ਸ਼ਰਤ੍ਤਾਰਕਿਤਾਕਾਸ਼ਸ੍ਤਿਮਿਤਾਯਾਂ ਸੁਸਂਸਦਿ । ਕਥਯਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਿ ਵਸਿष੍ਠੇ ਪਾਵਨਂ ਵਚਃ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਕਾਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਮੌਨਸ੍ਥਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ਸਂਸਦਨ੍ਤਰੇ । ਨਿਵਾਤ ਇਵ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਕਮਲੇ ਕਮਲਾਕਰੇ
ਸੁਣਨ ਲਈ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠੀ ਸਭਾ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਹਵਾ ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਚ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵਿਲਾਸਿਨੀषੁ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਮਦਮੋਹਬਲਾਸੁ ਚ । ਸ਼ਮਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤੀषੁ ਚਿਰਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਭੁਲੇਖਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਠੰਡੀ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ।
ਕਰਾਮ੍ਭੋਰੁਹਹਂਸੇषੁ ਲੀਨੇषੁ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ ਇਵ । ਮੂਕਘੁਰ੍ਘੁਰਘਣ੍ਟੇषੁ ਚਾਮਰੇषੁ ਲਿਪਾਵ੍ ਇਵ
ਹੱਥ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਚੁਪਚਾਪ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਚਮਰੇ, ਗੂੰਗੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੁਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ।
ਨਾਸਾਗ੍ਰਪਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਤਰ੍ਜਨ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿਕੋਟਿषੁ । ਵਿਚਾਰਯਤ੍ਸੁ ਵਿਜ੍ਞਾਨਕਲਾਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇषੁ ਰਾਜਸੁ
ਨੱਕ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀਆਂ ਤਰਜਨੀ ਦੀਆਂ ਉੰਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਾਂ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਰਾਮੇ ਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਯਾਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਇਵ ਪਙ੍ਕਜੇ । ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਤਮਃਪੀਠੇ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਕਮਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ, ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਹਨੇਰਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਂਗ ਚਾਨਣ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਕਰ੍ਣਯਤਿ ਵਾਸਿष੍ਠੀਰ੍ ਗਿਰੋ ਦਸ਼ਰਥੇ ਰਸਾਤ੍ । ਕਲਾਪਿਨੀਵ ਜੀਮੂਤਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਮ੍ ਉਰੁਵਰ੍षਣਮ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਆਹृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੋਗੇਭ੍ਯੋ ਮਨੋ ਮਰ੍ਕਟਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਭਰਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਿ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਭਰਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਵਸਿष੍ਠੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੀਨ੍ਦੁਕਲਾਮਲੇ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ਵਿਲਸਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਚਾਨਣ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮ-ਸਵਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਦਲਨੇ ਚੇਤਸਾ ਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਗਤੇ । ਅਲਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਮ੍ ਆਯਾਤੇ ਰਾਕਾਚਨ੍ਦ੍ਰੋਪਮੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ।
ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੇ ਮਨਸੀਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਸ਼ੀਤਲੇ । ਵਿਕਾਸਿਹृਦਯੇ ਜਾਤੇ ਤਤ੍ਕਾਲ ਇਵ ਪਙ੍ਕਜੇ
ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਨ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖਿੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੇषੁ ਤਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਤਦਾ ਮੁਨਿषੁ ਰਾਜਸੁ । ਆਧੌਤਚਿਤ੍ਤਰਤ੍ਨੇषੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਛ੍ਵਸਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਚੇਤਸਾ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਸਾਫ਼ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਚੋਂ ਸੁੱਕ ਦੀ ਸਾਹ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਦਭੂਤ੍ ਪੂਰਯਨ੍ਨ੍ ਆਸ਼ਾਃ ਕਲ੍ਪਾਭ੍ਰਰਵਮਾਂਸਲਃ । ਅਥ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸ਼ਙ੍ਖਾਨਾਮ੍ ਅਬ੍ਧਿਘੋषਸਮਸ੍ ਸ੍ਵਨਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਦੇ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੋਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ, ਦਪਹਿਰ ਦੇ ਸੰਖਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ।
