ਅਸ੍ਥਿਖਣ੍ਡਾਰ੍ਗਲਾ ਮੂਰ੍ਧਪਿਧਾਨਾਸ੍ ਸ੍ਨਾਯੁਸ਼ृਙ੍ਖਲਾਃ । ਜਗਦ੍ਦੇਹਾ ਜਗਜ੍ਜੀਵਰਤ੍ਨਮਾਂਸਸਮੁਦ੍ਗਕਾਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਿਰ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਮਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਨਬਾਲਮृਗੀਮੁਗ੍ਧਾਃ ਪਰਸਞ੍ਚਾਰਿਤਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੌ । ਬਾਲਬੁਦ੍ਧਿਵਿਨੋਦਾਯ ਯੋषਿਤਸ਼੍ ਚਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਿਕਾਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨਿਰਮਲ ਨੌਜਵਾਨ ਹਿਰਣੀਆਂ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਘੁੰਮਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਔਰਤਾਂ—ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ—ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨਮਰਜੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧੋਦਾਰਮਨਾ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਨ ਜ੍ਞਸ਼੍ ਚਲਤਿ ਭੋਗੌਘੈਰ੍ ਮੁਖਵਾਤੈਰ੍ ਇਵਾਚਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਮਨ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ, ਸੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਮੂੰਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਿਲ ਪਦੇ ਰਾਮ ਜ੍ਞਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮਹੋਨ੍ਨਤੌ । ਯਸ੍ਮਾਚ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਦੇਸ਼ੋ ऽਪਿ ਨਃ ਪਾਤਾਲਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੱਕਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਇਮਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਅਨਾਲੋਕਾਞ੍ ਜਾਤਾਲੋਕਾਸ੍ ਸੁਵੇਦਿਨਃ । ਸਰੀਸृਪਾਨ੍ ਵਯਮ੍ ਇਵ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਊਢਾਨ੍ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਵਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਐਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੰਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ।
ਨ ਕੇਚਨ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੀ । ਨਾਗਰਂ ਨਾਗਰੀਕਾਨ੍ਤਂ ਕੁਗ੍ਰਾਮਲਟਭਾ ਇਵ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾੜੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਨ ਕੇਚਨ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੀ । ਅਪ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਾਸ਼ਗਤਾਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਹृਦਯਂ ਖਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨ ਕੇਚਨ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੀ । ਮਰ੍ਕਟ੍ਯ ਇਵ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਗੌਰੀਲਾਸ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਂ ਹਰਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਚਦੀਆਂ ਮਾਦਾ ਬਾਂਦਰਾਂ 'ਗੌਰੀ' ਦੇ ਨਾਚ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।
ਨ ਕੇਚਨ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੀ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ਼੍ਰੀ ਰਤ੍ਨਂ ਕੁਮ੍ਭਗਤਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਰਤਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਲ ਰਤਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਚਕ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤੋਪਮਮ੍ ਅਸਨ੍ਮਯਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਭਙ੍ਗਤ੍ਵਙ੍ਗਤ੍ਤਰਙ੍ਗਕृਤਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਇਵਾਵਲੋਕ੍ਯ । ਲੋਕਂ ਤਦੀਹਿਤਸੁਖੇषੁ ਰਤਿਂ ਨ ਯਾਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਃ ਕੁਸ਼ੇਵਲਲਵੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਰਾਜਹਂਸਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਝੂਠਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਹੰਸ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਰਥ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਉਚਿਤੇ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ ਪੂਰ੍ਵਜਾਃ । ਕਚੇਨ ਗਾਥਾ ਯਾ ਗੀਤਾ ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ੍ਯੇਨ ਪਾਵਨੀਃ
ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਸੁਣ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗਾਥਾਵਾਂ ਗਾਈਆਂ ਸਨ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮੇਰੁਗਹਨੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਸੁਰਗੁਰੋਸ੍ ਸੁਤਃ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪਦ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਾਮृਤਾਪੂਰ੍ਣਾ ਮਤਿਰ੍ ਨਾਰਮਤਾਸ੍ਯ ਸਾ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਮਯੇ ਮ੍ਲਾਨੇ ਦृਸ਼੍ਯੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੇਲਵਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ-ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣ ਇਵ ਸ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ऋਤੇ ਪਰਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਮੁਵਾਚੇਦਮ੍ ਏਕੋ ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਚਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇਕੱਲਾ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਕਿਮ੍ । ਆਤ੍ਮਨਾ ਪੂਰਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਨਾ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕੀ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਛੱਡਾਂ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਃਖਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਚੈਵ ਖਮ੍ ਆਸ਼ਾਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਮਯਂ ਜਾਤਂ ਕष੍ਟਂ ਨष੍ਟੋ ऽਹਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਦੁੱਖ ਵੀ ਆਪ ਹੈ, ਸੁਖ ਵੀ ਆਪ ਹੈ; ਅਕਾਸ਼ ਵੀ ਆਪ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪ ਹਾਂ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ—ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਦੇਹੇष੍ਵ੍ ਅਧ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚ । ਇਤ ਆਤ੍ਮਾ ਤਥੇਹਾਤ੍ਮਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਮਯਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਹੇਠਾਂ, ਉੱਤੇ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ—ਇਥੇ ਵੀ ਆਪ, ਉਥੇ ਵੀ ਆਪ; ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਆਤ੍ਮੈਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਮਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਆਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਆਤਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਨ੍ ਮਯਿ । ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਕੇਵਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਮੈਂ ਕੀ ਚਾਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਯੇਨਾਹਂ ਨਮਾਮ੍ਯ੍ ਆਪੂਰਿਤਾਤ੍ਮਨਾ । ਉਪਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮਿ ਤੇਨਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰਾਭਿਪਤਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਆਤਮ ਨਾਲ, ਆਤਮ ਵਿੱਚ, ਭਰਪੂਰ ਆਤਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਹਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਹਂ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਹਂ ਭੂਰ੍ ਅਹਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ । ਯਨ੍ ਨਾਹਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਸਮਾਨ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਆਪੂਰਿਤਾਪਾਰਨਭੋਮਹਾਭੈਰਵਰੂਪਵਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਸਂਵਿਨ੍ਮਯਃ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵੋਪਮਃ
ਮੈਂ ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਭਾਵਯਨ੍ ਭਾਵਂ ਕਨਕਾਚਲਕੁਞ੍ਜਕੇ । ਉਚ੍ਚਾਰਯਨ੍ਨ੍ ਅਥੋਙ੍ਕਾਰਂ ਘਣ੍ਟਾਸ੍ਵਨਮ੍ ਇਵ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਓਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਘੰਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ।
ਓਙ੍ਕਾਰਸ੍ਯ ਕਲਾਮ੍ ਅਰ੍ਧਾਂ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਾਂ ਵਾਲਕੋਮਲਾਮ੍ । ਨਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥੇਨ ਬਾਹ੍ਯੇ ਨ ਭਾਵਯਨ੍ ਪਰਮੇ ਹृਦਿ
ਓਮ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਖਮ ਕਲਾ ਨੂੰ, ਨਾ ਅੰਦਰ ਤੇ ਨਾ ਬਾਹਰ, ਪਰਮ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵ੍ਯਪਗਤਕਲਨਾਕਲਙ੍ਕਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਹृਦਯਨਿਰਨ੍ਤਰਲੀਨਵਾਤਵृਤ੍ਤਿਃ । ਗਤਘਨਸ਼ਰਦਮ੍ਬਰੋਪਮਾਨਃ ਕਚ ਉਪਲਾਚਲਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਅਤਿष੍ਠਤ੍
ਜਦ ਮਨ ਸੁਖਮਤਾ ਦੇ ਦਾਗ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਚਾ ਬੱਦਲ ਰਹਿਤ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਪਥਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਙ੍ਗਨਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ऋਤੇ ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਸ਼ੁਭਂ ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਵਿਸਂਵਾਦਿ ਮਹਾਨ੍ ਕਿਮ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਤੁ
ਇੱਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ, ਕੋਈ ਵੱਡੀ, ਚੰਗੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਉਂ ਚਾਹੇ?
ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚਃ ਪਸ਼ਵੋ ਮੂਢਾ ਯੇਨ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਾਧਵਃ । ਭੋਗਾਦਿਨਾ ਕਥਂ ਤੇਨ ਰਤਿਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਾਧਵਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰ, ਮੂਰਖ ਤੇ ਬੁਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੁਚੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਭੋਗੈਃ ਕृਪਣਸਰ੍ਵਸ੍ਵੈਰ੍ ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਪੇਲਵੈਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਲੋਕੇ ਤੈਰ੍ ਅਲਂ ਨਰਗਰ੍ਦਭੈਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਭੋਗਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਮੰਦ ਹਨ—ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ।
ਇਤਃ ਕੇਸ਼ਾ ਇਤੋ ਰਕ੍ਤਮ੍ ਇਤੀਯਂ ਪ੍ਰਮਦਾਤਨੁਃ । ਏਤਯਾ ਤੋषਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਾਰਮੇਯਾ ਨ ਮਾਨਵਾਃ
ਇੱਥੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਲਹੂ ਹੈ—ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਕੁੱਤੇ ਤਾਂ ਰੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਮृਨ੍ ਮਹੀ ਦਾਰੁ ਤਰਵੋ ਦੇਹੋ ਮਾਂਸਂ ਦृषਦ੍ ਗਿਰਿਃ । ਅਧੋ ਭੂਰ੍ ਅਮ੍ਬਰਂ ਪृष੍ਠੇ ਕਿਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਵਂ ਸੁਖਾਯ ਯਤ੍
ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਲੱਕੜ ਹੀ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਮਾਸ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨ—ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇ?