यदा मुख्यः ऋषिः एवं उक्तवान्, तदा राजा संशयग्रस्तः च दुःखितः च किञ्चित्कालं मौनं संस्थाय स्थितवान्। तस्मिन्नेव समये, राजमहिष्यः सर्वाः उद्विग्नाः अभवन्, सर्वे च जनाः रामस्य आचरणं सर्वत्र सावधानतया निरीक्षन्ति स्म। तत्रैव क्षणे, प्रसिद्धः महर्षिः विश्वामित्रः अयोध्याधिपतिं द्रष्टुम् आगतः। तस्मिन् काले, तस्य ऋषेः यज्ञः असुरैः मायाबलमदन्वितैः विघ्नितः आसीत्, यद्यपि सः धर्मनिष्ठः प्राज्ञः च। तस्य तु यज्ञस्य रक्षार्थम्, सः राजा-दर्शनम् इच्छन् आगतः, यतो हि स ऋषिः तं कर्म यथाविधि कर्तुं न अशकत्। तदा, तेषां तपस्विनां नाशाय, महातेजाः विश्वामित्रः तपसः निधिः अयोध्यां प्रति प्रस्थितः। सः राजानं द्रष्टुम् इच्छन् द्वारपालान् उवाच—"शीघ्रं निवेदयत यः अहम् कौशिकः गाधिसुतः आगतः।" तस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वे द्वारपालाः तेन आज्ञया कम्पितचित्ताः राजगृहं गतवन्तः। ते तत्र गत्वा मुख्यप्रहरिणे निवेदयामासुः यः महर्षिः विश्वामित्रः आगतः इति। ततः, सः प्रहरिणः सभायां स्थितं राजानं राजपरिषदया परिवृतं शीघ्रं उपसृत्य अवदत्—"देव, द्वारे एकः तेजस्वी पुरुषः तिष्ठति, यः नवसूर्यसङ्काशः, ज्वलितरक्तजटिलः, महातेजाः च।" सः तं देशं चामरपताकाभिः, अश्वैः, गजैः, नरैः, आयुधैः च शोभयन्, स्वतेजसा सुवर्णवत् प्रकाशयति स्म। ततः सः प्रहरिणः विनयेन राजानं शीघ्रं निवेदयतु यः महर्षिः विश्वामित्रः आगतः इति। तस्य दण्डधरस्य वचनं श्रुत्वा, सः महात्मा राजा मन्त्रिभिः उपराजैः च सह स्वर्णासनात् उत्थितः। सः पदातिभिः सह महतीं राजमण्डलीं कृत्वा, उपराजैः स्तूयमानः, वसिष्ठवामदेवाभ्यां सह प्रस्थितः। सः तत्र यत्र स महर्षिः विश्वामित्रः तिष्ठति, तं दृष्ट्वा सः मुनिवृषभः प्राङ्गणे स्थितः। तस्य किञ्चित् कारणात्, सः सूर्यवत् तेजसा भूमौ आगतः, ब्रह्मतेजसा क्षात्रवीर्येण च सम्पन्नः। तस्य स्कन्धौ जटाभिः परितः, तिव्रतपसा सदा रूक्षः, कालपरिणतेन वृद्धः, सायंतनमेघमालिनं पर्वतं इव आसीत्। सः शान्तः सुन्दरः च, प्रकाशमानः, निर्बाधः, स्थिरः, महाकायः, दीप्तिमान् च। सः सौम्यः भयङ्करः च, शान्तः उग्रः च, गम्भीरः पूर्णतेजाः च, जनान् प्रेरयन् तत्र स्थितः। सः हस्ते सुश्लक्ष्णां वीणां धारयन्, अक्षीणमनाः, चिरायुषा मित्रेण सह आगतः। करुणया परिपूर्णहृदयः, विशदस्मितलोचनः, स्वदृष्ट्या एव अमृतं सिञ्चन् इव जनान् सान्त्वितवान्। सः दीप्तश्यामदृष्टिः, उन्नताननभ्रूः, हर्षं च भयम् च जनानां हृदये ददाति स्म। सः मुनिं दूरात् दृष्ट्वा, राजा विनम्रः, किरीटमणिं भूमौ स्पृशन्, साष्टाङ्गं प्रणम्य नमस्कृतवान्। सः मुनिः अपि तत्र भूमिपतिं सूर्यो इन्द्रमिव मधुरैः शुभैः वाक्यैः अभिवादितवान्। ततः सर्वे द्विजातयः वसिष्ठप्रमुखाः तं सम्यक् सत्कारं कृत्वा पूजार्हं समभ्यर्चन्। "तव तेजसा निर्व्याजेन आगमनेन वयं धन्याः, यथा पद्मानि सूर्येण। यत् अनादि शान्तं अव्ययम्, तद् आनन्दमयम् अद्य वयं त्वां दृष्ट्वा प्राप्तवन्तः। नूनम् अद्य वयं धर्मिष्ठेषु गण्यामहे, धर्मबलात् तव आगमनस्य कारणम् अभवाम।" इति परस्परं संवाद्य, राजानः महर्षयः च सभायां आसनानि उपाविशन्। तं मुनिं आगतम् आलोक्य, दीप्तिमन्तम् किंचित् भयावहम्, राजा हृष्टवदनः स्वयं स्वागतोदकम् अर्पितवान्। सः मुनिः राज्ञः कर्तव्येन स्वागतं कृत्वा, तं प्रदक्षिणं कृत्वा पूजितवान्। राजा द्वारा सत्कृतः सः मुनिः हृष्टवदनः ततो राज्ञः कुशलं क्षेमं च पृष्टवान्। वसिष्ठं च सर्वर्षिष्रेष्ठं दृष्ट्वा, सस्मितं सम्यक् पूजयित्वा, तस्यापि कुशलं पप्रच्छ। एवं परस्परं यथार्हं पूजयित्वा, क्षणं संगम्य, सर्वे हृष्टमनसः राजगृहं प्रविश्य, स्वस्वासनेषु उपविष्टाः, परस्परं दीप्त्या दीप्तिमन्तः, सुसम्मान्य कुशलं पृच्छन्ति स्म। तस्मै प्राज्ञाय विश्वामित्राय उपविष्टाय, पाद्यं अर्घ्यं गोः दानं च पुनः पुनः अर्पितम्। तं यथाविधि सत्कृत्य, राजा अञ्जलिं कृत्वा, शुद्धहृदयः, हृष्टः इदं वचनम् उवाच— "यथा अमृतस्य आगमनम्, तृणावर्षे वर्षः, अन्धस्य दृष्टिः, तथा तव आगमनम्। यथा अभिलषितधनस्य लाभः, अपुत्रस्य पुत्रोत्पत्तिः, स्वप्ने दृष्टस्य जाग्रति प्राप्तिः, तथा तव आगमनम्।