ਮਹਤਾ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤਿਰੋਧਾਨਂ ਮੁਨੇਰ੍ ਗਿਰਃ । ਯਯੁਰ੍ ਜਲਦਨਾਦੇਨ ਕੋਕਿਲਧ੍ਵਨਯੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਢੱਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ 'ਚ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਮੁਨਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ੍ਵਾਂ ਵਾਚਮ੍ ਅਥ ਸਂਸਦਿ । ਜਿਤਸਾਰੋ ਗੁਣਃ ਕੇਨ ਮਹਤਾ ਸਮੁਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਤ ਰੋਕ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ 'ਚ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਥ ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਮ੍ । ਘਨੇ ਕੋਲਾਹਲੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਰਾਮਂ ਮੁਨਿਰ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਹਲਚਲ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਾਮਾਦ੍ਯਤਨਮ੍ ਏਤਾਵਦ੍ ਆਹ੍ਨਿਕਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਰਿਮਰ੍ਦਨ
ਰਾਮ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਕ੍ਰਮ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕਲ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਦਂ ਨਿਯਤਿਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਵਨਂ ਤਨ੍ ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਯਾਵਸੀਦਤਿ
ਹੁਣ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰਸਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਫਰਜ ਹੈ। ਚਲੋ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਜਣ ਲੋਕ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸੁਭਗ ਸਮਸ੍ਤਾਂ ਸਵਨਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਆਚਰਾਚਾਰਚਤੁਰ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਰ੍ਚਨਾਦਿਕਾਮ੍
ਤੂੰ ਵੀ ਉਠ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਵਨ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ—ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਆਦਿ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪੂਰੀ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸਮਂ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਸਃ । ਸਂਸਦਸ੍ ਸੇਨ੍ਦੁਰ੍ ਆਦਿਤ੍ਯ ਉਦਯਾਦ੍ਰਿਤਟਾਦ੍ ਇਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਇਕੱਠੇ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਸਭ ਲੋਕ ਵੀ ਉੱਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਤਯੋਰ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਯੋਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਸਭੋਤ੍ਥਾਤੁਮ੍ ਅਕਮ੍ਪਤ । ਮਨ੍ਦਵਾਤਪਰਾਮृष੍ਟਾ ਨਲਿਨੀਵਾਲਿਲੋਚਨਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਠੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਵੀ ਉੱਠਣ ਲਈ ਹਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ, ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਛੂਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸਾਵਤਂਸੋਤ੍ਥਭृਙ੍ਗਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾ । ਕਰਿਸੇਨੇਵ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰਾਵ੍ ਆਲੋਲਕਰਪੁष੍ਕਰਾ
ਉਹ ਉੱਠੀ, ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਗਹਿਣੇ 'ਤੇ ਭੰਭੀਰਿਆਂ ਦਾ ਗੁੱਚਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਪਰਸ੍ਪਰਾਂਸਸਙ੍ਘਟ੍ਟਚੂਰ੍ਣਿਤਾਙ੍ਗਦਮਣ੍ਡਲਾ । ਰਤ੍ਨਚੂਰ੍ਣਾਰੁਣਾਮ੍ਭੋਦਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸਮਯਸੂਚਿਨੀ
ਉਸਦੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਲਾਲੀ ਵਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈ ਸੰਧਿਆ।
ਪਤਦੁਤ੍ਤਂਸਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਭृਙ੍ਗੋਪਾਹਿਤਘੁਙ੍ਘੁਮਾ । ਮੁਕੁਟੋਦ੍ਦਾਮਵਿਦ੍ਯੋਤਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪੀਕृਤਾਮ੍ਬਰਾ
ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਕਪੜੇ ਹਲਕੇ ਹੋ ਗਏ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਤਾਜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਾਨ੍ਤਾਲਤਾਹਸ੍ਤਦਲਚਲਚ੍ਚਾਮਰਮਞ੍ਜਰੀ । ਵਨਲੇਖੇਵ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਵਰਵਾਰਣਮਣ੍ਡਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਲਤਾ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨੇ ਚਾਮਰ ਦੀ ਪੰਖੀ ਹਿਲਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਪੰਗਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨਾਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕਚਤ੍ਕਟਕਰਤ੍ਨਾਸ਼੍ਰਿਕृष੍ਟਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਤਤਾਮ੍ਬਰਾ । ਵਾਤਵ੍ਯਾਧੂਤਪੁष੍ਪੇਵ ਮਨ੍ਦਾਰਵਨਮਾਲਿਕਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਚਕਚਾਉਂਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਗਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕਸ੍ਤੂਰੀਕਣਨੀਹਾਰਰਚਿਤਾਮਲਵਾਰਿਦਾ । ਸ਼ਰਦ੍ਦਿਕ੍ਤਟਮਾਲੇਵ ਪ੍ਰਸृਤਾਸ਼ੇषਭੂਮਿਪਾ
ਉਹ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜੋ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ।
ਲੋਲਮੌਲਿਮਣਿਵ੍ਰਾਤਪਾਟਲਾਮ੍ਬਰਕੋਟਰਾ । ਸਨ੍ਧ੍ਯੇਵਾਕੁਲਲੋਲਾਬ੍ਜਕਾਰ੍ਯਸਂਹਾਰਕਾਰਿਣੀ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਾਂਸ਼ੁਸਲਿਲਾਪੂਰਾ ਮੁਖਪਦ੍ਮਨਿਰਨ੍ਤਰਾ । ਪਦ੍ਮਿਨੀਵਾਲਿਵਲਿਤਾ ਨੂਪੁਰਾਰਾਵਸਾਰਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਕਮਲ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਗਰੂ ਮਿੱਠੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਨ੍ਤਤਾ ਸਾ ਸਭੋਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਭੂਭृਚ੍ਛਤਸਮਾਕੁਲਾ । ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਨਵਮ੍ ਇਵੋਦਿਤਾ
ਉਹ ਰਚਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।