ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਜਾਲਰੂਪਸ੍ਯ ਮਨਸਃ ਕਲ੍ਪਿਤਾਕृਤੇਃ । ਅਕਰੋਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪਦਮ੍ ਅਥਾਨ੍ਤਰੇ
ਜੋ ਮਨ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇਜੋ ਮਹਾਪ੍ਰਭਮ੍ । ਲਸਦਗ੍ਨਿਲਤਾਚਕ੍ਰਵਕ੍ਰੀਕृਤਦਿਗਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਗੋਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ।
ऋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਤਿਮਨਿष੍ਠ੍ਯੂਤਕਰ੍ਕਸ਼ਾਗ੍ਨਿਕਣੋਤ੍ਕਰਮ੍ । ਮੁਞ੍ਜਪਿਞ੍ਜਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਹੇਮਕਾਨਨਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਨਾਰੇ ਪੀਲੇ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜ੍ਵਾਲਾਹੇਮਲਤਾਜਾਲਜਟਾਲਨਿਜਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਕਚਤ੍ਪ੍ਰਸਰਦੁਦ੍ਦਾਮਕਰਕੁਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਤੇ ਭੜਕ ਰਹੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਚ੍ਛਰੀਰਿ ਮਨਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤੇਜਸਿ ਭਾਸ੍ਵਰੇ । ਆਤ੍ਮਾਕਾਰਸਮਾਕਾਰਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਤਤਸ੍ ਤੇਜਸਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਦੇਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਜ੍ਵਲਤ੍ਕਨਕਕੁਣ੍ਡਲਃ
ਉਸ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੈ।
ਜ੍ਵਾਲਾਜਟਾਭਾਰਧਰੋ ਵਾਨ੍ਤਵਿਸ੍ਫਾਰਪਾਵਕਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਵਿਲਾਸਾਵਯਵਃ ਪੂਰਿਤਾਕਾਸ਼ਮਣ੍ਡਲਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਾਂਸ੍ ਤੇਜਸਃ ਕਣਾਨ੍ । ਅਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤੇਨ ਵਿਮਾਨਤ੍ਵੇਨ ਚਾਰੁਣਾ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੋਰ ਚਾਨਣ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਤਥੈਵ ਤਾਨ੍ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਨ੍ ਅਨ੍ਤਰਂ ਜਾਤਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ ਸ਼ਬ੍ਦਗਣਾਨ੍ ਇਵ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਏषਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਜਗਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਸੁਰਾਸੁਰਾ
ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪ-ਜਨਮਿਆ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਂ ਕਾਲਵਿਭਕ੍ਤੀਸ਼੍ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਂਸ੍ ਤਥਾ । ਸਰਿਤਸ੍ ਸਾਗਰਾਨ੍ ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ ਤਥਾਵਨਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਬਣਾਈ।
ਦੇਵਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਰਾਨ੍ ਨਾਗਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ । ਅਕਲ੍ਪਯਦ੍ ਅਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਰਙ੍ਗਾਨ੍ ਇਵ ਸਾਗਰਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਮਨੁੱਖ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਬਣਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਗਿਰੀਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਵਿਮਾਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਨਿ ਚ । ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾਨਿ ਪਦ੍ਮਜਸ੍ ਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼, ਪਹਾੜ, ਸੁੰਦਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਲੋਟਸ-ਜਨਮਿਆ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ऽਪਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਿਦ੍ਧਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਯਥਾਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ ਅਗ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੋਚਦੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤੇ ਨਾਨਾਭੂਤਗਣਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ । ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ੍ ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਅਪਿ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਸੋਚੇ; ਉਹ ਜੀਵ ਵੀ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ।
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵੇਦਾਂਸ੍ ਤਦਨੁ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰਮਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਜਗਦ੍ਗृਹਵਧੂਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਹੱਦਾਂ ਵਜੋਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਰੂਪਮ੍ ਉਪਾਦਾਯ ਮਨੋ ਮਾਯਿ ਮਹਦ੍ਵਪੁਃ । ਤਨੋਤੀਤ੍ਥਮ੍ ਇਮਾਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਸਙ੍ਕੁਲਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਵੱਡੀ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਚਲਵृਕ੍ਸ਼ਾਢ੍ਯਾਂ ਕृਤਲੋਕਾਨ੍ਤਰਕ੍ਰਮਾਮ੍ । ਮੇਰੁਭੂਪੀਠਦਿਕ੍ਕੁਞ੍ਜਜਟਾਲੋਦਰਮਣ੍ਡਲਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ oceans, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਥਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੁਖਦੁਃਖਜਰਾਜਨ੍ਮਮਰਣਵ੍ਯਾਧਿਵੇਧਿਤਾਮ੍ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਭਯਾਵਿਦ੍ਧਾਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਯਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਰਚਨਾ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਬੁਢਾਪਾ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਲਾਲਚ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਡਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਰਚਨਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਨੋਭਿਸ੍ ਤੈਰ੍ ਵਿਰਿਞ੍ਚੋਤ੍ਥੈਰ੍ ਯਦ੍ ਯਥਾ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ ਤਥੈਵਾਖਿਲਂ ਦृष੍ਟਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ऽਦ੍ਯਾਪਿ ਮਾਯਯਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਮਨਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਗੇषੁ ਕੇषੁਚਿਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਜਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਚਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਅਜਨਮਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮੋਹ ਏਵਮ੍ ਅਯਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਜਾਗਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨੇਨ ਮਨਸਾ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ऽਵਿਰਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਜਾਗਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਤੋ ਦੇਵੀ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਨਿਯਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਹੋਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਟੱਲ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੋਪਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥੈਸ੍ ਸृष੍ਟੌ ਸ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਯ੍ ਏष ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰੇਯਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਾ । ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਆਭੋਗਿਨੀ ਸ੍ਫਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਵਿਕਾਰਿਣੀ
ਮਨ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜੀਬ ਚਿੱਤਰ ਉਭਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਰਸ-ਭਰੀ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਢ੍ਯਾ ਸ਼ੈਲਸਾਗਰਸਙ੍ਕੁਲਾ । ਪਾਤਾਲਰੋਦੋਦਿਗ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਸਙ੍ਕਟਕੋਟਰਾ
ਇਹ ਜਗਤ ਇੰਦਰਾਂ, ਉਪਿੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਤਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਹਨ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਜਾਲਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਮਯੇਦਮ੍ ਅਹਿਤਂ ਤਤਮ੍ । ਅਧੁਨਾ ਵਿਰਮਾਮ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋਲ੍ਲਾਸਨਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਜਾਲ ਮੈਂ ਹੀ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਰਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਵਿਰਤਸ੍ ਕਲ੍ਪਨਾਨਰ੍ਥਸਙ੍ਕਟਾਤ੍ । ਅਨਾਦਿਮਤ੍ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਬੇਸੁਖੀ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ, ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾਭਾਸੇ ਪਦੇ ਗਲਿਤਮਾਨਸਃ । ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਲ੍ਪੇ ऽਧ੍ਵਸ਼੍ਰਮਵਾਨ੍ ਇਵ
ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਜਦ ਮਨ ਉਸ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕਿਆ ਯਾਤਰੀ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਃ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧ ਇਵਾਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ।