ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਨਨ੍ਦਪਦਪ੍ਰਧਾਨਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਨੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ । ਕਦਰ੍ਥਯਨ੍ਤੀਹ ਭृਸ਼ਂ ਵਿਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਾਨੋ ਵਨੇ ਦੇਹਮ੍ ਇਵਾਲ੍ਪਜੀਵਮ੍
ਉੱਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨ ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ 'ਚ ਕੁੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੰਦ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਵृਕ੍ਸ਼ਚਲਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਲਮ੍ਬਾਮ੍ਬੁਕਣਭਙ੍ਗੁਰੇ । ਆਯੁषੀਸ਼ਾਨਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਕਲਾਮृਦੁਨਿ ਦੇਹਕੇ
ਉੱਚ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਹਿਲਦੀ ਪੱਤੀ ਤੋਂ ਲਟਕਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਰੀਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਨਰਮ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਵਿਰਟਦ੍ਭੇਕਕਣ੍ਠਤ੍ਵਕ੍ਕੋਣਭਙ੍ਗੁਰੇ । ਵਾਗੁਰਾਵਲਯੇ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ ਸੁਹृਤ੍ਸ੍ਵਜਨਸਙ੍ਗਮੇ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ 'ਚ, ਜੀਵ ਸੁੱਕੀ ਖੇਤ 'ਚ ਬੱਦ ਦੀ ਗਲ੍ਹੀ ਦੀ ਕੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਜਾਲ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਸਨਾਵਾਤਵਲਿਤਕਦਾਸ਼ਾਤਡਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟੇ । ਮੋਹੌਘਮਿਹਿਕਾਮੇਘੇ ਘਨਂ ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਤਿ ਗਰ੍ਜਤਿ
ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਚਾਨਕ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ; ਮੋਹ ਦੇ ਘਣੇ ਬੱਦਲ 'ਚ ਹਨੇਰਾ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਚਣ੍ਡੇ ਲੋਲੇ ਲੋਭਕਲਾਪਿਨਿ । ਸੁਵਿਕਾਸਿਨਿ ਸਸ੍ਫੋਟਮ੍ ਅਨਰ੍ਥਕੁਟਜਦ੍ਰੁਮੇ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ, ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਲਾਲਚੀ, ਕਠੋਰ ਨਾਚ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ, ਬੇਸਮਝੀ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ।
ਕ੍ਰੂਰੇ ਕृਤਾਨ੍ਤਮਾਰ੍ਜਾਰੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਖੁਹਾਰਿਣਿ । ਅਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਪਨ੍ਦਸਞ੍ਚਾਰੇ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਪਰਿਪਾਤਿਨਿ
ਕਰੂਣ, ਮੌਤ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੂਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਕਿਤੇ ਉਪਰੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ ਉਪਾਯੋ ਗਤਿਃ ਕਾ ਵਾ ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਕਸ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕੇਨੇਯਮ੍ ਅਸ਼ੁਭੋਦਰ੍ਕਾ ਨ ਭਵੇਜ੍ ਜੀਵਿਤਾਟਵੀ
ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਸੋਚ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਆਸਰਾ? ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾ ਦਿਵਿ ਦੇਵੇषੁ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸੁਧਿਯਸ੍ ਤੁਚ੍ਛਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਯਨ੍ ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਮ੍ਯਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼, ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਝੀਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਨਾ ਲੱਗੇ।
ਅਯਂ ਹਿ ਦਗ੍ਧਸਂਸਾਰੋ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਕਲਨਾਕੁਲਃ । ਕਥਂ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨੀਰਸੋ ਮੂਰ੍ਖਤਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਛੇਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਵਿਚ ਨਿਰਸ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਸੁਆਦਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿਵਿषਾ ਕੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ੍ਨਾਨੇਨ ਰਮ੍ਯਤਾਮ੍ । ਉਪੈਤਿ ਪੁष੍ਪਸ਼ੁਭ੍ਰੇਣ ਮਧੁਨੇਵ ਸੁਵਲ੍ਲਰੀ
ਕਿਹੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਆਸ ਦੀ ਬੇਲ, ਜੋ ਜੜ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ਼ਾ ਬੇਲ ਸ਼ੁੱਧ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ?
ਅਪਮृष੍ਟਮਲੋਦੇਤਿ ਕ੍ਸ਼ਾਲਨੇਨਾਮृਤਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਮਨਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਕੇਨ ਤੇਨ ਕਾਮਕਲਙ੍ਕਿਨਃ
ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਗੇ ਮਨ ਦੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਧੋਵਾਈ ਨਾਲ ਐਸਾ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਚਮਕ ਉਭਰ ਆਵੇ?
ਦृष੍ਟਸਂਸਾਰਗਤਿਨਾ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਵਿਨਾਸ਼ਿਨਾ । ਕੇਨ ਵਾ ਵ੍ਯਵਹਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਂਸਾਰਵਨਵੀਥਿषੁ
ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਦਿਖਾਈ-ਅਦਿਖਾਈ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ-ਰਾਹਾਂ 'ਚ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਮਹਾਰੋਗਾ ਭੋਗਪੂਰ੍ਵਾਤਿਪੂਤਯਃ । ਕਥਂ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਨ ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰਾਰਣ੍ਯਚਾਰਿਣਃ
ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਲਗਾਵਟ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ?
