ਏषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯਾ ਮਯੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਮਤੇ । ਜਾਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸੁਰਾਨੀਕੇ ਤਾਮ੍ ਏਤਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਮ੍ ਇਤਿ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਤਵਿਕ ਜਨਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਮਝ।
ਵਿਸਰ੍ਗੇ ਪਰਮਾਕਾਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਾ ਮਨਃਕਲਾ । ਉਦੇਤਿ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸੈषਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗੇ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਗਤੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਯੋਦੇਤਿ ਕਲਨਾ ਪਰਾ । ਸਾ ਵ੍ਯੋਮਾਨਿਲਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਯੌषਧਿਪਲ੍ਲਵਾਨ੍
ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਚਿਤ੍ ਸੁਰਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪੁਰੁषਤ੍ਵਮ੍ ਅਥਾਪਰਾ । ਕਾਚਿਤ੍ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕਾਚਿਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਯਕਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਣਾਲੇਨ ਗृਹੀਤੌषਧਿਪਲ੍ਲਵਾ । ਯਾ ਯਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤਿ ਸਾ ਤਦ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਜਾਯਤੇ
ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੀਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਾ ਸਂਸਰ੍ਗਵਸ਼ਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਹਿ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਬਧ੍ਯਤੇ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਾਸੌ ਸ੍ਵਚਮਤ੍ਕਾਰਭੇਦਤਃ
ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਸੰਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਅੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਗਤਾ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਇਯਂ ਕਿਲ ਰਾਮਭਦ੍ਰ ਸृष੍ਟਿਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਂ ਪ੍ਰਕਟਸਙ੍ਕਟਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਾ । ਆਵਿਰ੍ਭਵਦ੍ਵਿਵਿਧਵੇषਵਿਹਾਰਭਾਰਸਂਰਮ੍ਭਗਰ੍ਭਵਿਧੁਰਾ ਕਲਨਾਪਦੇਨ
ਰਾਮਭਦਰ ਜੀ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਮਲਂ ਪਦਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤੇ । ਪਿਤਾਮਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕृਤਸਰ੍ਗਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤਦ ਪਿਤਾਮਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਗਜ੍ਜੀਰ੍ਣਾਰਘਟ੍ਟੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਹਤਿ ਸ੍ਵਵ੍ਯਵਸ੍ਥਯਾ । ਵਿਪ੍ਰੋਤਭੂਤਘਟਯਾ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਤृष੍ਣਯਾ
ਇਹ ਜਗਤ, ਜੋ ਉਮਰ ਤੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਘਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਟਕਾ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਲਟਕਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਹੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਤ੍ਥੇषੁ ਚ ਜੀਵੇषੁ ਵਿਸ਼ਤ੍ਸੁ ਭਵਪਞ੍ਜਰਮ੍ । ਵਾਸਨਾਲੂਨਸ਼ੀਰ੍ਣੇषੁ ਪਯੋਰਾਸ਼ਿਂ ਪਯਸ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ
ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਜੀਵ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਗਤੇष੍ਵ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਾਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਵਾਤਮਧ੍ਯਵਿਵਰ੍ਤਿषੁ । ਮਨਸ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇषੁ ਵਾਤਾਨ੍ਤਾਲ੍ ਲੋਲਾਲਾਤਾਤ੍ ਕਣੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਣਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਰਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਤਥਾਭਿਤਃ । ਰਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਜੀਵੌਘਾਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਵਾਰਿਧੌ
ਰਾਮਾ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਸਦਾ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਪਦੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕਲਨਾਪਦਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਭੂਤਾਕਾਸ਼ਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਧੂਮਸ਼੍ਰਿਯ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਮ੍
ਜੋ ਜੀਵ ਬਿਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਭੂਤ-ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਧੂੰਏ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲ ਵਿਚ ਪਰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭੂਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਮਨ੍ਦਾਰਕੁਸੁਮਾਮੋਦਾ ਯਥਾ ਮਧੁਰਮਾਰੁਤੈਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇ ਤੁ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵਾਤੇਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਵਮ੍ ਉਪੇਯੁषਾ । ਆਕ੍ਰਮ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡੇਨ ਦੈਤ੍ਯੌਘੇਨਾਮਰਾ ਇਵ
ਪਰ ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਗੜੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਘੇਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਪ੍ਰਾਣਾਨਿਲੋਤ੍ਥੇਨ ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਵਹੇਨ ਤੇ । ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਗਨ੍ਧਾ ਘ੍ਰਾਣਵ੍ਰਣੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਮਹਿਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨੱਕ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇषੁ ਭੂਤਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਜੀਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੀਰ੍ਯਤਾਮ੍ । ਤਤੋ ਜਗਤਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਾਃ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਧੂਮਾਦਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗਰ੍ਭਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਿਤਾਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਿਰਂ ਸ੍ਥਾਵਰਤਾਂ ਚ ਵਾ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਜੀਵ ਧੂੰਆਂ ਆਦਿ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਿੰਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਪਵਨਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ਼ਾਲਿਕੋਟਰਸ਼ਾਯਿਨਃ । ਵੀਰ੍ਯਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਾਣਧਰ੍ਮਿਣਃ
ਕੁਝ ਜੀਵ ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੈਵ ਰਾਮ ਜੀਵਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵਲਿਤਾ ਤਾਵਤ੍ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬਰਕੋਟਰੇ
ਰਾਮਾ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਜਦੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਸੁਖਮ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦੇਤਿ ਯਾਵਦ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਇਨ੍ਦੁਰ੍ ਉਦ੍ਦਾਮਮਣ੍ਡਲਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਬੁਭਿਰ੍ ਇਵਾਲੋਲੈਃ ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ ਜਗਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਨ ਚੰਦ, ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋਲਾਈ ਨਾਲ, ਉਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਧੀਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਤਿਰਮ੍ਯੇषੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਸਾ ਪਦਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਵਿਹਗੀ ਲੋਲਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੀਆਂ ਚੰਦਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਜੋ ਇਕ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਓषਧਿਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ । ਨਵਂ ਕੁਮੁਦਿਨੀषਣ੍ਡਂ ਪਦ੍ਮਿਨੀਭ੍ਯ ਇਵਾਲਿਨੀ
ਉਹ ਚੰਦਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨਵੀਂ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਗੁੱਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਯੌषਧਿਫਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਦਵਨ੍ਤਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਇਕ੍ਸ਼ੁਨਾਲ੍ਯੋ ਰਸੇਨੇਵ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪੀਵਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ
ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਵਿੱਚ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫਲੇषੁ ਤੇषੁ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਪਦਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਕਰਚ੍ਯੁਤਾ । ਜੀਵਾਲੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਮਾਤृਸ੍ਤਨਭਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਉਹ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਃ ਫਲਾਵਲਯਃ ਪਕ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੈਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਿਭਿਃ । ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਵੀਰ੍ਯਮ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਰਵਿਬੋਧਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਫਲਾਂ ਦੇ ਛਲੇ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾں ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵ ਜਨ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆ ਕੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਵਾਸਨਾਜਾਲਾ ਜੀਵਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਗਰ੍ਭਪਞ੍ਜਰਮ੍ । ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ ਬੀਜਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸੁਪ੍ਤਪਤ੍ਤ੍ਰਾ ਯਥਾ ਘਟਮ੍
ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਗਰਭ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕਾष੍ਠੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਯਥਾ ਮृਦਿ ਘਟਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ ਵੀਰ੍ਯੇ ਜੀਵਸ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਘੜਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਘੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਵੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਪਰਾਗਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ । ਅਦृष੍ਟਾਨ੍ਯਸ਼ਰੀਰਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਜਾਯਤੇ ਯੋ ਨਰੋ ਭੁਵਿ
ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਦਿੱਖ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਹਿ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਜਾਤਿਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਦਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਵਾਨ੍ । ਤੇਨੈਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਭਾਗੀ ਚੇਜ੍ ਜਨ੍ਮਨਾ ਤਤ੍ ਸ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹੀ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।