एकदा राजद्वारे तेजस्वी पुरुषः तिष्ठति स्म, यः नवसूर्यसमप्रभः, ज्वलद्रक्तजटिलशिराः, महानुभावः च बभौ। स तु स्थलम् उत्तमच्छत्रपताकाभिः, अश्वगजपुरुषायुधैः च विराजितम् अकरोत्, स्वतेजसा कनकसदृशम् अदधात्। ततः तत्रस्थितः दण्डधारी विनयेन शीघ्रं गत्वा राजानं सूचयितुम् उपदिशत्— “महर्षिः विश्वामित्रः आगतः” इति। एवं दण्डिनः वचः श्रुत्वा, स धर्मात्मा राजा, मन्त्रिभिः उपराजैः च सहितः, स्वर्णासनात् उत्थाय, वसिष्ठवामदेवाभ्यां सह, अनुगम्यमानः, बहुभिः पदातिकैः नृपतिभिः, उपगम्यमानः, तं देशं जगाम, यत्र महर्षिः विश्वामित्रः स्थितः। स तं मुनिशार्दूलं द्वारस्थं दृष्टवान्। स महर्षिः किञ्चित् कारणेन भूमौ आगतः, सूर्यवत् ब्राह्मतेजसा क्षात्रवीर्येण च युक्तः आसीत्। तस्य स्कन्धौ जटाभिः परिवेष्टितौ, तपसा कालेन च सदा कृशौ, सायं मेघमालिनं पर्वतमिव बभ्रजाते। स शान्तः, सुन्दरः, निर्बाधः, स्थिरः, महात्मा, तेजस्वी देहं धारयन् तिष्ठति स्म। सः सौम्यः, भीषणः, शान्तः, तीव्रः, गम्भीरः, प्रबुद्धतेजसा जनान् प्रेरयन् बभौ। तस्य हस्ते स्निग्धवीणां धारयन्, अक्षीणचित्तः, अमित्रः केवलः च—अमृतायुः—सह आसीत्। स दयायाः परिपूर्णहृदयः, निर्मलमृद्वक्ष्णा, दृष्ट्या इव अमृतं जनान् सिञ्चन् इव बभौ। तस्य दृष्टयः शुक्लनीलसम्पृक्ताः, उन्नतभ्रूभिः, हर्षभयप्रदाः च आसीन् येन दृष्ट्वा जनानां हृदयानि प्रमोदभययोः आविष्टानि। दूरात् तं मुनिं दृष्ट्वा, राजा, विनम्रः, मणिमुकुटेन भूमिं स्पृशन्, प्रणिपत्य तिष्ठति स्म। मुनिरपि तत्र भूमिपतिं मधुरैः, उत्तमैः वाक्यैः, आदित्य इव इन्द्रं, अभिवादयत्। ततः वसिष्ठमुख्या द्विजाः, तम् उचितेन सत्काराभिवादनैः, सम्यक् पूजयामासुः। ते वदन्तः— “भवतः तेजसा, अहो, अस्माकं सौभाग्यम्, यथा पद्मानि सूर्येण।” “यदनाद्यनवस्थितमक्षयं च, तदात्मानन्दं अद्य दृष्ट्वा त्वां प्राप्तवन्तः स्म।” “नूनम् अद्य धर्मिष्ठेषु अग्रगण्याः अभवत् स्मः, धर्मस्य प्रभावात् भवतः आगमनस्य केन्द्रीभूताः जाताः स्मः।” एवं तेषां मध्ये संवादयमानाः, नृपतयः महर्षयः च, सभायां आसनानि उपविविशुः। तं मुनिं तेजसा दीप्तम्, किञ्चित् भीषयन्तम्, आगतम् आलोक्य, राजा, हृष्टमुखः, स्वयम् एव अर्घ्यम् उपाहरत्। स मुनिः राज्ञः कृतं अर्घ्यम् विधिनैव स्वीकृत्य, तं प्रदक्षिणीकृत्य, राजानम् अपि सत्कृतवान्। राज्ञा सत्कृतः, स मुनिः हृष्टवदनः, राज्ञः कुशलं, क्षेत्रस्य च रक्षणं, पप्रच्छ। वसिष्ठं तपोनिधिं दृष्ट्वा, सस्मितं अभिवाद्य, तस्यापि कुशलं पप्रच्छ। परस्परं यथोचितं पूजयित्वा, क्षणं संलक्ष्य, सर्वे हृष्टहृदयाः राजगृहं प्रविविशुः। स्वस्वासनेषु निषण्णाः, परस्परं तेजसा विराजमानाः, आदरात् परस्परं कुशलं पप्रच्छुः। तस्मै प्राज्ञाय विश्वामित्राय, उपविष्टाय, राजा पाद्यं, अर्घ्यम्, गाः च पुनः पुनः उपाहरत्। सम्यक् विश्वामित्रं पूज्य, राजा, कृताञ्जलिः, निर्मलहृदयः, हृष्टः, इदं वचनं प्रोवाच— “यथा अमृतस्य आगमनम्, तृणायां वर्षः, अन्धस्य दृष्टिः, तथा भवतः आगमनम्। यथा काम्यधनलाभः, अपत्यहीनस्य पुत्रोत्पत्तिः, स्वप्ने दृष्टं जागरिते प्राप्तिः, तथा भवतः आगमनम्। यथा प्रियस्य आगमनम्, नष्टस्य प्राप्तिः, इच्छितेन संयोगः, तथा भवतः आगमनम्। यथा गगनारोहणात्, मृतस्य पुनरागमनेन च हर्षः जायते, तथा ब्रह्मन्, त्वत् आगमने मम हर्षः जातः। ब्रह्मलोके वसतः संनिधौ कः न हृष्येत? तव आगमनम् एवं; सत्यं वदामि। “किं ते परमार्थ्यं, किं करवाणि? त्वं मे पूज्यः, ब्राह्मणः, धर्मिष्ठः, आगतः। त्वं राजर्षिः पूज्यः, तपसा प्रजाः प्रकाशिताः, ब्रह्मर्षिस्थितिम् आप्तः, त्वं वन्दनीयः। यथा गङ्गाजलेन स्नानात् हर्षः, तथा तव दर्शनात् अन्तरं शीतलत्वम् अनुभवामि। कामरागभीतिद्वेषरहितः, अनासक्तः, व्यथारहितः, ब्रह्मन्, अद्भुतम् एतत् यत् त्वं मम समीपम् आगतः। “मम आत्मा विशुद्धः, कल्मषरहितः, पुण्ये क्षेत्रे स्थितः, पूर्णचन्द्रः इव जले निमग्नः, हे ज्ञेयविदां श्रेष्ठ। तव आगमनं ब्रह्मैव प्रत्यक्षं जातम् इव, अहम् शुद्धः, पुण्यः, तव आगमनेन। तव आगमनस्य पुण्येन, हृष्टहृदयः अहम्, अद्य जन्म सुफलं, जीवितं च सुसिद्धम्।” एवं स धर्मात्मा राजा, विश्वामित्रस्य आगमनात्, परमं हर्षं प्राप, तं महर्षिं सर्वैः विधिभिः सादरं सत्कृत्य, सभायां सर्वैः सह आनन्देन उपविशत्।