प्रत्येकं ब्रह्माण्डे पृथिव्याः किञ्चित् अंशः स्वभावतः विद्यमानः, यः चुम्बकस्य सदृशः सर्वाणि तत्त्वानि आकर्षति, यथा रत्नं लोहं आकर्षति। तस्य सृष्टेः आद्यं कारणं मनसः अगोचरम् अस्ति; अतः हे विद्वन्, तस्य लोकस्य वर्णनं मम सामर्थ्यं नास्ति। यथा मदोन्मत्ताः यक्षाः महान् घनवनान्तरे घोरतम् तमसि एकदूसरेण अदृष्टाः नृत्यन्ति, तथा परमे व्योम्नि अनन्तानि महान्ति लोकानि उद्भवन्ति, प्रकाशन्ति च। एवम् चिन्तयन्तौ तौ लोकं विहाय स्वं प्रासादं अपश्यताम्, यथा निद्रायाम् स्तब्धं नगरे। तत्र तौ राज्ञः महत् शवम् पुष्पमालाभिः अलंकृतम् अपश्यताम्, शवस्य समीपे च मनसः लीलायाः सूक्ष्मशरीरम् उपविष्टम्। तत्र स्थानं त्र्यहः घोरनिद्रया जनैः पूर्णम् आसीत्, वायुः च धूपचन्दनकर्पूरकुङ्कुमगन्धैः सघनः आसीत्। तं दृष्ट्वा, पुनः पतिसंसारं प्रवेशितुम् उत्सुकाः लीलायाः चिन्ताशरीरं तत्रैव आकाशे पतितम्। सा पतिसंकल्पेन निर्मितं संसारमण्डलं प्रविष्टवती, लोकावरणं ब्रह्माण्डकवचं च भित्त्वा। तया देवी सह, सा पुनः ब्रह्माण्डस्य विशालं सभागृहं प्राप्तवती, यथा पूर्वं त्वरया प्रविष्टवती। सा पतिसंकल्पजं लोकं अपश्यत्, यथा हंसः अज्ञानजलैः मलिनं पर्वतपद्मं पश्यति, तत्र संसारः तिमिरपङ्के पतितः। तौ देव्या आकाशं, आकाशमयं लोकं च ब्रह्माण्डमध्ये प्रविष्टे, यथा पिपीलिका पक्कं कर्कटफलं छिद्रेण प्रविशति। तत्र अन्यान् लोकान्, पर्वतान्, अन्तरिक्षं च पारं गत्वा, पृथिवीं पर्वतश्रेणीसमुद्रैः पूर्णां प्राप्ते। तौ जम्बूद्वीपं मेरुना अलङ्कृतं, नवदलभीतं अपश्यताम्; तत्र भारतवर्षे लीलायाः पतिस्थानम् आसीत्। तस्मिन्नेव देशे, तस्य अलङ्कृतायां पृथिव्यां, कश्चित् राजा सीमान्तपर्यन्तं विजयं कृतवान्। तत्र त्रैलोक्यस्य सर्वे जनाः युद्धोत्सवदर्शनाय समागताः, आकाशं अतिशयसम्पूर्णम् अभवत्। तौ रजनीन्यौ निर्भयम् आगत्य, आकाशं देवसमूहैः मेघैः अलङ्कृतम् अपश्यताम्। तत्र सिद्धाः, चारणाः, गन्धर्वाः, विद्याधराः च स्वर्गाङ्गनाभिः वीरग्रहणोत्सुकाभिः परिवृताः। तत्र प्रेताः, राक्षसाः, पिशाचाः च रक्तमांसं मुखे नृत्यन्ति, विद्याधर्यः पुष्पवृष्टिपूरितहस्ताः। तत्र वेतालाः, यक्षाः, कुम्भाण्डाः च द्वन्द्वयुद्धं सन्मानपूर्वकं पश्यन्ति, पर्वतशिखराणि अपि शस्त्रपातप्रतिरोधाय गृहीतानि। तत्र आकाशप्रदेशः शस्त्राणां पतनम्, भूतसमूहस्य पलायनम्, उत्सुकवीरैः इन्द्रसैनिकैः च दीप्तः। लोकपालानां पुरोगामिनः गजाः वीरार्थम् अलङ्कृताः