नदीजालानि वातस्कन्धेषु निवेशितानि, दिव्यबालानां विचित्रदर्शनकुतूहलेन विचरन्तीनां च गतिः, तत्र विस्मयस्थानमिवाभूत्। कदाचित् वज्रचक्रशूलखड्गाद्यायुधधारिणां संशयाः सञ्चरन्ति, कदाचित् तु तुंबुरुनारदगीतमयैः गृहैः प्रतिनादितम्। क्वचित् मेघमार्गेषु महाघनसमवायाः, कल्पान्तसलिलोपममहामण्डलसमाकीर्णाः, चित्रितविचित्ररूपाः, मूकवत् निःशब्दाः च दृश्यन्ते। अन्यत्र श्येनपक्षनिभैः सुन्दरैः वारिदैः, क्वचित् कनकप्रभया सूर्यकिरणैः दीप्तमेघाः शोभन्ते। क्वचित् शीतांशुप्रभया शोभिताः, सौम्यदीप्तिं वर्षयन्तः मेघाः, अन्यत्र निःश्वासविवर्जितः शून्यजालसदृशः मेघसमुद्रः दृश्यते। क्वचित् वातः मञ्चिकातलस्थलषु तृणानि सिञ्चन् हरितयति, अन्यत्र पत्रसमूहचञ्चलतेजसा मेघपृष्ठानि प्रज्वलन्ति। क्वचित् धूलिधूसरितं वातेन मेरुकन्दरप्रतिमं दृश्यते, अन्यत्र दिव्यप्रासादभासा सुराङ्गनारम्यतया व्योम शोभते। क्वचित् मातृगणनर्तनविलासेन शून्यमाकाशं, अन्यत्र महायोगिसमूहैः नित्यनादितमाकुलम्। क्वचित् शान्तध्यानस्थितमुनिसभाः, समशीतलसुखदाः, सत्पुरुषमानसहारिण्यः दृश्यन्ते। क्वचित् किन्नरगन्धर्वदेवस्त्रीसमूहगानम्, अन्यत्र स्थिरपुरीपरिवृताः देवाः सञ्चरन्ति। क्वचित् निरुद्धद्वारनगराणि, अन्यत्र महानगरसमाकुलानि, मायया निर्मितानि नगराणि, अपि च उत्पत्त्याग्रनगराणि दृश्यन्ते। क्वचित् शशिचरितसरोवराणि, अन्यत्र स्थिरसलिलानि, सिद्धसमवायाः, अपि च नूतनारूढचन्द्रमाः दृश्यन्ते। क्वचित् उदयारुणतेजसा, अन्यत्र रात्र्यन्धकारेण, क्वचित् संध्यारागेण, अन्यत्र तु तिमिरधूसरं व्योम। क्वचित् श्वेतप्रासादैः, अन्यत्र वर्षदायिभिः मेघैः, क्वचित् भूमिसदृशं व्योम, लोकविश्रान्त्यर्थम्। क्वचित् सुरासुरगणाः शीघ्रं गच्छन्ति, अन्यत्र सर्वदिशं सञ्चरन्ति। क्वचित् शतयोजनान्यपि दुस्तराणि, धूमाच्छन्नानि, अन्यत्र व्योमसदृशं, अविनाशितमघनतमसावृतम्। क्वचित् नाशरश्मिसदृशं महाप्रभायुक्तम्, अन्यत्र हिमालयगर्तवत् शीतलम्, चन्द्रादिगृहान्तः प्रविष्टम्। क्वचित् कल्पवृक्षवनानि नगरोपरि नृत्यन्ति, अन्यत्र सुरपुराणि पतितानि, दैत्यपराजयेन। क्वचित् दिव्ययानापातेन ज्वालारेखाः, अन्यत्र शतधूमकेतुसंघर्षेण व्योम विक्षिप्तम्। क्वचित् शुभग्रहगणगृहीतमाकाशम्, अन्यत्र