यत्र स ब्राह्मणः स्वगृहे भार्यया सहितः निवसति स्म, तत्र मां नय यत्र सा सृष्टिः दृश्यते, यः पर्वतग्रामः अस्ति। परमशुद्धदर्शने, यः जडचेतनरूपयोः संयुक्तः, आश्रित्य, एषा दृश्यता त्यज्यताम्, भवभावदोषः अपि विमुच्यताम्। ततः, निःसंशयं, आकाशवत्स्वात्मा प्राप्तव्यः, यः आकाशे प्रतिष्ठितः; यथा भूमौ स्थितस्य मनुष्यस्य चिन्तनं आकाशनगरे दृश्यते। एवं तं ब्राह्मणं तत्र स्थितं, तस्य च सृष्टिं पश्यामः; एवं तस्मिन्नेव दर्शनद्वारेण, शरीरमेव परमबन्धः इति ज्ञायते। अस्य शरीरस्य द्वारेण, हे देवि, अन्यं लोकं प्राप्यते, अथवा न; अत्र हेतुविचारः किमर्थं वक्तव्यः, यः केवलं कृपया ग्राह्यः। एते लोका रूपरहिताः सन्तः अपि, रूपवत् प्रतीताः, मिथ्याज्ञानात्; त्वं तान् सुवर्णतरंगकल्पनया अवगतम्। यथा सुवर्णरूपेषु तरंगाणां वने अपि, न तत्र तरंगभावः अस्ति; एवं, विश्वरूपे अपि, विश्वभावः चैतन्ये नास्ति। अयं लोकः केवलं आकाशः, ब्रह्मैव, दृश्यं न किञ्चन; यदत्र दृश्यते, तदेव समुद्रे रजःकणवत्। ब्रह्मैव ब्रह्म पश्यति, न अब्रह्म; ब्रह्म ब्रह्म पश्यति। तस्य एवम् स्वरूपं, सृष्ट्यादिनामभिः प्रसिद्धम्। न ब्रह्मणः लोकेन च कारणकार्यसम्भवः अस्ति, सर्वकारणोपकरणाभावात्। यावत् तव चित्तं योगाभ्यासेन न शान्तं, न च विभक्तरहितम्, तावत् त्वं ब्रह्म यथार्थतया न पश्यसि। ये च, यथा वयं, तत्र स्थितिम् अभ्यासेन ब्रह्मज्ञानसम्पादनात् प्राप्तवन्तः, ते तां स्थितिं वास्तवतः पश्यन्ति। यथा कल्पनानगरे, मम शरीरं आकाशमयं; अहं पश्यामि एषः एव प्राणो ब्रह्म, अनेन शरीरेण तद्वै परं पदं पश्यामि। अहं शुद्धज्ञानमयं शरीरं, यथा एते पद्मसम्भवाः; ब्रह्म, आत्मा, जगत्, सर्वं च, अस्माकं एव अङ्गानि। त्वदीयेन अभ्यासेन विना, वत्से, रूपं ब्रह्मभावं न प्राप्तम्; मनःकृतात्मभाव एव, तस्मात् त्वं तद् न पश्यसि। यत्र तव स्वकल्पितं नगरे न दृश्यते स्वशरीरे, तत्र अन्यस्य कल्पितं नगरे अपि न दृश्यते। अतः, एतत् चैतन्याख्यं शरीरं परित्यज्य, तद् पश्यसि; शीघ्रं कुरु, हे कर्तव्यविदां श्रेष्ठे। कल्पनानगरं केवलं कल्पयितुः सत्यं; शरीरसंपन्नं वा, शरीररहितं वा, अन्यस्य तु न किञ्चन। सृष्ट्यादौ, यदा जगन्मोहः उत्पन्नः, तदा एषः अवस्थां प्राप्तः; तस्मात् कालात् प्रारब्धं बलवत्तरम् अभवत्। त्वया उक्तं, हे देवी, "गच्छामः ब्राह्मणस्य गृहम् भार्यया सहितम्" इति; तत्र अहम् वदामि, कथं गच्छेम, अम्ब? अत्र, एतत् शरीरं त्यक्त्वा, शुद्धभावयुक्तया चित्तेन, तस्मिन्परे पदे गच्छामि; तत् विषये वद। यथा तव आकाङ्क्षारूपः वृक्षः आकाशे, सन् अपि, आकाशस्वरूपः एव; न सः प्राचीरस्वरूपः, न प्राचीरबाधकः, न प्राचीरनाशकः। एवमेव, मनःकृतं शरीरं शुद्धैकद्रव्यरूपम्; तस्मात्, तस्य अभिव्यक्तिः परमात् किंचित् भिन्ना। अतः, एतत् शरीरं तादृशमेव; न अहं तद् त्यक्त्वा अन्यत्र गच्छामि। अनेनैव शरीरेण तत्र गच्छामि, यथा गन्धः वायुनाऽपि नीयते। यथा जलं जले लीयते, अग्निः अग्नौ, वायुः वायौ, एवं मनःकृतं शरीरं अन्यैः मनःकृतैः शरीरेण युज्यते। भूमिसम्बद्धा चेतना, अभौमिकया चेतसा न मिलति; कल्पितयोः पर्वतयोः संयोगः कुत्र? एषः तव मनःकृतः देहः गमनस्य साधनमेव; किन्तु दीर्घकालकल्पनया, सः बुद्ध्या स्थूलः इव गृह्यते। यथा स्वप्ने, दीर्घध्यानसमये, भ्रमेषु, व्यसनीनिश्चये, गन्धर्वनगरादिषु च। यदा सूक्ष्मवासनाः सत्यतः क्षीणाः, मनः स्थिरं प्राप्नोति, तदा स्थूलशरीरः न पुनरागच्छति। यदा सूक्ष्मदेहविषये दृढनिश्चयः, तदा शरीरं दृढत्वं प्राप्नोति; भ्रमनाशे, शरीरं विनश्यति। यद् नामरूपेण अस्ति, तद् नाशस्थित्यादि गच्छति; यत् तु नास्ति, तस्य नाशः कः? यदा सर्पबुद्धिर्दर्भे नश्यति, तदा सर्पनाशो वा, अनाशो वा, इति चर्चा न निरर्थका। यथा यथार्थज्ञानात् स्थूलं न दृश्यते, तथा सूक्ष्मशरीरज्ञानात् स्थूलं न दृश्यते। यदि कश्चित् कल्पितं वस्तुं नश्यति, तदा सा कल्पना अपि नश्यति; यथा निक्षिप्तशिलाऽपि, सा तत्र नास्ति। एतत् शरीरं तस्य अङ्गानि च, परस्परं परिपूर्णानि; एषा सत्यम्, प्रियं, यत् वयं पश्यामः, त्वं तु न पश्यसि। सृष्ट्यादौ, यदा मनः कल्पनया रूपं गृह्णाति, तदा प्रभृति, व्यक्तित्वं वस्तुवत् दृश्यते। यदा परमार्थ एव शान्तः, अद्वैतः, दिशाकालाद्यविभागरहितः, तदा कल्पनायाः स्थानं कुतः? यथा कङ्कणस्य गुणः सुवर्णे, तरङ्गस्य जले, स्वप्नपुरीषु, कल्पितलोके च वस्तुत्वम्। एवमेव, सत्यानुभवे च चैतन्ये, आत्मनः विना कल्पना नास्ति, या निरुपद्रवस्वरूपा। यथा आकाशे रजो नास्ति, तथा परमे न विभागः; एषः अविभक्तः, शान्तः, अजः, संकल्परहितः परमार्थः।