कस्मिंश्चित् स्थानेषु शीतलः सुखदश्च वातः सोमरश्मिभिः सिक्तः प्रवहति स्म, अन्यत्र तु जलवनगिरयः दग्धानलज्वालाभिः तप्ताः आसन्। क्वचित् सर्वथा निःशब्दता, न तु लघुवातोऽपि, अन्यत्र च सूर्योदयः पर्वतशिखराकारज्वालाभिः दीप्तः दृश्यते स्म। क्वचित् घनघनगर्जितं वर्षमेखलया मोहितं चातकानां मनांसि हरति स्म, अन्यत्र तु देवासुरसङ्ग्रामैः मार्गः दुस्तरः जातः। क्वचित् विहायस्सरोवरहंसाः मधुरस्वरेण आहूताः, अन्यत्र तु मन्दाकिनीतटपद्मानि वातः अपहरति स्म। देहिनां गङ्गादीनदीनां च संनिधानेन, तत्र गुहासु मत्स्यग्राहमकराः प्लवमानाः वर्तन्ते। अपि च, केषुचित् प्रदेशेषु पातालगह्वरसदृशं भूमेः छायायाः काकगह्वरस्य चान्तरं दृश्यते, अन्यत्र तु चन्द्रसूर्यगोलकौ निगीर्येते स्म। अन्यत्र दिव्यपुष्पवनानि दिव्यवातैः कम्पितानि, यत्र सुरस्त्रियः पुष्पहिमवृष्टिभिः सन्त्रस्ताः आसन्। उदुम्बरगह्वराणि, यत्र मक्षिकाकीटकसमूहो विचरति, त्रैलोक्यजीवैः पूर्णानि, तानि सा उत्तमा नारी गत्वा, व्योम विमुञ्च्य, पुनः पृथिव्यां अवतीर्तुम् उद्यताऽभवत्। सा च सा स्त्री द्वयं, व्योम्नः पर्वतग्रामाभिमुखं पतन्त्यौ, विज्ञानचित्तेन स्थितौ, अधो भूमिम् अपश्यताम्। तत्र तौ, पुरुषस्य हृदयपद्मं ब्रह्माण्डसमं, अष्टदिशाभिमुखैः पत्रैः, पर्वतसदृशैः कर्णिकाभिः, स्वानन्दपूर्ण्याऽलङ्कृतं च दृष्टवन्तौ। तत्र नदीसदृशाः कर्णिकाः, स्तम्भाः, बिन्दवः च आसन्; रात्रौ भ्रमराः भ्रमन्ति स्म, मक्षिकासमूहैः च पूर्णम्। अन्तःसूत्रसमूहैः आकीर्णं, देवविहितछिद्रच्छन्नं, जलप्रवाहैः वह्यमानं, दिवासंप्रभया दीप्तम्। रससिक्तं, व्योमचारीहंसयुक्तं, रात्रिसङ्कोचपात्रं, पङ्के पतितानां नागराजानां पद्मसूत्रस्वरूपं च तद्। कदाचित् तस्य विस्तारः सागरं कम्पयति, दिशः चालयति; अधस्तात् च अनन्तासुरनागनिलयानां कंटकं भवति। तस्य हृदयं महाबीजं, दानवव्रणलतान्वितं, बीजयोनि, संयोगरता, मेरुपृथिव्याः व्यापिका च। तत्र विशालं जम्बूद्वीपाख्यं प्रदेशं प्रसिद्धं, मध्यकर्णिकया, नदीनां सूत्रैः, नगरग्रामैः च पुंस्कोकनासितम्। सप्तसुन्दरकुलपर्वतबीजैः विभूषितं, तस्य व्योम महाबीजेन मेरुणा मध्यभागे व्याप्यते। सरांसि, हिमबिन्दवः, काननानि, वन्यजन्तुसमूहाश्च तत्र सन्ति; तस्य स्वमण्डलरश्मिषु मेघसङ्घातवत् जनसमूहाः निवसन्ति। तद् भूमण्डलं