ਪਾਮਰੈਰ੍ ਅਪਿ ਭੂਪਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਸ਼ਾਨ੍ ਨਰੈਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਯੈਵੇਹ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਨਿਮਨ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਣੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਵਾਦਿਨਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਵਿਕਲ੍ਪਵਿਲਾਸਿਨਃ । ਜਯਨ੍ਤਿ ਸੁਗਤਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਰਵਾਨ੍ ਅਬ੍ਧਿਰਵਾ ਇਵ
ਸਭ ਵਾਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਮਾਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ ਇਯਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਹृਤ੍ਕੋਸ਼ਸ੍ਥਾ ਵਿਵੇਕਿਨਃ । ਫਲਂ ਕਲ੍ਪਲਤੇਵੈषਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਇਹ ਸਿਆਣਪ, ਜੋ ਸਿਆਣੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਜੋ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਪ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਫਲ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਵ੍ਯਸ੍ ਤਰਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਪ੍ਰੋਹ੍ਯਤੇ ऽਧਮਃ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਪਾਰਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਵਾ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਮਨ ਵਾਲਾ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧੀਸ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਜਿਤਾ ਪਾਰਮ੍ ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਜਿਤਾਪਦਮ੍ । ਨਰਂ ਨਯਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਵਹਨ੍ਤੀ ਨੌਰ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਗਿਆ ਸਮਝ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਗਿਆ ਸਮਝ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕਿਨਮ੍ ਅਸਮ੍ਮੂਢਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਮ੍ ਆਸ਼ਾਗਣੋਤ੍ਥਿਤਾਃ । ਦੋषਾ ਨ ਪਰਿਬਾਧਨ੍ਤੇ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਮ੍ ਇਵ ਸਾਯਕਾਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝਦਾਰ, ਨਿਰਭਰਮ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਉਠੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜੀ ਹੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਯੇਦਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਏਵਾਙ੍ਗ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਨਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਪਦੋ ਨ ਚ ਸਮ੍ਪਦਃ
ਪਿਆਰੇ, ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਨਾ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿਧਾਨਂ ਪਰਮਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਜਡਾਤ੍ਮਾ ਵਿਤਤੋ ऽਸਿਤਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਮ੍ਬੁਦੋ ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਾਤੇਨ ਪਾਟ੍ਯਤੇ
ਮੂੜ੍ਹ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕਾਲੀ ਚਾਦਰ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਚਾਦਰ ਸਮਝ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਦਮ੍ ਅਤੁਲਮ੍ ਉਪੈਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਾ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਥਮਮ੍ ਇਯਂ ਮਤਿਰ੍ ਏਵ ਲਾਲਨੀਯਾ । ਫਲਮ੍ ਅਭਿਪਤਤਾ ਕृषੀਵਲੇਨ ਪ੍ਰਥਮਤਰਂ ਨਨੁ ਕृष੍ਯਤੇ ਧਰੈਵ
ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਦਰਜਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਫਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਜਨਕਵਦ੍ ਰਾਮ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ । ਪਦਂ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਚਿਰੇਣਾਧਿਗਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਜਨਕ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸੋਚੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਯੇ ਹਿ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਜਨ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਰਾਜਸਜਾਤਯਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਤੇ ਜਨਾ ਜਨਕੋ ਯਥਾ
ਪੱਛਮੀ ਰਾਜ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਕ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਉਹ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਰੀਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਨ੍ ਯਤੇਤ ਹ । ਯਾਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨੈਵਾਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਗੇ ਦੇਵੇ ਦੇਵੇਸ਼ੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਲੋਕਿਤੇ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯਨ੍ਤੇ ਦੁਃਖਦृष੍ਟਯਃ
ਜਦੋਂ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁष੍ਟਯੋ ਮੋਹਬੀਜਾਨਾਂ ਵृष੍ਟਯੋ ਵਿਵਿਧਾਪਦਾਮ੍ । ਕੁਦृष੍ਟਯਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦृष੍ਟੇ ਪਰਾਵਰੇ
ਮੋਹ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਂ, ਝੂਠੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ, ਉੱਚ-ਨੀਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਦਾ ਜਨਕਵਦ੍ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਵਤਾਤ੍ਮਨਾ । ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਤਮੋ ਭਵ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਨਕ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬਣ।
ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਤਵਿਚਾਰਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਸ਼੍ ਚਞ੍ਚਲਂ ਜਨਮ੍ । ਜਨਕਸ੍ਯੇਵ ਕਾਲੇਨ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਚਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਨਕ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦੈਵਂ ਨ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਧਨਾਨਿ ਨ ਬਨ੍ਧਵਃ । ਸ਼ਰਣਂ ਭਵਭੀਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ ऋਤੇ ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਜਗਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਕਿਸਮਤ, ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਧਨ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਸਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ; ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਦੈਵਨਿष੍ਠਾਃ ਕਰ੍ਮਾਦਿਕੁਵਿਕਲ੍ਪਪਰਾਯਣਾਃ । ਤੇषਾਂ ਮਨ੍ਦਾ ਮਤਿਸ੍ ਤਾਤ ਨਾਨੁਗਮ੍ਯਾ ਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਜੋ ਲੋਕ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਵੇਕਂ ਪਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ । ਧਿਯਾ ਵਿਰਾਗੋਦ੍ਧੁਰਯਾ ਸਂਸਾਰਜਲਧਿਂ ਤਰੇਤ੍
ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਸਾ ਕਥਿਤਾ ਰਾਮ ਨਭਃਫਲਨਿਪਾਤਵਤ੍ । ਸੁਖਦਾ ਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਤਰੁਸ਼ਾਤਨੀ
ਇਹੀ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜੋ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫਲ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਕਸ੍ਯੇਵ ਸਦ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਵਿਵੇਕਿਨਃ । ਵਿਕਾਸਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਦੇਹੀ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਨਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਜੀਵ ਆਪ ਹੀ ਖਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ।
ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਚਾਰੇਣ ਵਿਲੀਯਤੇ । ਗਲਦ੍ਵਰ੍ਣਾਕृਤਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮ੍ ਆਤਪੇਨ ਹਿਮਂ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਪ ਵਿੱਚ ਹਿਮ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ, ਆਕਾਰ ਤੇ ਛੂਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਯਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਾਯਾਮ੍ ਉਦਿਤੇ ਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਸ੍ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਗਤਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਾਲੋਕਸ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਦੋਂ 'ਇਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਪ ਹੀ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਙ੍ਕੋਚੇ ਵਿਲਯਂ ਗਤੇ । ਅਨਨ੍ਤਭੁਵਨਵ੍ਯਾਪੀ ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ 'ਇਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਸਿਮਟਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਮ ਜਹਾਨਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਜਨਕੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਯਥਾਹਙ੍ਕਾਰਵਾਸਨਾ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਿ ਸਦ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ
ਜਿਵੇਂ ਜਨਕ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੂੰ ਵੀ, ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਮ੍ਬੁਦੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਿਮਲੇ ऽਮਲਃ । ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਕਟਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਸ੍ਵਾਲੋਕੋ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਪਰਃ
ਜਦੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਬੱਦਲ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਦ੍ ਏਵਾਤਿਤਮੋ ਯਦ੍ ਅਹਮ੍ਭਾਵਭਾਵਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ਮਮ੍ ਉਪਾਯਾਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹਨੇਰਾ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਹੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਾਵ ਠੰਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਨਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਭਾਵਿਤਮ੍ । ਮਨਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਂ ਨੋਪਾਦੇਯੇषੁ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਾ-ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
ਉਪਾਦੇਯਾਨੁਪਤਨਂ ਹੇਯੈਕਾਨ੍ਤਵਿਵਰ੍ਜਨਮ੍ । ਯਦ੍ ਏਤਨ੍ ਮਨਸੋ ਰਾਮ ਤਂ ਬਨ੍ਧਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨੇਤਰਤ੍
ਰਾਮਾ, ਮਨ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮਾ ਖੇਦਂ ਭਜ ਹੇਯੇषੁ ਮੋਪਾਦੇਯਪਰੋ ਭਵ । ਹੇਯਾਦੇਯਦृਸ਼ੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੇषਸ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾਂ ਵ੍ਰਜ
ਜੋ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤੇ ਜੋ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਾ ਰੱਖ। ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਸੁਖ ਪਾ।