ਰਾਮ ਰਾਜੀਵਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਕृਤਾਰ੍ਥਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਮੁਨਿਮ੍ ਆਬੋਧਯ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਰਾਮਾ, ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਭੂਭृਤਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਾਭਿਮੁਖਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ । ਉਵਾਚੇਦਮ੍ ਉਦਾਰਾਤ੍ਮਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਰਾਮਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਰਾਘਵ ਸ੍ਵਕੁਲੈਕੇਨ੍ਦੋ ਤਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਚੰਦ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਮੈਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤੀਨਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣਭੇਦਤਃ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਵਿਭਾਗਮ੍ ਅਰਿਮਰ੍ਦਨ
ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਤਵ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਦ੍ ਅਸਚ੍ ਚ ਸਦੋਦਿਤਮ੍ । ਰੂਪਂ ਸ੍ਮਰਸਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿਮਲਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ?
ਯਥੇਦਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਤਤ੍ ਸਾਧੋ ਸਾਧੁਵਾਦੈਕਭਾਜਨ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਾਫ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਵਾਲੇ?
ਰੂਪਂ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾਃ ਫਲ੍ਗੁਭਙ੍ਗੁਰਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਵਚ੍ ਚੈਵ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਨ੍ਮਤੇ
ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਕਿ ਅਵਿਦਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੇ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਤਹੀਨ ਪਰ ਸੀਮਤ ਜਾਪਦਾ ਹੈ?
ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਨਰੋ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍ । ਲਵਣਾਦਿਵਿਚਾਰੇਣ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਾਧੁ ਤਤ੍
ਸਾਧੂ, ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਲਵਣ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ?
ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਸ਼੍ ਚਾਖਿਲਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਮ ਵਿਚਾਰਿਤਃ । ਹ੍ਯਸ੍ਤਨਸ੍ਯ ਵਿਚਾਰਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਹृਦਿ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਰਾਮਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੀ ਕਲ ਰਾਤ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ?
ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਪਰਾਮृष੍ਟਂ ਹृਦਯੇ ਸੁਨਿਯੋਜਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਫਲਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਨ ਹੇਲਾਹਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿ
ਜੋ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਭਾਜਨਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਚਸਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਹृਦਯੋ ਵੇਣੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਨਦ
ਮਾਨਯੋਗ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਭਾਂਡਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਸਾਫ ਹੈ, ਮੁਕਤਾਂ ਲਈ ਵੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਕਮਲਾਸਨਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਸੁਮਹੌਜਸਾ । ਏਵਂਵਿਤੀਰ੍ਣਾਵਸਰੋ ਰਾਮੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਜੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਵੈਵੈਤਦ੍ ਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਹਂ ਪਰਮੋਦਾਰਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਵਚਨਂ ਤਵ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਆਦਿਸ਼ਸਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਨ ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ । ਅਪਾਸ੍ਤਨਿਦ੍ਰੇਣ ਮਯਾ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਨਿਸ਼ਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ਧਕਾਰਕ੍ਸ਼ਤਯੇ ਭਵਤੋਰ੍ਵੀਵਿਵਸ੍ਵਤਾ । ਹ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਵਾਗ੍ਰਸ਼੍ਮਿਪਟਲਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਤਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ।
ਤਦ੍ ਅਦੀਨਮ੍ ਅਦੀਨਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਕृਤਂ ਮਯਾ । ਰਮ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਚ ਰਤ੍ਨਵृਨ੍ਦਮ੍ ਇਵਾਬ੍ਧਿਨਾ
ਹੇ ਉਦਾਸੀਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ।
ਹਿਤਾਨੁਬਨ੍ਧਿ ਹृਦ੍ਯਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਸਾਧਨਮ੍ । ਸ਼ਿਰਸਾ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਕੈਰ੍ ਨੋ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਮਨਭਾਵਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੇ?
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਸਂਸਾਰਨੀਹਾਰਾਵਰਣਾ ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤ ਇਵ ਵਾਸਰਾਃ
ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਪਾਤਮਧੁਰਾਰਮ੍ਭਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਅਨੁਤ੍ਤਮਫਲੋਦਰ੍ਕਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਵਿਕਾਸਿ ਸਿਤਮ੍ ਅਮ੍ਲਾਨਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਮੁਦਿਤਾਸ਼ਯਮ੍ । ਤ੍ਵਦ੍ਵਚਃਕੁਸੁਮਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਫਲਦਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਨਃ
ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਦਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ, ਕਦੇ ਨ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਫਲ ਦੇਣ।
ਸਕਲਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦ ਪ੍ਰਸृਤਪੁਣ੍ਯਜਲੈਕਮਹਾਹ੍ਰਦ । ਭਜ ਭृਸ਼ਂ ਵਿਤਤਵ੍ਰਤ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਸृਤਤਾਂ ਹਤਕਿਲ੍ਬਿष ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੇ ਸਾਰੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਨੇਕੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ, ਕਈ ਵਰੇਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿਹਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।
ਇਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕृਤੇ । ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਹਿਤਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੇ, ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਸਂਸਾਰਮਾਯੇਯਂ ਰਾਮ ਰਾਜਸਤਾਮਸੈਃ । ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषੈਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਸ੍ਤਮ੍ਭੈਰ੍ ਇਵ ਮਣ੍ਡਪਃ
ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਲੰਮੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਰਾਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਡਪ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਜਾਤਿਭਿਰ੍ ਵੀਰੈਸ੍ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੈਰ੍ ਗੁਣਬृਂਹਿਤੈਃ । ਹੇਲਯਾ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਪਕ੍ਵਾ ਮਾਯੇਯਂ ਤ੍ਵਗ੍ ਇਵੋਰਗੈਃ
ਇਹ ਪੱਕੀ ਮਾਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਬਹਾਦਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਜਾਤਯਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਸ੍ ਤਥਾ ਰਾਜਸਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ । ਵਿਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਾਧੋ ਜਗਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਰਜਸ ਅਤੇ ਸਤਵ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਜ੍ਜਨਸਤ੍ਕਾਰਸਙ੍ਗੇਨਾਪਗਤੈਨਸਾਮ੍ । ਸਾਰਾਵਲੋਕਿਨੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਜਾਯਤੇ ਦੀਪਿਕੋਪਮਾ
ਧਰਮਕਿਤਾਬਾਂ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭਲੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਵਿਆਕਤ ਬੁੱਧੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਣ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ । ਯਾਵਨ੍ ਨਾਧਿਗਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਨ ਤਾਵਦ੍ ਅਧਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਤਾਂ ਨਯਵਤਾਂ ਧੀਰਾਣਾਂ ਕੁਲਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਜਾਤ੍ਯਾ ਰਾਜਸਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨ
ਸਿਆਣਿਆਂ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਜਸ ਅਤੇ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਲੋਕਯ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਂਸਾਰਾਰਮ੍ਭਦृष੍ਟਿषੁ । ਕਿਂ ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਸਤ੍ਯਂ ਵਾ ਭਵ ਸਤ੍ਯਪਰਾਯਣਃ
ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਵੇਖ, ਸਿਆਣੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ—ਕਿਹੜਾ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਝੂਠ। ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖੀ ਬਣ।
ਆਦਾਵ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਤਾ । ਆਦਾਵ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਰਾਮ ਨੇਤਰਤ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਸੱਚ ਉਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।