ਕਾਲਂ ਕਾਲਵਿਭਕ੍ਤੀਸ਼੍ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਂਸ੍ ਤਥਾ । ਸਰਿਤਸ੍ ਸਾਗਰਾਨ੍ ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ ਤਥਾਵਨਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਬਣਾਈ।
ਦੇਵਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਰਾਨ੍ ਨਾਗਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ । ਅਕਲ੍ਪਯਦ੍ ਅਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਰਙ੍ਗਾਨ੍ ਇਵ ਸਾਗਰਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਮਨੁੱਖ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਬਣਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਗਿਰੀਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਵਿਮਾਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਨਿ ਚ । ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾਨਿ ਪਦ੍ਮਜਸ੍ ਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼, ਪਹਾੜ, ਸੁੰਦਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਲੋਟਸ-ਜਨਮਿਆ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ऽਪਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਿਦ੍ਧਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਯਥਾਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ ਅਗ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੋਚਦੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤੇ ਨਾਨਾਭੂਤਗਣਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ । ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਅਪਿ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਸੋਚੇ; ਉਹ ਜੀਵ ਵੀ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ।
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵੇਦਾਂਸ੍ ਤਦਨੁ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰਮਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਜਗਦ੍ਗृਹਵਧੂਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਹੱਦਾਂ ਵਜੋਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਰੂਪਮ੍ ਉਪਾਦਾਯ ਮਨੋ ਮਾਯਿ ਮਹਦ੍ਵਪੁਃ । ਤਨੋਤੀਤ੍ਥਮ੍ ਇਮਾਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਸਙ੍ਕੁਲਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਵੱਡੀ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਚਲਵृਕ੍ਸ਼ਾਢ੍ਯਾਂ ਕृਤਲੋਕਾਨ੍ਤਰਕ੍ਰਮਾਮ੍ । ਮੇਰੁਭੂਪੀਠਦਿਕ੍ਕੁਞ੍ਜਜਟਾਲੋਦਰਮਣ੍ਡਲਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ oceans, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਥਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੁਖਦੁਃਖਜਰਾਜਨ੍ਮਮਰਣਵ੍ਯਾਧਿਵੇਧਿਤਾਮ੍ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਭਯਾਵਿਦ੍ਧਾਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਯਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਰਚਨਾ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਬੁਢਾਪਾ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਲਾਲਚ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਡਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਰਚਨਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਨੋਭਿਸ੍ ਤੈਰ੍ ਵਿਰਿਞ੍ਚੋਤ੍ਥੈਰ੍ ਯਦ੍ ਯਥਾ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ ਤਥੈਵਾਖਿਲਂ ਦृष੍ਟਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ऽਦ੍ਯਾਪਿ ਮਾਯਯਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਮਨਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਗੇषੁ ਕੇषੁਚਿਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਜਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਚਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਅਜਨਮਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮੋਹ ਏਵਮ੍ ਅਯਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਜਾਗਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨੇਨ ਮਨਸਾ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ऽਵਿਰਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਜਾਗਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਤੋ ਦੇਵੀ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਨਿਯਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਹੋਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਟੱਲ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੋਪਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥੈਸ੍ ਸृष੍ਟੌ ਸ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਯ੍ ਏष ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰੇਯਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਾ । ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਆਭੋਗਿਨੀ ਸ੍ਫਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਵਿਕਾਰਿਣੀ
ਮਨ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜੀਬ ਚਿੱਤਰ ਉਭਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਰਸ-ਭਰੀ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਢ੍ਯਾ ਸ਼ੈਲਸਾਗਰਸਙ੍ਕੁਲਾ । ਪਾਤਾਲਰੋਦੋਦਿਗ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਸਙ੍ਕਟਕੋਟਰਾ
ਇਹ ਜਗਤ ਇੰਦਰਾਂ, ਉਪਿੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਤਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਹਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਜਾਲਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਮਯੇਦਮ੍ ਅਹਿਤਂ ਤਤਮ੍ । ਅਧੁਨਾ ਵਿਰਮਾਮ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋਲ੍ਲਾਸਨਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਜਾਲ ਮੈਂ ਹੀ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਰਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਵਿਰਤਸ੍ ਕਲ੍ਪਨਾਨਰ੍ਥਸਙ੍ਕਟਾਤ੍ । ਅਨਾਦਿਮਤ੍ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਬੇਸੁਖੀ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ, ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾਭਾਸੇ ਪਦੇ ਗਲਿਤਮਾਨਸਃ । ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਲ੍ਪੇ ऽਧ੍ਵਸ਼੍ਰਮਵਾਨ੍ ਇਵ
ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਜਦ ਮਨ ਉਸ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕਿਆ ਯਾਤਰੀ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਃ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧ ਇਵਾਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ।
ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਰਮਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਚਿਦ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ ਸਲਿਲਸ੍ਪਨ੍ਦਾਤ੍ ਸੋਮ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਧਿਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਰੁਕਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਯਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਸੁਖਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਸ਼ਤੈਰ੍ ਬਦ੍ਧਂ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਭਯਾਤੁਰਮ੍
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਲਗਾਵਟ, ਵੈਰ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਸ ਕਰੁਣਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨਾ ਭੂਤਵਿਭੂਤਯੇ । ਕਰੋਤੀਹ ਮਹਾਰ੍ਥਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਗਰ੍ਭਾਣਿ ਵੇਦਵੇਦਾਨ੍ਤਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਪੁਰਾਣਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਧਾਰਮਿਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਤ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹਨ।
ਪੁਨਸ੍ ਤਤ੍ ਪਰਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਪਦਮ੍ ਆਪਦ੍ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਦਰ ਇਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਉਹ ਫਿਰ ਉਸ ਉੱਚੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਅਣਛੁਆ ਸਮੁੰਦਰ।
ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਜਗਚ੍ਚੇष੍ਟਾਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਯਾਂ ਨਿਯੋਜ੍ਯ ਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਮਲਪੀਠਸ੍ਥਃ ਪੁਨਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਜਨ੍ਮਸਂਸ੍ਕਾਰਵਸ਼ਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਪੁਃ । ਅਪੁਨਰ੍ਜਨਨਾਯੈਵ ਚਕ੍ਰਭ੍ਰਮਵਦ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੇਵਲ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਲਈ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਨ ਰੋਚਤੇ ऽਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਪੁषੋ ਨ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ । ਨਾਤ੍ਮਾ ਨ ਚੇਤਰਨ੍ ਨੇਹਾ ਨ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਨਾਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਆਪ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਾ-ਹੋਣ ਦੀ।
ਸਰ੍ਵਭਾਵਸਮਾਰਮ੍ਭਸ੍ ਸਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵਾਕਾਰੋ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪਰਿਹੀਨਯਾ । ਯਦृਚ੍ਛਯਾਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਹੋਏ, ਸਿਰਫ ਯਾਦ-ਸਵੈ-ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਗਦਾ ਹੈ।