आगच्छन्ति, वीरसमूहाः च एकत्रिताः, गन्धर्वचारणाः च उत्सुकदृष्ट्या पश्यन्ति। वीराणां स्त्रियः उत्सुकदृष्ट्या पश्यन्ति, दर्शकसमूहः च वीरयुद्धोत्साहात् कम्पितः। तत्र तीव्रयुद्धगर्जनं समीपम् आसीत्, वीराणां संवादः एकाद्वितीयं गच्छति, यत्र सुन्दरी स्त्रियः हास्यचतुराः, लास्यचेष्टासम्पन्नाः, चामरं वहन्ति। यत्र श्रेष्ठाः ऋषयः धर्मपक्षाय शुभगाथाः गायन्ति, बहुलोकनाथानां पत्न्यः नूतनस्तुतिगीतानि गायन्ति। यत्र वीराङ्गनाः वीराङ्गसङ्ग्रहणोत्सुकाः समागच्छन्ति, वीर्यश्रीः शुक्लवर्णा सूर्यं अपि चन्द्रवत् कृत्वा दीप्तम्। हे मह्यं पूज्य, वीरः कथं नाम्ना उच्यते? स्वर्गे कः अलङ्कृतः, कः च ḍimbāhena हतः कथ्यते? यः शास्त्रानुसारं स्वामीहिताय युद्धे मृतः वा विजयी वा भवति, स वीरः उच्यते, वीरलोकं प्राप्नोति। अन्यथा, यदि कश्चन युद्धे छिन्नाङ्गः हन्यते, स ḍimbāhena हतः इति कथ्यते, नरकाय योग्यः भवति। यदि कश्चन अर्थाय शास्त्रविरुद्धं युद्धं करोति, तस्य मृत्युः अनन्तनरकं ददाति। यः शास्त्रार्थानुसारं लोकाचारानुसारं युद्धं करोति, स भक्त्या वीरः उच्यते। गोरक्षणाय, ब्राह्मणरक्षणाय, मित्ररक्षणाय, शुभसंकल्पाय, शरणागतस्य रक्षाय, यः प्रयत्नं करोति, स मृतः स्वर्गे अलङ्कृतः। सदैव स्वभूमेः रक्षणधर्मं पालय; राजा तस्य हेतोः मृतः वीरः भवति, वीरलोकं प्राप्नोति। यः राजा जनहिंसासंकल्पेन युद्धे मृतः, स नरकं गच्छति। यदि धर्मानुसारं युद्धं भवति, तर्हि विनाशमदेनाक्रान्ताः लोकव्यवस्था न नश्यन्ति, यया जनाः भयात् विमुक्ताः भवन्ति। यत्र वीरः हन्यते, तत्र अधमाः स्वर्गप्राप्तिं वदन्ति; किन्तु शास्त्रानुसारं धर्मवीरः एव वीरः उच्यते। यः धर्मार्थं शस्त्रधारां सहते, स वीरः उच्यते; अन्ये तु केवलं कवचभारवाहकाः। तेषां कृते युद्धाकाशे दिव्याङ्गनाः, ये महात्मनः देवत्वं प्राप्ताः, तुष्ट्या तिष्ठन्ति। आकाशोत्सवः नृत्यवत् शोभितः, दिव्ययानश्रेणिभिः, यत्र देवाः, सिद्धाः विश्रान्ताः, मानदण्डमन्दारमालाभिः गर्विताङ्गनाभिः परिवृतः, विद्याधर्यः मृदुगीतेन पूरितः। ततः दिव्याङ्गनाः महावीरसङ्ग्रहणोत्सुकाः नृत्यन्ति, लीलापि ज्ञानसम्पन्ना आकाशे स्थित्वा पश्यति। सुराष्ट्रदेशे, यत्र भर्तृपालः राज्यं कृतवान्, वनैः आच्छादितः, तत्र महान् काननः आसीत्, द्वितीयं आकाशमिव भीषणः। एवं ब्रह्माण्डस्य रहस्यं, लीलायाः यात्रा, वीराणां धर्मः, स्वर्गनृत्यं च, शास्त्रानुसारं क्रमशः वर्णितम्।