ਜਾਤੋ ऽਸੌ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਪਾਰ੍ਵਣਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਇਵ । ਕੁਟਜਂ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵੈਨਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮ੍ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪੱਖ ਵਧਣ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੁਟਜਾ ਰੁੱਖ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਜਨ੍ਮ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਂ ਤਮ੍ ਆਸ਼੍ਵ੍ ਏਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਮਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਵੇਣੁਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਜੀਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੀਮਤੀ ਮੋਤੀ ਸਾਫ ਬਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰ੍ਯਤਾ ਹृਦ੍ਯਤਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਸੋਮ੍ਯਤਾ ਮੁਕ੍ਤਤਾ ਜ੍ਞਤਾ । ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਗਨਾਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਾ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਵ, ਦੋਸਤੀ, ਨਰਮਤਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪੁष੍ਟੇ ਨष੍ਟੇ ऽਥ ਤਤ੍ਫਲੇ । ਸਮਸ੍ ਸ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਨ ਤੁष੍ਯਤਿ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਨਾ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਦੁਖੀ।
ਤਮਾਂਸੀਵ ਦਿਵਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਸ਼ਰਦੀਵ ਘਨਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਗੁਣਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਣ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੇਸ਼ਲਾਚਾਰਮਧੁਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਂ ਜਨਾਃ । ਵੇਣੁਂ ਮਧੁਰਨਿਸ੍ਸ੍ਵਾਨਂ ਵਨੇ ਮृਗਗਣਾ ਇਵ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਸਰੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਰਂ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਜਨ੍ਮਾਨਮ੍ ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਾਯਾ ਗੁਣਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਜਾਤਮ੍ ਏਵਾਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਬਲਾਕਾ ਇਵ ਵਾਰਿਦਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਣ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪੱਛਮੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਗਲੇ ਬੱਦਲ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸੌ ਗੁਣਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੋ ਗੁਰੁਮ੍ ਏਵਾਨੁਗਚ੍ਛਤਿ । ਸ ਤਮ੍ ਏਕਂ ਵਿਵੇਕੇਨ ਨਿਯੋਜਯਤਿ ਪਾਵਨਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ, ਵਿਆਕਤੀ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਵੈਰਾਗ੍ਯਵਤਾ ਚੇਤਸਾ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਦੇਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਏਕਰੂਪਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ਇਕ ਰੂਪ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਰਾਮ ਵਿਚਾਰੇਣ ਚਾਰੁਣਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤਸਾ । ਪ੍ਰਬੋਧਨੀਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਨੋ ਮਨਨਮਨ੍ਥਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਹਿ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਜਨ੍ਮਾਨਸ੍ ਤੇ ਹਿ ਸੁਪ੍ਤਂ ਮਨੋਮृਗਮ੍ । ਪ੍ਰਬੋਧਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਥਮਂ ਗੁਣਗੀਤੈਰ੍ ਮਹਾਗੁਣਾਃ
ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਦੇ ਸੁੱਤੇ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਿਤਗੁਣਾਨ੍ ਸੁਗੁਰੂਨ੍ ਨਿषੇਵ੍ਯ ਯਤ੍ਨਾਦ੍ ਅਮਲਧਿਯਾ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਰਤ੍ਨਮ੍ । ਗਤਿਮ੍ ਅਮਲਾਮ੍ ਉਪਯਾਤਿ ਮਾਨਵੋ ऽਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤਿ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚਿਰਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਰਤਨ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏष ਤਾਵਤ੍ ਕ੍ਰਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ । ਇਮਮ੍ ਅਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨ
ਇਹ ਤਕ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਕਮਲ-ਨੈਣੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਸਾਰਸਂਰਮ੍ਭੇ ਜਾਤਾਨਾਂ ਦੇਹਧਾਰਿਣਾਮ੍ । ਅਪਵਰ੍ਗਗਤੌ ਰਾਮ ਦ੍ਵਾਵ੍ ਇਮਾਵ੍ ਉਤ੍ਤਮੌ ਕ੍ਰਮੌ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੇ ਦੋ ਵਧੀਆ ਰਸਤੇ ਹਨ।
ਏਕਸ੍ ਤਾਵਦ੍ ਗੁਰੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਦ੍ ਅਨੁष੍ਠਾਨਾਚ੍ ਛਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਜਨ੍ਮਨਾ ਜਨ੍ਮਭਿਰ੍ ਵਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ
ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਤ੍ਮਨੈਵਾਸ਼ੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਨ੍ਨਚੇਤਸਃ । ਭਵਤਿ ਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਫਲਪਾਤਵਤ੍
ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਣਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਭਃਫਲਨਿਪਾਤਾਭਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਯੇ । ਅਤ੍ਰੇਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਇਸ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ृਣੁ ਸੁਭਗ ਕਥਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਵ੍ਯਪਗਤਪੂਰ੍ਵਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਰ੍ਗਡੌਘਾਃ । ਖਪਤਿਤਫਲਵਤ੍ ਪਰਂ ਵਿਵੇਕਂ ਚਰਮਭਵਾ ਵਿਮਲਂ ਸਮਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ
ਸੁਣੋ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ, ਅੰਤਿਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੁਝਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਮਿਤਸਰ੍ਵਾਪਦ੍ ਉਦ੍ਯਤ੍ਸਮ੍ਪਦ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ । ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਮਹੀਪਾਲੋ ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਨਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੋ ऽਰ੍ਥਿਸਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾਬ੍ਜਾਨਾਂ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਮਾਧਵੋ ਬਨ੍ਧੁਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਕਰਕੇਤਨਃ
ਉਹ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ ਸੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਾਂਗ ਖਿੜਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਕੈਰਵਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ ਦ੍ਵਿषਤ੍ਤਿਮਿਰਭਾਸ੍ਕਰਃ । ਸੌਜਨ੍ਯਰਤ੍ਨਜਲਧਿਰ੍ ਭੁਵਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕਵਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਸੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਸੀ, ਭਲਮਨਸਤਾ ਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਤਬਾਲਲਤਿਕੇ ਮਞ੍ਜਰੀਪੁਞ੍ਜਪਿਞ੍ਜਰੇ । ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਮਧੌ ਮਤ੍ਤਕੋਕਿਲੋਲ੍ਲਾਸਲਾਸਿਨਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਚੀਆਂ ਖਿੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮਸਤ ਕੋਕਿਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯਯੌ ਕੁਸੁਮਿਤਾਭੋਗਂ ਸਵਿਲਾਸਲਤਾਙ੍ਗਨਮ੍ । ਲੀਲਯੋਪਵਨਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਨਨ੍ਦਨਂ ਵਾਸਵੋ ਯਥਾ
ਉਹ ਖਿੜੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਦੀ ਰਸ ਮਾਣਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰਵਨੇ ਹृਦ੍ਯੇ ਕੇਸਰਾਮੋਦਿਮਾਰੁਤੇ । ਦੂਰਸ੍ਥਾਨੁਚਰਸ਼੍ ਚਾਰੁਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਵਿਚਚਾਰ ਹ
ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਮਨ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਹਣੀਆਂ ਬੇਲੀਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਦੂਰ ਰਹੇ।
ਅਥ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤਮਾਲਵਨਗੁਲ੍ਮਕੇ । ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਮ੍ ਅਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਉਦਾਹृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਤਮਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਣੀ ਬੇਲੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਿਰਕ੍ਤਮਨਸਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੈਲਕਨ੍ਦਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਇਮਾਃ ਕਮਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਗੀਤਾ ਗੀਤਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਃ
ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਉਹ ਗੀਤ ਹਨ ਜੋ ਵਿਰਕਤ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਸਮਾਯੋਗਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਨਨ੍ਦਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਯਸ੍ ਤਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਂ ਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਂ ਸਮੁਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਕ ਤੱਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰष੍ਟृਦਰ੍ਸ਼ਨਦृਸ਼੍ਯਾਨਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਸਨਯਾ ਸਹ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਪ੍ਰਥਮਾਭਾਸਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਨਿਰ੍ਭਾਸਨਂ ਨਿਰ੍ਮਨਨਮ੍ ਆਭਾਸਮਨਨੋਪਮਮ੍ । ਅਭਾਵਭਾਵਨਾਭੋਗਂ ਸਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਨ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਸਦਾ ਅਸਤੀਤਵ-ਰਹਿਤ ਧਿਆਨ ਹੈ।
ਦ੍ਵਯੋਰ੍ ਮਧ੍ਯਗਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਃ । ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ 'ਹੈ' ਤੇ 'ਨਹੀਂ' ਦੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।