तिमिरावरणम्, अन्यत्र दिवातेजसा प्रज्वलितम्। क्वचित् भीमघननिनादः, अन्यत्र निःशब्दमन्दमेखलाः, क्वचित् वातेन श्वेतमेघकुसुमसमूहविच्छेदः। क्वचित् शुद्धनिःस्पृहशून्यं व्योम, क्षणात् शान्तम्, मृदुतरशान्तविमलम्, ज्ञानीहृदयसदृशम्। क्वचित् शुकभेकसंघनिनादः, अन्यत्र व्योमवासिनां क्षेत्रं शून्ये नक्षत्रालङ्कृतम्। अन्यत्र सुवर्णचूडमयूरादिपक्षिसङ्घपूर्णम्, विद्याधरीणां वाहनविश्रामस्थानरूपम्। क्वचित् मेघमध्यनृत्यमयूरमण्डलानि, अन्यत्र अग्निपिकभिः कृष्णीकृतमिव क्षेत्रम्। क्वचित् यमेशस्य महिषवाहनस्य मेघयात्राः, अन्यत्र अश्वैः कृष्णमेघाः तृणशङ्कया उपभुज्यन्ते। क्वचित् सुरनगरसमाकुलम्, अन्यत्र दैत्यनगरैः, केचन नगराणि अन्योन्यदुर्गमाणि, केचन सङ्कुचनिकरन्ध्रयुक्तानि। क्वचित् भैरवनर्तनभीषणप्रभया, कुलाचलोपमया, अन्यत्र गन्धर्वपुराङ्गनासमूहैः सन्कुलम्। क्वचित् कम्प्यमानगिरिवृक्षपतनेन शुष्कसागरः, अन्यत्र मायया निर्मितपद्मतोयानां शीतलसिक्तः। क्वचित् गिरिश्वरः पक्षिणा विनायकसहितं नृत्यति, अन्यत्र वातवेगेन पर्वतानि क्षिप्यन्ते। क्वचित् शशांककिरणवृष्टिसिक्तः शीतलवातः, अन्यत्र वह्निना दग्धजलवृक्षगिरयः। क्वचित् पूर्णनिःशब्दम्, वातरहितम्, अन्यत्र पर्वताग्निशिखोपमं सूर्यप्रभोदयः। क्वचित् घननिनादेन मदितवर्षाकालः, अन्यत्र सुरासुरयुद्धविघटितमार्गः। क्वचित् व्योमसरोवरहंसाः मधुराह्वानेन आहूयन्ते, अन्यत्र मंदाकिनीतटपद्मानि वातेन हर्यन्ते। गङ्गाद्युपनद्युपस्थित्या, तत्रान्तः शून्येषु मत्स्यग्राहमकरसंघैः पूर्णानि विवराणि। क्वचित् पातालगहनानि, भूमेः सूर्यच्छायायाः देशाः, काकगर्तसदृशानि, अन्यत्र चन्द्रार्कमण्डलानि निगीर्यन्ते। अन्यत्र दिव्यपुष्पवनानि, दिव्यवातैः सञ्चालितानि, यत्र सुराङ्गनाः पुष्पहिमप्रपातेन चकिताः। अश्वत्थविवरमध्यम्, यत्र मक्षिकापतङ्गसमाकुलानि, त्रैलोक्यजीवसंकीर्णानि, सा श्रेष्ठा स्त्री, तान् विवरान् अतिक्रम्य व्योमनिर्गता, पुनः पृथ्वीं प्रति अवतीर्तुम् उद्यताऽभवत्। यदा तु तौ स्त्रियौ व्योम्नः पर्वतग्रामं प्रति अवतीर्यते, ज्ञानचित्तसमाहितदृष्ट्या अधः पृथ्वीं निरीक्षेते। तत्र तौ नरस्य हृदयपद्मं दृष्टवन्त्यौ—ब्रह्माण्डसमानं, अष्टदलं, दिशामुखं, गिरिसमस्तबकसङ्घातं, स्वानन्दपूर्णरूपशोभितम्।