ਭਾਜਨਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਚਸਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਹृਦਯੋ ਵੇਣੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਨਦ
ਮਾਨਯੋਗ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਭਾਂਡਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਸਾਫ ਹੈ, ਮੁਕਤਾਂ ਲਈ ਵੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਕਮਲਾਸਨਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਸੁਮਹੌਜਸਾ । ਏਵਂਵਿਤੀਰ੍ਣਾਵਸਰੋ ਰਾਮੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਜੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਵੈਵੈਤਦ੍ ਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਹਂ ਪਰਮੋਦਾਰਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਵਚਨਂ ਤਵ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਆਦਿਸ਼ਸਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਨ ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ । ਅਪਾਸ੍ਤਨਿਦ੍ਰੇਣ ਮਯਾ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਨਿਸ਼ਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ਧਕਾਰਕ੍ਸ਼ਤਯੇ ਭਵਤੋਰ੍ਵੀਵਿਵਸ੍ਵਤਾ । ਹ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਵਾਗ੍ਰਸ਼੍ਮਿਪਟਲਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਤਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ।
ਤਦ੍ ਅਦੀਨਮ੍ ਅਦੀਨਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਕृਤਂ ਮਯਾ । ਰਮ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਚ ਰਤ੍ਨਵृਨ੍ਦਮ੍ ਇਵਾਬ੍ਧਿਨਾ
ਹੇ ਉਦਾਸੀਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ।
ਹਿਤਾਨੁਬਨ੍ਧਿ ਹृਦ੍ਯਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਸਾਧਨਮ੍ । ਸ਼ਿਰਸਾ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਕੈਰ੍ ਨੋ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਮਨਭਾਵਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੇ?
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਸਂਸਾਰਨੀਹਾਰਾਵਰਣਾ ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤ ਇਵ ਵਾਸਰਾਃ
ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਪਾਤਮਧੁਰਾਰਮ੍ਭਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਅਨੁਤ੍ਤਮਫਲੋਦਰ੍ਕਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਵਿਕਾਸਿ ਸਿਤਮ੍ ਅਮ੍ਲਾਨਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਮੁਦਿਤਾਸ਼ਯਮ੍ । ਤ੍ਵਦ੍ਵਚਃਕੁਸੁਮਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਫਲਦਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਨਃ
ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਦਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ, ਕਦੇ ਨ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਫਲ ਦੇਣ।
ਸਕਲਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦ ਪ੍ਰਸृਤਪੁਣ੍ਯਜਲੈਕਮਹਾਹ੍ਰਦ । ਭਜ ਭृਸ਼ਂ ਵਿਤਤਵ੍ਰਤ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਸृਤਤਾਂ ਹਤਕਿਲ੍ਬਿष ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੇ ਸਾਰੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਨੇਕੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ, ਕਈ ਵਰੇਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿਹਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।
ਇਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕृਤੇ । ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਹਿਤਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੇ, ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਸਂਸਾਰਮਾਯੇਯਂ ਰਾਮ ਰਾਜਸਤਾਮਸੈਃ । ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषੈਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਸ੍ਤਮ੍ਭੈਰ੍ ਇਵ ਮਣ੍ਡਪਃ
ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਲੰਮੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਰਾਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਡਪ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਜਾਤਿਭਿਰ੍ ਵੀਰੈਸ੍ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੈਰ੍ ਗੁਣਬृਂਹਿਤੈਃ । ਹੇਲਯਾ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਪਕ੍ਵਾ ਮਾਯੇਯਂ ਤ੍ਵਗ੍ ਇਵੋਰਗੈਃ
ਇਹ ਪੱਕੀ ਮਾਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਬਹਾਦਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਤਯਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਸ੍ ਤਥਾ ਰਾਜਸਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ । ਵਿਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਾਧੋ ਜਗਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਰਜਸ ਅਤੇ ਸਤਵ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਜ੍ਜਨਸਤ੍ਕਾਰਸਙ੍ਗੇਨਾਪਗਤੈਨਸਾਮ੍ । ਸਾਰਾਵਲੋਕਿਨੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਜਾਯਤੇ ਦੀਪਿਕੋਪਮਾ
ਧਰਮਕਿਤਾਬਾਂ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭਲੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਵਿਆਕਤ ਬੁੱਧੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਣ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ । ਯਾਵਨ੍ ਨਾਧਿਗਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਨ ਤਾਵਦ੍ ਅਧਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਤਾਂ ਨਯਵਤਾਂ ਧੀਰਾਣਾਂ ਕੁਲਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਜਾਤ੍ਯਾ ਰਾਜਸਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨ
ਸਿਆਣਿਆਂ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਜਸ ਅਤੇ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਲੋਕਯ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਂਸਾਰਾਰਮ੍ਭਦृष੍ਟਿषੁ । ਕਿਂ ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਸਤ੍ਯਂ ਵਾ ਭਵ ਸਤ੍ਯਪਰਾਯਣਃ
ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਵੇਖ, ਸਿਆਣੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ—ਕਿਹੜਾ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਝੂਠ। ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖੀ ਬਣ।
ਆਦਾਵ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਤਾ । ਆਦਾਵ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਰਾਮ ਨੇਤਰਤ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਸੱਚ ਉਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਾਸਨ੍ਮਯੇ ਯਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਆਰਜ੍ਯਤੇ ਮਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਮੁਗ੍ਧਪਸ਼ੋਰ੍ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਵਿਵੇਕਃ ਕੇਨ ਜਨ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਮੂਰਖ ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਜੀਵ ਵਿਚ ਸਮਝ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜਾਯਤੇ ਮਨ ਏਵੇਹ ਮਨ ਏਵੇਹ ਵਰ੍ਧਤੇ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਤੁ ਮਨ ਏਵ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਥੇ ਮਨ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯਥਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ । ਮਨ ਏਵ ਹਿ ਸਂਸਾਰਿ ਜਰਾਮਰਣਭਾਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਹੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਣੋਪਾਯਸ੍ ਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਹਾਰ੍ਦਂ ਤਮਸ੍ ਤ੍ਵਯਾਰ੍ਕੇਣ ਰਾਘਵਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਫ ਢੰਗ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਰਾਘਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਹਨੇਰੀ ਤੇਰਾ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਾਨਣ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਘਵ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਵਰੇਣ ਚ । ਤਥਾ ਸਜ੍ਜਨਸਙ੍ਗੇਨ ਨੀਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਤਾਂ ਮਨਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੌਜਨ੍ਯਬृਂਹਿਤਂ ਚੇਤੋ ਯਦਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਤਦਾਨੁਗਮ੍ਯਾ ਗੁਰਵੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਗੁਰਵੋ ਹਿ ਯੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤਦੁਪਦਿष੍ਟੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਾਰ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਦਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦ੍ ਯਤ੍ ਪਰਮਪਾਵਨਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰੇਣਾਵਦਾਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ । ਇਨ੍ਦੁਨਾ ਸ਼ੀਤਲੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਬਿਮ੍ਬਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਤੇਜਸਾ
ਸਾਫ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਠੰਢੀ ਚਾਂਦਨੀ ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਚਿੱਤਰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ ਭਵਮਹਾਮ੍ਭੋਧੌ ਜਨਸ੍ ਤृਣਵਦ੍ ਉਹ੍ਯਤੇ । ਵਿਚਾਰਤਟਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਚੇਤਸਾ
ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਘਾਹ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਚਾਰੇਣ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਵਸ੍ਤੁਨੋ ऽਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਧੀਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਧਃ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਆਧੀਨ੍ ਸੋਮ੍ਯਾਮ੍ਭ ਇਵ ਵਾਲੁਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਪਾਣੀ ਰੇਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।