शतयोजनपरिमितं, सर्वतः समुद्रैः भ्रमरैः च चतुर्दिशः विश्रान्ताः परिवेष्टितम्। अष्टदिक्पत्रेषु स्थितं, पद्मभ्रमरध्वनिभिः संयुक्तं, नवभ्रातृराजैः नवधा विभक्तम्। लक्षयोजनविस्तीर्णं, रजःकणैः आकुलं, बहुप्रदेशव्यवस्थया स्थिरं, शिशिरबिन्दुभिः सिक्तम्। द्वीपस्य बहिः, तस्य द्विगुणपरिमितः, लवणसमुद्रपरिघः बाह्यतः भुजङ्गवलयवत् व्याप्यते। तस्यापि बहिः द्विगुणपरिमितः, कङ्कणाकारः शाकद्वीपजलपूरितः, जगत्तन्तुवत् प्रसारितः। तस्यापि बहिः द्विगुणपरिमितः, शीतलशुद्धक्षीरसमुद्रवलयेन परिवेष्टितः। तस्यापि बहिः द्विगुणपरिमितः, कुशद्वीपाख्यः, नानाजनसमन्वितः प्रदेशः, तेन परिवेष्टितः। तस्यापि बहिः द्विगुणपरिमितः, दधिसमुद्रवलयेन, देवसमूहान् सदा पुष्णन् परिवेष्टितः। ततः क्रौञ्चद्वीपपरिमितेन खाटकडेन, नवानगर्याः सदृशः, परिवेष्टितः। तस्यापि बहिः तैलसमुद्रपरिमितेन, अपि च शाल्मलिद्वीपेन, अमरसमूहयुक्तेन च परिवेष्टितः। ततो देवमहासागररेखया, पुष्पशुक्लवर्णया, शेषतनुना च, हरिरूपधारिण्येव दृश्यते। ततः गोमेदकद्वीपपरिमितया, हिमालयपृष्ठशुद्धशर्करारेखया च परिवेष्टितः। ततः पुष्करद्वीपद्विगुणया, अन्ते च मधुरजलसमुद्रपरिमितया च परिवेष्टितः। सप्तसमुद्ररेखासु, नैऋत्यदिशि, ज्वलदग्निशिखाबिन्दुभिः जलमध्यम् इव दग्धैः चिह्नितम्। ततः दशकोटिगुणविस्तीर्णं, तप्तहेमप्रभया दीप्तं, वक्रं शोभनं, दिव्यसुखोपभोगयोग्यं च। एवं सप्तसमुद्रद्वीपहेमभूमिप्रमाणेन, अधस्तात् दशगुणं पातालपर्यन्तं विस्तीर्णम्। गूढवलययुक्तं, उच्चशिखरमण्डितं, गुहासमूहसदृशं, पातालमार्गे वलयितं, भीषणस्वभावयुक्तम्। एतस्मात् सर्वतः दशगुणोच्चं व्योम, चतुर्दिशं, गुहासमूहैः भीषणं च। नीलोत्पलमालया, अर्धम्लानतिमिररूपया, नानारत्नशिखरनलिनोत्पलकुमुदैश्च भूषितम्। लोकालोकमहापर्वतपरिघेन, यस्य शिखराणि त्रैलोक्यलक्ष्म्याः जटावद् दृश्यन्ते, आवृतम्। एतेषां सर्वेषां बहिः, दशगुणमहत्त्वेन, 'अज्ञातचरः' इति विख्यातं वनं, सर्वरक्षकम् अस्ति। तस्यापि बहिः, दशगुणमहत्त्वेन, सर्वदिशं विश्रान्तं, शुद्धसलिलमिव व्योम्नि व्याप्यते। एवं सा दिव्या स्त्री, सर्वलोकप्रपञ्चस्य विचित्रमयं स्वरूपं, हृदयपद्मे जम्बूद्वीपादि द्वीपसमुद्रगुहावनप्रान्तानि च, दिव्यदृष्ट्या साक्षात्कृत्य, पुनः भूमौ अवतीर्तुम् उद्यता बभूव।