ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤ੍ਯ ਵਸ੍ਤੂਨਿ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੀ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਤਥਾ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਾਨ੍ਤਵਲ੍ਲੀਵ ਧृਤਿਰ੍ ਵਿਧੁਰਤਾਂ ਗਤਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਥੱਕਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਹੌਸਲਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਹਾਲ ਹੋਈ ਬੇਲ ਵਾਂਗ।
ਅਪਹਸ੍ਤਿਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਨਵਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਾ । ਗृਹੀਤ੍ਵੋਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਮੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਆ ਗਈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ।
ਚਲਿਤਾਚਲਿਤੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਵष੍ਟਮ੍ਭੇਨ ਮੇ ਮਤਿਃ । ਦਰਿਦ੍ਰਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮੂਲੇਨੇਵ ਵਿਡਮ੍ਬ੍ਯਤੇ
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰਲੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਦੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਹਿਲਦੀ, ਮਜ਼ਾਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ।
ਚੇਤਸ਼੍ ਚਞ੍ਚਲਮ੍ ਆਭੋਗਿ ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਹਾਰਿ ਚ । ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਨ ਜਹਾਤੀਦਂ ਸ੍ਵਵਿਮਾਨਮ੍ ਇਵਾਮਰਃ
ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ ਵਿੱਚ।
ਅਤੋ ऽਤੁਚ੍ਛਮ੍ ਅਨਾਯਾਸਮ੍ ਅਨੁਪਾਧਿ ਗਤਭ੍ਰਮਮ੍ । ਕਿਂ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਪਦਂ ਸਾਧੁ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਙ੍ਕਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਟਿਕਾਉ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾਹ ਵਿਆਰ ਹੈ, ਨਾਹ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੀ ਲੋੜ, ਨਾਹ ਕੋਈ ਆਧਾਰ, ਨਾਹ ਭਟਕਣ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ?
ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਸਮਾਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਸੁਜਨਾ ਜਨਕਾਦਯਃ । ਵ੍ਯਵਹਾਰਪਰਾ ਏਵ ਕਥਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਜਨਕ ਆਦਿ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ?
ਲਗ੍ਨੇਨਾਪਿ ਕਿਲਾਙ੍ਗੇषੁ ਬਹੁਨਾ ਬਹੁਮਾਨਦ । ਕਥਂ ਸਂਸਾਰਪਙ੍ਕੇਨ ਪੁਮਾਨ੍ ਇਹ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਲਗਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੰਦਲੇ ਪੰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ?
ਕਾਂ ਦृष੍ਟਿਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭਵਨ੍ਤੋ ਵੀਤਕਲ੍ਮषਾਃ । ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀਹ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਸ਼ਯਾਃ
ਕਿਹੜੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਵੱਡੇ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਥੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ?
ਲੋਭਯਨ੍ਤੋ ਭਯਾਯੈਵ ਵਿषਯਾ ਭੋਗਭੋਗਿਨਃ । ਭਙ੍ਗੁਰਾਕਾਰਵਿਭਵਾਃ ਕਥਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਭਵ੍ਯਤਾਮ੍
ਭੋਗ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਸਿਰਫ ਡਰ ਵਾਸਤੇ ਲੁਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਦੌਲਤ ਚਿਰਕਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਮੋਹਮਾਤਙ੍ਗਮृਦਿਤਾ ਕਲਙ੍ਕਕਲਿਤਾਨ੍ਤਰਾ । ਪਰਂ ਪ੍ਰਸਾਦਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ਼ੇਮੁषੀਸਰਸੀ ਕਥਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਹਾਥੀ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਦਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਝੀਲ ਕਿਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਚੱਜਾ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਂਸਾਰ ਏਵ ਨਿਵਸਞ੍ ਜਨੋ ਵ੍ਯਵਹਰਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ । ਨ ਬਨ੍ਧਂ ਕਥਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਪਯੋ ਯਥਾ
ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚਿਪਕਦਾ?
