ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਰੋਰ੍ ਯਤ੍ਰ ਨੋष੍ਯਤੇ ਵਾ ਨ ਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ? ਉਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਮਾਣਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਮृਗਾਸ੍ ਸੁਪ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਸੁਘਨੇ ਘਨੇ । ਕਚ੍ਛੇ ਕਚ੍ਛੇ ਖਗਾ ਲੀਨਾਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਭੂਰੁਹਭੂਪਤੇਃ
ਹਰ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਹਿਰਣ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ, ਮੋਟੇ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਹਰ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ।
ਏਵਂਗੁਣਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਤਂ ਮਮਾਲੋਕਯਤਸ੍ ਤਰੁਮ੍ । ਮਹੋਤ੍ਸਵੇਨ ਸਦृਸ਼ੀ ਸਾ ਬਭੂਵ ਤਮਸ੍ਵਤੀ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਤੇਹਾਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕਥਾਭਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਭਿਸ੍ ਸ ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਮਯਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਲੋਕਰਮ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਨੀਤੋ ਬੋਧਂ ਪਰਂ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ, ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਚੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਆਵਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਕਥਾਭਿਰ੍ ਇਤਰੇਤਰਮ੍ । ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਸਾ ਵ੍ਯਤੀਯਾਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਇਵ ਕਾਨ੍ਤਯੋਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਈ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਤਨੁਤਾਂ ਯਾਤੇ ਦ੍ਯੁਘਰ੍ਮਜਲਜਾਲਕੇ । ਖਕਾਨਨਾਙ੍ਕੁਰੋਦ੍ਗਾਰੇ ਤਾਰਕਾਨਿਕਰੇ ਸ਼ਨੈਃ
ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਜਦ ਰਾਤ ਦੀ ਝਿੜ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਟਣ ਲੱਗੇ।
ਆਕਦਮ੍ਬਨਭੋਭਾਗਮ੍ ਅਨੁਯਾਤਂ ਸੁਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਹਂ ਵਿਸਰ੍ਜ੍ਯ ਦਾਸ਼ੂਰਂ ਹਰਾਚਲਨਦੀਂ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਾਸ਼ੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿਮਤਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਖਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਦਾਸ਼ੂਰਾਖ੍ਯਾਯਿਕੈषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਾਭਾ ਸਤ੍ਯਾਕਾਰਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਮਯੀ
ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਦਾਤਾ, ਇਹ 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਰਛਾਂਈ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚੀ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੈ।
ਦਾਸ਼ੂਰਾਖ੍ਯਾਯਿਕੈਵੇਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ । ਤੁਭ੍ਯਂ ਰਾਘਵ ਘੋਰਾਘਜਗਦ੍ਰੂਪਨਿਰੂਪਣੇ
ਇਹੀ 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਕਹਾਣੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਰਾਘਵ, ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਮਾਇਆਮਈ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਵਾਸ੍ਤਵੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਸ੍ਤਵੀਮ੍ ਅਪਿ ਰਞ੍ਜਨਾਮ੍ । ਦਾਸ਼ੂਰਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਧਿਯਾ ਸਦੋਦਾਰੋ ਭਵਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਅਸਲ ਦੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਸਿੱਧਾਂਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਭਲ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਅਨੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮਰਸੁਨ੍ਦਰਤ੍ਵਂ ਕਦਮ੍ਬਦਾਸ਼ੂਰਕਥਾਰਥੇਨ । ਆਸਾਦਯਿष੍ਯਸ੍ਯ੍ ਅਚਿਰਾਤ੍ ਪੁਰਂ ਤਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਸੀਸ਼ੋ ਭੁਵਨੇषੁ ਯੇਨ
ਇਸ ਕਦੰਬ ਤੇ ਦਾਸ਼ੂਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲੀ ਰਥ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨਾਸ੍ਤੀਦਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਤ੍ਯਜ ਰਞ੍ਜਨਾਮ੍ । ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਲ ਕੈਵਾਸ੍ਥੇਹ ਵਿਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ। ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਮ੍ ਅਥੇਦਂ ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਤਵ ਕਿਂ ਗਤਮ੍ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਬਧ੍ਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਿਲਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਤਾਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਚਮੁਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀ ਦੂਰ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਦੇ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਆਪ ਹੋਵੇ?
ਅਥ ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤੀਦਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਤਥਾਪਿ ਭਾਵਨਾਸਙ੍ਗਃ ਕਥਂ ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ ਚਲਾਚਲੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ, ਕਿਵੇਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਠੀਕ ਤੇ ਅਠੀਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ?
ਨੇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਜਗਦ੍ ਰਾਮ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਵੋਤ੍ਥਮ੍ ਏਵੇਤ੍ਥਮਾਭਾਨਮ੍ ਇਦਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੋਈ ਇਕ ਝਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਨੇਦਂ ਕਰ੍ਤृਕृਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਚਾਕਰ੍ਤृਕृਤਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਭਾਸਤੇ ਚੇਦਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਤृਪਦਂ ਗਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾ-ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ।
ਅਕਰ੍ਤृਕਂ ਜਗਜ੍ਜਾਲਂ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਸਕਰ੍ਤृਕਮ੍ । ਮਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਭਾਵਯਾਨਘ ਚੇਤਸਿ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਾਲੀ ਚਾਹੇ ਕਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਰਤਾ ਸਮੇਤ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜੋੜ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤੇਹ ਸ ਜਡੋਪਮਃ । ਅਕਰ੍ਤ੍ਰ੍ ਏਵ ਤਦਾ ਮਨ੍ਯੇ ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਜ੍ ਜਗਤ੍
ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ-ਕਰਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ-ਸੰਯੋਗ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗੇਨ ਜਾਤਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਯਤ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਾਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਂ ਬਾਲੋ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਨੇਤਰਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਇਨਸਾਨ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਇਦਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਜਗਦ੍ ਰਾਮ ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਿ । ਅਜਸ੍ਰਂ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਤ੍ਵਾਦ੍ ਭਾਵਿਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਰਾਮਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਇਦਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਜਗਦ੍ ਰਾਮ ਨ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਿ । ਅਜਸ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਤ੍ਵਾਨ੍ ਨਾਸ਼ਿਤ੍ਵਾਚ੍ ਚਾਨੁਮਾਨਤਃ
ਰਾਮਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਟਦਾ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਦਾਤੀਤੋ ਯਦਾ ਕਰ੍ਤੇਹ ਵਿਜ੍ਵਰਃ । ਕੁਰ੍ਵਾਣਸ੍ ਸ ਤਦਾ ਖੇਦਂ ਨ ਕਦਾਚਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਕਰਤਾ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਤੇਨੇਯਂ ਨਿਯਤਿਃ ਪ੍ਰੌਢਾ ਭਾਵਾਭਾਵਦਸ਼ਾਮਯੀ । ਈਦृਸ਼੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਥਿਰਾ ਦੀਰ੍ਘਾ ਚਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥਾਪਿ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੱਕਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਲੰਮੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਅਪਰ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਂਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਰਚ੍ਛਤਮ੍ । ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਹਾਯੁਰ੍ ਯਃ ਕਿਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਂ ਸੋ ऽਨੁਧਾਵਤਿ
ਅੰਤਹੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਪਤਝੜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ੍ਥਿਰਾਸ਼੍ ਚੇਜ੍ ਜਾਗਤਾ ਭਾਵਾਸ੍ ਤਤ੍ ਤਦਾਸ੍ਥਾ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ । ਕਥਮ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਸਂਸ਼੍ਲੇषੋ ਜਡਚੇਤਨਯੋਃ ਕਿਲ
ਜੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਸ੍ਥਿਰਾਸ਼੍ ਚੇਜ੍ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਸ੍ ਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਥਾ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ । ਪਯਃਫੇਨਾਸ੍ਥਿਰਾਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਦੁਃਖਮ੍ ਏषਾ ਦਦਾਤਿ ਤੇ
ਜੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਅਟੱਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ, ਝਾਗ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਸ੍ਥਾਬਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਜਗਦ੍ਭਾਵਤ੍ਵਦਾਤ੍ਮਨੋਃ । ਨ ਸ੍ਥਿਰਾਸ੍ਥਿਰਯੋਃ ਫੇਨਸ਼ੈਲਯੋਰ੍ ਇਵ ਰਾਜਤੇ
ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਲਗਾਵਾਂ ਦਾ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਠੋਸ ਜਾਂ ਅਠੋਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਫੇਨ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਦਾ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਤਾਪ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਤੇਵ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਉਦਾਸੀਨ ਆਲੋਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੀਪਵਤ੍
ਆਤਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਦਿਨਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ । ਗਚ੍ਛਨ੍ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਵਾਸ੍ਪਦਸ੍ਥੋ ਰਵਿਰ੍ ਯਥਾ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦਿਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ।