सर्वे सभाेऽस्मिन् समये पुष्पवृष्ट्या शान्तया समाकीर्णे, यत्र सिद्धगणानां संवादाः श्रूयन्ते स्म, तत्र उपस्थिताः सर्वे जनाः तेषां मधुरां कथां समाकर्णयन् सुखम् अनुभवन्ति स्म। सिद्धगणाः, ये युगयुगेषु गगनमण्डले विचरन्ति, अद्य किञ्चिदद्भुतं अमृतोपमं वचनं श्रुतवन्तः स्म। रघुकुलचन्द्रेण यत् विवेचनं विरक्त्या उक्तं, तद्वाक्यं वागीश्वरोऽपि न सम्प्राप्तुम् अर्हति। अद्य वयं राममुखोद्गतं अमृतसदृशं वचनं श्रुतवन्तः, यत् मनांसि प्रमुद्यानि कृत्वा महान् पुण्यः अनुभूतः। रघुनन्दनः शमामृतरम्यां परां स्थितिम् उपयुक्तया उक्तवान्, तेनैव वयं सर्वे जागृताः स्मः। एवं सत्सु, रघुवंशध्वजेन उक्तेषु पावनवाक्येषु, महर्षिभिः कर्तव्या निश्चितिः श्रोतव्या इति युक्तम् अभवत्। ततः नारदव्यासनगराः सर्वे महर्षयः विघ्नरहिताः तत्र समुपाजग्मुः। वयं सर्वे दशरथात्मजस्य अस्य पवित्रायां सभायां सुवर्णपद्ममिव विहङ्गाः सन्निवेश्य यथावत् उपविशेमेति निश्चितवन्तः। एवं उक्त्वा, दिव्याः सर्वे ऋषयः आकाशात् तस्यां सभायामवतीर्णाः। अग्रे स्थिताः श्रेष्ठाः मुनयः, पृष्ठतः वातानुगताः, अरण्यनिवासिनः पूज्याः च मेघसङ्घनिभेन महात्मना व्यासेन सह मिश्रिताः। तत्र सभा भृग्वङ्गिरःपुलस्त्यादिभिः शोभिता, च्यवनोद्दालकशिरशरलोमादिभिः रक्षिता। मृगचर्माणि परस्परस्पर्शात् विकीर्णानि, चञ्चलाक्षाः, स्रग्भूषणानि चलन्ति, यज्ञमण्डलानि सुलभेन बिभ्रतः स्म। त एव तारागणैः शोभमानाः, पुष्पवृष्टिवद्, द्वितीयसूर्यमण्डलवत् आसीत्। व्यासः आकाशस्थतारागणवद् तत्र दीप्तिमान् बभूव; नारदः अपि तत्र तारा इव प्रकाशमानः। देवेषु देवपतिरिव पुलस्त्यः, देवेषु सूर्य इव अङ्गिराः तत्र बभासे। यदा सिद्धर्षिसभा आकाशात् पृथिवीं प्रति अवतीर्णा, तदा दशरथनन्दनस्य सभा मुनिभिः पूर्णा उत्थिता। दिव्याः भूमिस्थाः च मुनयः परस्परं सङ्गम्य, स्वदेहैः परस्परं आलिङ्ग्य, दश दिशः प्रकाशयन्तः बभूवुः। तेषां हस्तेषु वेणवः घण्टाः च शोभन्ते, क्रीडापद्मानि धारयन्तः, केशेषु दूर्वाङ्कुरमण्डनानि, शिरसि मणिमुकुटानि च विराजन्ते। केशाः जटाभिः बद्धाः, कपिलकेशरमण्डिताः, बाहवः कङ्कणैः माणिक्ययुक्तैः भूषिताः। वल्कलचीरवसनाः, सूक्ष्ममाल्यवेष्टिताः, मुक्ताहाराः चलन्ति, स्रग्दामानि च लसन्ति। वसिष्ठविस्वामित्रौ तु तान् दिव्यगम्यान् महात्मनः सस्मितं पाद्यादिभिः सत्कारपूर्वकम् अर्चितवन्तौ। राजा अपि सिद्धसभा तां सर्वान्यायेन पूजयामास; सिद्धाः अपि राजानं प्रीतिसंयुक्तया प्रश्नैः शुभवाक्यैः च अभिनन्दन्तः। परस्परमुदारस्नेहेन, उत्साहेन च, सर्वे अन्योन्यं सत्कारं कृतवन्तः; दिव्यभौमर्षयः च सम्यक् उपवेशनानि कृत्वा उपविष्टाः। तत्र रामं प्रणिपत्य, शब्दैः पुष्पवृष्ट्या स्तुतिभिश्च समन्तात् सम्मानितवन्तः। तत्र राजलक्ष्म्या शोभमानाः विश्वामित्रवसिष्ठवामदेवाः मन्त्रिणः च तत्रैव आसन्। नारदः देवपुत्रः, व्यासः ऋषिसत्तमः, मारीचिः, दुर्वासाः, आङ्गिरसः च तत्रासन्। क्रतु, पुलस्त्य, पुलह, शरलोमः, वात्स्यायन, भरद्वाजः, वाल्मीकि: ऋषिसत्तमः च तत्र उपविष्टाः। उद्दालक, ऋचीक, शर्यति, च्यवनः; उष्मप, घृतर्चि, शालुडी, वालुडी च तत्रासन्। एवं चान्ये बहवः वेदवेदाङ्गपारगाः, ज्ञेयज्ञातारः, महात्मानः, तत्र नेतारः आसन्। वसिष्ठविस्वामित्राभ्यां सहिताः, नारदादयः मुनयः, रामस्य तेजस्विनः समीपे इदं वचनम् ऊचुः—"अहो, राजपुत्रेण शुभलक्षणयुक्तं वचनं उच्चारितम्, यत् परमार्थरससम्पूर्णं विरक्त्यन्वितं च। तस्य वाक्यस्यार्थः सम्प्रतिष्ठितः, स्पष्टः, युक्तः, साक्षात् प्रकटः; श्रेष्ठः, प्रेम्णा आचरितव्यः, स्थिरः, न च भ्रमितः। स्पष्टवर्णैः, प्रीतिकरैः, पुष्टिकरैः, तर्पयद्भिः वाक्यैः उक्तम्; राघवस्य वाक्यं श्रुत्वा कः न विस्मयं याति? शतस्यापि एकः एव सर्वाश्चर्यकृत्यः; भारती अपि तस्मिन्नेव अर्थदाने कौशलवती भवति। राजपुत्र, त्वां विना, कस्मै विवेकफलप्रदा बुद्धिलता एवं विकसति? यस्य हृदि ज्ञानाग्नेः शिखा यथा रामे तिष्ठति, स सर्वान् प्रकाशयन् दीप्यते, स एव स्मर्यते। मांसशोणितास्थिनिमित्तानि बहूनि गतानि वस्तूनि स्वकर्षणं कुर्वन्ति, चेतना तत्र न दृश्यते। जन्ममरणजरातापाः पुनः पुनः अनुगच्छन्ति; परन्तु मोहिता पशवः संसारचक्रं न विचिन्वन्ति। कदाचित् क्वचित् एव कोऽपि दृश्यते, यस्य मनः विशुद्धं, अतीतानागतयोः चिन्तनक्षमं, यथा अस्य रिपुं जयिनः। ये रूपाणि परमाश्चर्यफलदायिनि, शुभानि च, तानि लोके दुर्लभानि, यथा चन्दनवृक्षा अन्येषु वृक्षेषु।" एवं तत्र दिव्यसभा रम्या मुनिगणैः, सिद्धैः, राजर्षिभिः, रामेण च, पावनैः वाक्यैः, स्नेहेन च, पूरिता आसीत्।