ਆਤ੍ਮਵਤ੍ ਤृਣਵਦ੍ ਵੇਦਂ ਸਕਲਂ ਜਨਯਞ੍ ਜਗਤ੍ । ਕਥਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਮਨੋਮਨ੍ਮਥਮ੍ ਅਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਨਿਕੰਮਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕਂ ਮਹਾਪੁਰੁषਂ ਪਾਰਮ੍ ਉਪਯਾਤਂ ਭਵੋਦਧੇਃ । ਆਚਾਰੇਣਾਨੁਸृਤ੍ਯਾਯਂ ਜਨੋ ਯਾਤਿ ਨ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਲੋਕ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਕਿਂ ਤਦ੍ ਯਦ੍ ਉਚਿਤਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕਿਂ ਤਤ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਚਿਤਂ ਫਲਮ੍ । ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਚ ਸਂਸਾਰੇ ਕਥਂ ਨਾਮਾਸਮਞ੍ਜਸੇ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਹੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਸਹੀ ਹੈ? ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯੇਨਾਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਵੇਦ੍ਮਿ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਾਂ ਧਾਤੁਸ਼੍ ਚੇष੍ਟਿਤਸ੍ਯਾਸਮਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਾਂ।
ਹृਦਯਾਕਾਸ਼ਸ਼ਸ਼ਿਨਸ਼੍ ਚੇਤਸੋ ਮਲਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ । ਯਥਾ ਮੇ ਜਾਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਮ੍ ਆਚਰ
ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਮੈਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਕਿਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਪਾਦੇਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਹੇਯਮ੍ ਅਥੇਤਰਤ੍ । ਕਥਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਾਤੁ ਚੇਤਸ਼੍ ਚਪਲਮ੍ ਅਦ੍ਰਿਵਤ੍
ਇੱਥੇ ਕੀ ਲੈਣ-ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਕੀ ਛੱਡਣ-ਯੋਗ ਹੈ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੰਚਲ ਮਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੇਨ ਪਾਵਨਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੁਸ੍ਸਂਸृਤਿਵਿषੂਚਿਕਾ । ਸ਼ਾਮ੍ਯਤੀਯਮ੍ ਅਨਾਯਾਸਮ੍ ਆਯਾਸਸ਼ਤਕਾਰਿਣੀ
ਕਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਸੰਸਾਰਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਕਥਂ ਸ਼ੀਤਲਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਆਨਨ੍ਦਤਰੁਮਞ੍ਜਰੀਮ੍ । ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਕ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਰਾਕਾਮ੍ ਆਸਾਦਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਠੰਡੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਚੰਦ ਅਮਾਵਸ ਦੀ ਰਾਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੂਰ੍ਣਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਯਥਾ ਪੁਨਃ । ਸਨ੍ਤੋ ਭਵਨ੍ਤਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਸ੍ ਤਥੈਵੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਮਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੁੜ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰਾਹ ਦੱਸਣ।
ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਨਨ੍ਦਪਦਪ੍ਰਧਾਨਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਨੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ । ਕਦਰ੍ਥਯਨ੍ਤੀਹ ਭृਸ਼ਂ ਵਿਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਾਨੋ ਵਨੇ ਦੇਹਮ੍ ਇਵਾਲ੍ਪਜੀਵਮ੍
ਉੱਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨ ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ 'ਚ ਕੁੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੰਦ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਵृਕ੍ਸ਼ਚਲਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਲਮ੍ਬਾਮ੍ਬੁਕਣਭਙ੍ਗੁਰੇ । ਆਯੁषੀਸ਼ਾਨਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਕਲਾਮृਦੁਨਿ ਦੇਹਕੇ
ਉੱਚ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਹਿਲਦੀ ਪੱਤੀ ਤੋਂ ਲਟਕਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਰੀਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਨਰਮ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਵਿਰਟਦ੍ਭੇਕਕਣ੍ਠਤ੍ਵਕ੍ਕੋਣਭਙ੍ਗੁਰੇ । ਵਾਗੁਰਾਵਲਯੇ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ ਸੁਹृਤ੍ਸ੍ਵਜਨਸਙ੍ਗਮੇ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ 'ਚ, ਜੀਵ ਸੁੱਕੀ ਖੇਤ 'ਚ ਬੱਦ ਦੀ ਗਲ੍ਹੀ ਦੀ ਕੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਜਾਲ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਸਨਾਵਾਤਵਲਿਤਕਦਾਸ਼ਾਤਡਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟੇ । ਮੋਹੌਘਮਿਹਿਕਾਮੇਘੇ ਘਨਂ ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਤਿ ਗਰ੍ਜਤਿ
ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਚਾਨਕ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ; ਮੋਹ ਦੇ ਘਣੇ ਬੱਦਲ 'ਚ ਹਨੇਰਾ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਚਣ੍ਡੇ ਲੋਲੇ ਲੋਭਕਲਾਪਿਨਿ । ਸੁਵਿਕਾਸਿਨਿ ਸਸ੍ਫੋਟਮ੍ ਅਨਰ੍ਥਕੁਟਜਦ੍ਰੁਮੇ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ, ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਲਾਲਚੀ, ਕਠੋਰ ਨਾਚ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ, ਬੇਸਮਝੀ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ।
ਕ੍ਰੂਰੇ ਕृਤਾਨ੍ਤਮਾਰ੍ਜਾਰੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਖੁਹਾਰਿਣਿ । ਅਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਪਨ੍ਦਸਞ੍ਚਾਰੇ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਪਰਿਪਾਤਿਨਿ
ਕਰੂਣ, ਮੌਤ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੂਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਕਿਤੇ ਉਪਰੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ ਉਪਾਯੋ ਗਤਿਃ ਕਾ ਵਾ ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਕਸ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕੇਨੇਯਮ੍ ਅਸ਼ੁਭੋਦਰ੍ਕਾ ਨ ਭਵੇਜ੍ ਜੀਵਿਤਾਟਵੀ
ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਸੋਚ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਆਸਰਾ? ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾ ਦਿਵਿ ਦੇਵੇषੁ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸੁਧਿਯਸ੍ ਤੁਚ੍ਛਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਯਨ੍ ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਮ੍ਯਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼, ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਝੀਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਨਾ ਲੱਗੇ।
ਅਯਂ ਹਿ ਦਗ੍ਧਸਂਸਾਰੋ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਕਲਨਾਕੁਲਃ । ਕਥਂ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨੀਰਸੋ ਮੂਰ੍ਖਤਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਛੇਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਵਿਚ ਨਿਰਸ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਸੁਆਦਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿਵਿषਾ ਕੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ੍ਨਾਨੇਨ ਰਮ੍ਯਤਾਮ੍ । ਉਪੈਤਿ ਪੁष੍ਪਸ਼ੁਭ੍ਰੇਣ ਮਧੁਨੇਵ ਸੁਵਲ੍ਲਰੀ
ਕਿਹੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਆਸ ਦੀ ਬੇਲ, ਜੋ ਜੜ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ਼ਾ ਬੇਲ ਸ਼ੁੱਧ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ?