ਹ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤੋ ਯ ਆਨਨ੍ਦੀ ਵਿਵਿਕ੍ਤੋ ਵਚਸਾਂ ਗਣਃ । ਅਮृਤਾਵਰ੍षਣੇਨੇਵ ਤੇਨੇਹਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਥੇ ਐਸਾ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ਵ ਇਵੋਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਤਮਾਂਸ੍ਯ੍ ਅਮृਤਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਮਹਤਾਮ੍ ਅਮਲਾ ਗਿਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਲਾਦਦਾਯਿਨ੍ਯ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ਤਰਪਦਾਸ਼੍ਰਯਾਃ । ਅਤਿਮੋਹਾਪਹਾਰਿਣ੍ਯਸ੍ ਸੂਕ੍ਤਯੋ ऽਮृਤਵृष੍ਟਯਃ
ਇਹ ਸੂਝਵਾਨ ਬਚਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਜੋਕੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਗਹਿਰੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਰਤ੍ਨਾਵਲੋਕੈਕਦੀਪਿਕਾ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕੀ । ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਉਕ੍ਤਿਲਤੋਦੇਤਿ ਸ ਵਨ੍ਦ੍ਯਸ੍ ਸਜ੍ਜਨਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਦਰਖ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਕਤੀਆਂ ਦੀ ਲਤਾ ਉਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮ-ਰਤਨ ਨੂੰ ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਚ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇਕ ਦੀਪਕ ਹੈ।
ਦੁਰੀਹਿਤਂ ਦੁਰ੍ਵਿਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਜ੍ਜਨਸੂਕ੍ਤਯਃ । ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੋਸ੍ ਤਮਸ੍ਕਾਣ੍ਡਮ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਝਵਾਨ ਬਾਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਮੰਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤृष੍ਣਾਲੋਭਾਦਯੋ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਸਾਰਨਿਗਡਾ ਮੁਨੇ । ਤਵੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਨੁਤਾਂ ਯਾਤਾਸ਼੍ ਸ਼ਰਦੀਵਾਸਿਤਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਮੁਨਿ ਜੀ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਲਚ ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਹੁਣ ਪਤਝੜ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਤਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਵਯਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਪਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਰਸਾਞ੍ਜਨਾਨੀਤਦृਸ਼ੋ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਾ ਇਵ ਕਾਞ੍ਚਨਮ੍
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰਸ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ।
ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਨਾਮ੍ਨੀ ਮਿਹਿਕਾ ਹृਦਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਤਨੁਤਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤਿਸ਼ਰਦੇਹ ਨਃ
ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰਕ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ, ਤੇਰੀ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਪਤਝੜ ਨਾਲ ਹੁਣ ਪਤਲੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ।
ਮੁਨੇ ਮਨ੍ਦਾਰਮਞ੍ਜਰ੍ਯਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾ ਵਾਮृਤਾਮ੍ਭਸਃ । ਨ ਤਥਾਹ੍ਲਾਦਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਥੋਦਾਰਧਿਯਾਂ ਗਿਰਃ
ਮੁਨਿ ਜੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਬਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਤਨਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿੰਨਾ ਉੱਚ ਸੋਚ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬਾਤਾਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਰਾਘਵ ਸਂਯਾਤਿ ਮਹਾਜਨਸਪਰ੍ਯਯਾ । ਦਿਨਂ ਤਦ੍ ਇਹ ਸਾਲੋਕਂ ਸ਼ੇषਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਧਾ ਦਿਨਾਲਯਃ
ਰਾਘਵ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਸਚਮੁਚ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ।
ਰਾਮ ਰਾਜੀਵਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਕृਤਾਰ੍ਥਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਮੁਨਿਮ੍ ਆਬੋਧਯ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਰਾਮਾ, ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਭੂਭृਤਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਾਭਿਮੁਖਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ । ਉਵਾਚੇਦਮ੍ ਉਦਾਰਾਤ੍ਮਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਰਾਮਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਰਾਘਵ ਸ੍ਵਕੁਲੈਕੇਨ੍ਦੋ ਤਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਚੰਦ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਮੈਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤੀਨਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣਭੇਦਤਃ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਵਿਭਾਗਮ੍ ਅਰਿਮਰ੍ਦਨ
ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਤਵ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਦ੍ ਅਸਚ੍ ਚ ਸਦੋਦਿਤਮ੍ । ਰੂਪਂ ਸ੍ਮਰਸਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿਮਲਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ?
ਯਥੇਦਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਤਤ੍ ਸਾਧੋ ਸਾਧੁਵਾਦੈਕਭਾਜਨ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਾਫ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਵਾਲੇ?
ਰੂਪਂ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾਃ ਫਲ੍ਗੁਭਙ੍ਗੁਰਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਵਚ੍ ਚੈਵ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਨ੍ਮਤੇ
ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਕਿ ਅਵਿਦਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੇ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਤਹੀਨ ਪਰ ਸੀਮਤ ਜਾਪਦਾ ਹੈ?
ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਨਰੋ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍ । ਲਵਣਾਦਿਵਿਚਾਰੇਣ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਸਾਧੁ ਤਤ੍
ਸਾਧੂ, ਕੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਲਵਣ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ?
ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਸ਼੍ ਚਾਖਿਲਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਮ ਵਿਚਾਰਿਤਃ । ਹ੍ਯਸ੍ਤਨਸ੍ਯ ਵਿਚਾਰਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਹृਦਿ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਰਾਮਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੀ ਕਲ ਰਾਤ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ?
ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਪਰਾਮृष੍ਟਂ ਹृਦਯੇ ਸੁਨਿਯੋਜਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਫਲਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਨ ਹੇਲਾਹਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿ
ਜੋ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਭਾਜਨਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਚਸਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਹृਦਯੋ ਵੇਣੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਨਦ
ਮਾਨਯੋਗ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਭਾਂਡਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਸਾਫ ਹੈ, ਮੁਕਤਾਂ ਲਈ ਵੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਕਮਲਾਸਨਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਸੁਮਹੌਜਸਾ । ਏਵਂਵਿਤੀਰ੍ਣਾਵਸਰੋ ਰਾਮੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਜੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਵੈਵੈਤਦ੍ ਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਹਂ ਪਰਮੋਦਾਰਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਵਚਨਂ ਤਵ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਆਦਿਸ਼ਸਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਨ ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ । ਅਪਾਸ੍ਤਨਿਦ੍ਰੇਣ ਮਯਾ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਨਿਸ਼ਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ਧਕਾਰਕ੍ਸ਼ਤਯੇ ਭਵਤੋਰ੍ਵੀਵਿਵਸ੍ਵਤਾ । ਹ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਵਾਗ੍ਰਸ਼੍ਮਿਪਟਲਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਤਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ।
ਤਦ੍ ਅਦੀਨਮ੍ ਅਦੀਨਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਕृਤਂ ਮਯਾ । ਰਮ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਚ ਰਤ੍ਨਵृਨ੍ਦਮ੍ ਇਵਾਬ੍ਧਿਨਾ
ਹੇ ਉਦਾਸੀਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ।
ਹਿਤਾਨੁਬਨ੍ਧਿ ਹृਦ੍ਯਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਸਾਧਨਮ੍ । ਸ਼ਿਰਸਾ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਕੈਰ੍ ਨੋ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਮਨਭਾਵਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੇ?
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਸਂਸਾਰਨੀਹਾਰਾਵਰਣਾ ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤ ਇਵ ਵਾਸਰਾਃ
ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਪਾਤਮਧੁਰਾਰਮ੍ਭਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਅਨੁਤ੍ਤਮਫਲੋਦਰ੍ਕਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਵਿਕਾਸਿ ਸਿਤਮ੍ ਅਮ੍ਲਾਨਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਮੁਦਿਤਾਸ਼ਯਮ੍ । ਤ੍ਵਦ੍ਵਚਃਕੁਸੁਮਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਫਲਦਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਨਃ
ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਦਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ, ਕਦੇ ਨ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਫਲ ਦੇਣ।