ततः पुष्करद्वीपस्य रेखया, द्विगुणमात्रया, मधुरजलसमुद्रस्य रेखया च, तद्वत् विस्तारमुपलक्ष्य, सप्त समुद्ररेखासु, दक्षिणपश्चिमदिशि, भूम्यन्तराग्निप्रदीप्तबिन्दुभिः चिह्नितं, जलमध्ये दारूणां दह्यमानानां सदृशं दृष्टम्। तदनन्तरं, दशकोटिविस्तीर्णं, तप्तकाञ्चनदीप्त्या शोभितं, वक्रं, दिव्यलोकानां भोगाय योग्यं, तद्वत् सप्तसमुद्रद्वीपसुवर्णभूमिविस्तारानुसारं, अधस्तात् दशगुणं, पातालप्रदेशपर्यन्तं प्रसारितम्। गहनं गह्वरसमूहसदृशं, पातालमार्गे वक्रं, भीषणस्वभावं, गभीरमणिं परितः, तदनन्तरं, दशगुणं, सर्वदिशासु गगनं, गह्वरसमूहैः भीषयितं, नीलपद्ममालया, अर्धशुष्कतिमिररूपया, विविधरत्नशिखरैः, कुमुदैः, पद्मैः, शतदलैः भूषितं, लोकालोकपर्वतपरिस्कृतं, यस्य शिखराणि त्रैलोक्यलक्ष्म्याः जटासमूहसदृशानि। तदनन्तरं, सर्वस्यातीतं, दशगुणमूलमस्ति, 'अज्ञातचरः' इति नाम्ना वनं, सर्वरक्षायै स्थितम्। पुनः, सर्वस्यातीतं, दशगुणमूलमस्ति, सर्वदिशासु प्रसारितं, शुद्धजलमिव गगनं व्याप्य। पुनः, सर्वस्यातीतं, दशगुणमूलमस्ति, प्रज्वलिताग्निसमूहैः आवृतं, मेरुं पर्वतान् च द्रावयितुं समर्थम्। पुनः, सर्वस्यातीतं, दशगुणमूलमस्ति, स्थिरं मेरुं पर्वतान् तृणरजःसदृशं चालयितुं समर्थम्। सर्वतः वायुसम्पुटितं, यः पर्वतान् विदारयितुं, अग्निं वाहयितुं शक्तः, तथापि शून्यत्वेन निःशब्दः। तदनन्तरं, सर्वस्यातीतं, दशगुणमूलमस्ति, सर्वतः गगनैः आवृतं, यः शून्यं, एकरूपं। तदनन्तरं, शतयोजनविस्तीर्णं, घनं, दृढं, ब्रह्माण्डखण्डेन आवृतं, सुवर्णसूर्यकूटेन शोभितम्। एवं, समुद्रैः, महान् पर्वतैः, दिशापालैः, देवपुरैः, गगनभूमिभिः सृष्टं जगत् निरीक्ष्य, सा स्वगृहस्य कक्षं भूमौ अपश्यत्। ततः सिद्धयोर्युगलम् स्वगृहं अपश्यत्, यद् लोकस्य अदृश्यं, ब्रह्मासनं। तत्र, चिन्तितदासैः पूर्णं, स्त्रीमुखैः अश्रुपरिप्लुतैः, भग्नवेश्म, शुष्कपद्मसदृशम्। नष्टोत्सवपुरमिव, अगस्त्यप्रभावान्ते समुद्रमिव, ग्रीष्मदग्धवनमिव, विद्युत्पातितवृक्षमिव, वातविध्वस्तमेघमिव, हिमदग्धपद्ममिव, अल्पतैलदीपमिव, दृष्टीनां दुःखदं। स्वामिनः वियोगेन तद् गृहं, मृत्युप्रायमुखचन्द्रिकया, शुष्कपत्रजर्जरवृक्षवनमिव, वर्षविप्रयायितप्रदेशमिव, धूलिपरिच्छन्नम्। ततः, दीर्घशुद्धज्ञानाभ्यासेन, सा रमणी सत्यनिश्चय-सत्याभिलाषसम्पन्ना देवीवद् अभवत्। सा चिन्तयामास—'मम बन्धवः माम् साधारणस्त्रीरूपेण पश्यन्तु।' ततः तत्र गृहजनाः तयोः स्त्रियः अपश्यन्, लक्ष्म्याः गौरीश्च यथा तेजोमयगृहे संयुक्तं शोभमानम्। शिरःपादपर्यन्तं तयोः युगलं, विविधमालाभिः, रमणीयैः, नवैः, वसन्तकुञ्जदेवीसदृशं शोभितम्। औषधिग्रामं तयोः युगलं, रसायनैः पूर्णं, शीतलता, हर्ष, सुखं ददाति, द्विचन्द्रोदयानिव। दीर्घलताभिः, चंचलनेत्रैः, मालतीपुष्पगुच्छान् नीलपद्मैः मिश्रितान् विक्षिप्तवन्त्यौ। काञ्चनद्रवस्रोतसामिव, तनुदीप्त्या, वनं सुवर्णमिव दीप्तवत्। सहजसौन्दर्य-लालित्येन, लक्ष्मीरूपं स्वसौन्दर्यसागरतरंगान् अतीत्य तिष्ठति। वल्लिसदृशभुजगति, रक्तदीप्तहस्तैः, नवसुवर्णकल्पतरुवनं विक्षिप्तवत्। कोमलपुष्पकलिकासदृशपादैः, नवपत्रैः, भूम्यनस्पृष्टैः, पद्ममालासदृशैः, पुनः सञ्चारम्। तयोः दृष्टिनectarैः, शुष्कताळ-तमालकुञ्जेषु, चन्द्रप्रभायाः लुप्तायाः, नवसुमनसः उत्पन्नानि। 'वनदेव्यः नमः' इति उक्त्वा, पुष्प handfulं समर्प्य, ज्येष्ठशर्मा स्वगृहजनैः सह निर्गतः। पुष्पसमर्पणं देव्योः पादयोः न्यस्य, शीताम्बुकणवृष्टिवद् पद्मवनपद्मेषु। 'वनदेव्यः विजयीभवन्तु, याः दुःखहराय आगताः; साधूनां स्वकर्म प्रायः पररक्षणाय।' इति। देव्यः तत्र ब्राह्मणदम्पत्योः स्नेहपूर्णाः अभवन्, कुलस्तम्भयोः, अतिथिसर्वस्वरूपयोः, द्विजसमाजाधारयोः। 'अद्य पितरौ, पुत्रैः, पशुभिः, बन्धुभिः सह, स्वगृहं त्यक्त्वा, स्वर्गं गतवन्तौ; तस्मात् त्रैलोक्यं अस्माकं रिक्तम्।' इति। वृक्षस्थाः पक्षिणः, क्षणे क्षणे विक्षिप्ताः, रिक्तगृहे मृत्युपर्यन्तं विलपन्ति, मधुरस्वरेण। पर्वतः, गह्वरनिनादैः भ्रमितः, अश्रुधारासमूहैः नदीवत् प्रवहद्भिः, विलपति। निर्झराः, स्रस्तवस्त्रस्तनाः, पतन्त्यः, उष्णश्वासैः विक्षिप्ताः, सर्वदिशि कृशता-परिभ्रमन्त्यः।