातः विद्यानारीणां मुक्तकेशावलि विलासेन क्रीडति, अप्राकृतसौन्दर्यविलाससमागमस्य हर्षं घोषयन्ति। छत्राणि त्यक्तानि, विदारितानि, तदा चन्द्रप्रभा आकाशे श्वेतछत्ररूपेण वर्तते, नित्यशुभचन्द्ररूपेण निर्मिता। मृत्युविमोहान्ते, वीरः स्वकल्पनया अमृतदेहं क्षणात् प्राप्तवान्, स्वप्ननगरे प्रवेशे इव। शूलानि, तोमराणि, बाणाः, चक्राणि आकाशसागरस्थले मत्स्यशृगालमकरसमूहवत् तिष्ठन्ति, निर्भयाः। आकाशं, विदारितछत्रैः, बाणच्छिन्नवातैः, पूर्णचन्द्रगुच्छैः आवृतमिव दीप्तिमन्तम्। आकाशं उन्नतछत्रैः, शोभितवातैः, सुन्दरैः, गुञ्जितपंखैः अलङ्कृतम्, तेषां दीप्तिः श्वेतहंसतरङ्गैः वातेन क्रीडितैः।