ਕਥਂ ਚ ਵੀਰਵੈਰਾਗ੍ਨੌ ਪਤਤਾਪਿ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ । ਪਾਵਕੇ ਪਾਰਤੇਨੇਵ ਰਸੇਨ ਰਸਸ਼ਾਲਿਨਾ
ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੈਰ ਦੀ ਤੀਬਰ ਅੱਗ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ—ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਅੱਗ 'ਚ ਆਪਣੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਲ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵ੍ਯਵਹਾਰਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵਿਨਾ । ਨ ਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਧੌ ਪਤਿਤਸ੍ਯਾਜਲਾ ਯਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਠਹਿਰਾਓ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸੁਖਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਕृਸ਼ਾਨੋਰ੍ ਦਾਹਹੀਨੇਵ ਸ਼ਿਖਾ ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ
ਜੋ ਲਗਾਵਟ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਸੁਖ-ਦੁਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ, ਉਹ ਇੰਝ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਈਂਧਨ ਦੀ ਲੋਅ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ।
ਮਨੋਮਨਨਮਾਨਿਨ੍ਯਾਸ੍ ਸਤਾਪਾਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ । ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਤ ਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਮਨ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਿਨਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੇ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਵਤੋ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੁਃਖਂ ਨਾਯਾਤਿ ਮੇ ਯਯਾ । ਅਥ ਵਾਵ੍ਯਵਹਾਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰੂਤ ਤਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਕਿਹੜੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ? ਜਾਂ ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਨੀਆਵੀ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਦੱਸੋ।
ਤਤ੍ ਕਥਂ ਕੇਨ ਵਾ ਕਿਂ ਵਾ ਕृਤਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਚੇਤਸਾ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਯੇਨੈਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਂ ਪਰਮਂ ਪਾਵਨਂ ਮਨਃ
ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਨੇ ਜਾਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ?
ਯਥਾ ਜਾਨਾਸਿ ਭਗਵਂਸ੍ ਤਥਾ ਮੋਹਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਸਾਧਵੋ ਯੇਨ ਯੂਯਂ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਣ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ?
ਅਥ ਵਾ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਦਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਨ ਵਕ੍ਤਿ ਮਮ ਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਐਸਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਵੀ ਹੋਵੇ,
ਸ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਨ ਚਾਪ੍ਨੋਮਿ ਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਤਦ੍ ਅਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵੇਹੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਚਾਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨ ਪਿਬਾਮ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬੁ ਨਾਹਂ ਪਰਿਦਧੇ ऽਮ੍ਬਰਮ੍ । ਕਰੋਮਿ ਨਾਹਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਸ਼ਨਾਦਿਕਮ੍
ਮੈਂ ਨਾ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਕਪੜੇ ਪਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਨਾ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਨਾ ਦਾਨ ਦੇਣ, ਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨ ਚ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਆਪਦ੍ਦਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ ऋਤੇ ਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਖ, ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ। ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਮুনি।
ਕੇਵਲਂ ਵਿਗਤਾਸ਼ਙ੍ਕੋ ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਗਤਮਤ੍ਸਰਃ । ਮੌਨਮ੍ ਏਵੇਹ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਲਿਪਿਕਰ੍ਮਸ੍ਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਃ
ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਡਰ, ਬਿਨਾ ਮੋਹ, ਬਿਨਾ ਈਰਖਾ, ਸਿਰਫ਼ ਚੁੱਪ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਸ਼੍ਵਾਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਸਂਵਿਦਮ੍ । ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਤ੍ਯਜਾਮੀਮਮ੍ ਅਨਰ੍ਥਂ ਦੇਹਨਾਮਕਮ੍
ਫਿਰ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸੂਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਵਿਅਰਥ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਮੇ ਦੇਹਸ਼੍ ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਨੇਹਦੀਪਵਤ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤ੍ਯਜਾਮੀਦਂ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਲ ਰਹਿਤ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਮਲਸ਼ੀਤਕਰਾਭਿਰਾਮੋ ਰਾਮੋ ਮਹਤ੍ਤਰਵਿਵੇਕਵਿਕਾਸਿਚੇਤਾਃ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਪੁਰਤੋ ਮਹਤਾਂ ਘਨਾਨਾਂ ਕੇਕਾਰਵਸ਼੍ਰਮਵਸ਼ਾਦ੍ ਇਵ ਨੀਲਕਣ੍ਠਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਠੰਢੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੱਡੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਖੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੋਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਦਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਮਨੋਮੋਹਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਰਂ ਵਚਃ । ਰਾਮੇ ਰਾਜੀਵਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਜਕੁਮਾਰਕੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਸ੍ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ । ਧृਤਾਮ੍ਬਰਾ ਦੇਹਰੁਹੈਰ੍ ਗਿਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਵੋਦ੍ਗਤੈਃ
ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਠੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।