ਨਵਪੁष੍ਪਲਤਾਦੋਲਾਲੀਲਯਾਲਸਲਾਸਿਨਾ । ਆਪਾਦਮਸ੍ਤਕਪ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਸਮਸ੍ਤਲਤਾਲਯਮ੍
ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਝੂਲ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਹੋ ਕੇ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰਾ ਘਰ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸਿਰ ਤੱਕ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦੇਨ ਵਨਦੇਵੀਨਾਂ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਮਞ੍ਜਰੀਜਾਲਮ੍ ਅਲਿਨੇਤ੍ਰੇਣ ਹਾਸਿਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਹਾਸੇ ਭਰੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ,
ਅਵਸ਼੍ਯਾਯੋਪਸ਼ਮਿਤਰਤਿਖੇਦੈਰ੍ ਮਦਾਲਸੈਃ । ਪੁष੍ਪਧੂਲਿਸਮਾਰਬ੍ਧੈਰ੍ ਆਲਬ੍ਧੈਰ੍ ਨਿਬਿਡਂ ਮਿਥਃ
ਜਿੱਥੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਹਲਕੀ ਝੜੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ,
ਪੁष੍ਪਾਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਗੈਃ ਕਿਮ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਣਯੋਚਿਤਮ੍ । ਧ੍ਵਨਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਭਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਮਤ੍ਤਾਲਿਯੁਗਲੈਰ੍ ਵृਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਖੇਡ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮਸਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸਾਫ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਕਾਨਨੋਪਾਨ੍ਤਨਗਰੀਘੁਙ੍ਘੁਮਾਕਰ੍ਣਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਉਤ੍ਕਰ੍ਣਮ੍ ਆਸ਼ਾਨ੍ਤਚਾਰੁਚਰ੍ਵਣਟਾਙ੍ਕृਤੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਉੱਪਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣਾ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਲਾਸ਼੍ਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਗ੍ਧਮੁਗ੍ਧਸ਼ਿਰਸ੍ਤਯਾ । ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਕਚਜ੍ਜਲਾਮ੍ ਅਰ੍ਣਵਮੇਖਲਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਕ ਸਿਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ, ਉਹ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਂਗ ਤੱਕਦੇ ਹਨ।
ਵਨਸ੍ਥਲੀਨਾਂ ਤਨਯੈਰ੍ ਨਯੈਰ੍ ਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤੈਃ । ਸੁਪ੍ਤੈਃ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪੁਟੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮृਗੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਰਲਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ, ਮਾਨੋ ਮੂਰਤ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਏ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਵੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਲੀਆਂ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨੀਡਸ਼੍ਵਸਤ੍ਸੁਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸੁਪ੍ਤਸਾਰ੍ਭਕਪਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਪਾਕਚ੍ਯੁਤਫਲੋਪਾਨ੍ਤਵृਤ੍ਤਲਮ੍ਬਿਕਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪਏ ਹਨ।
ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਮੂਕਭ੍ਰਮਰਂ ਗੁਚ੍ਛੇष੍ਵ੍ ਅਬ੍ਜਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਕੈਃ । ਸ਼੍ਯਾਮਲੀਕृਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨੀਲੈਃ ਪਲ੍ਲਵਮਣ੍ਡਲੈਃ
ਉਥੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ, ਗੂੰਗੇ ਭੌਂਰੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਗਨ੍ਧਿਤਾਸ਼ੇषਵਨਂ ਪੁष੍ਪਮੇਘੀਕृਤਾਮ੍ਬੁਦਮ੍ । ਧੂਲੀਕਦਮ੍ਬਸ਼ਬਲਂ ਫਲਾਰ੍ਥਿਵਲਿਤਂ ਤਲੇ
ਸਾਰਾ ਬਾਗ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਪਰਲੇ ਬੱਦਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ ਪਏ ਹਨ, ਤੇ ਫਲ ਲੈਣ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਝੁਕ ਗਈ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਰੋਰ੍ ਯਤ੍ਰ ਨੋष੍ਯਤੇ ਵਾ ਨ ਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ? ਉਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਮਾਣਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਮृਗਾਸ੍ ਸੁਪ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਸੁਘਨੇ ਘਨੇ । ਕਚ੍ਛੇ ਕਚ੍ਛੇ ਖਗਾ ਲੀਨਾਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਭੂਰੁਹਭੂਪਤੇਃ
ਹਰ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਹਿਰਣ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ, ਮੋਟੇ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਹਰ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ।
ਏਵਂਗੁਣਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਤਂ ਮਮਾਲੋਕਯਤਸ੍ ਤਰੁਮ੍ । ਮਹੋਤ੍ਸਵੇਨ ਸਦृਸ਼ੀ ਸਾ ਬਭੂਵ ਤਮਸ੍ਵਤੀ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਤੇਹਾਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕਥਾਭਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਭਿਸ੍ ਸ ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਮਯਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਲੋਕਰਮ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਨੀਤੋ ਬੋਧਂ ਪਰਂ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ, ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਚੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਆਵਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਕਥਾਭਿਰ੍ ਇਤਰੇਤਰਮ੍ । ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਸਾ ਵ੍ਯਤੀਯਾਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਇਵ ਕਾਨ੍ਤਯੋਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਈ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਤਨੁਤਾਂ ਯਾਤੇ ਦ੍ਯੁਘਰ੍ਮਜਲਜਾਲਕੇ । ਖਕਾਨਨਾਙ੍ਕੁਰੋਦ੍ਗਾਰੇ ਤਾਰਕਾਨਿਕਰੇ ਸ਼ਨੈਃ
ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਜਦ ਰਾਤ ਦੀ ਝਿੜ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਟਣ ਲੱਗੇ।
ਆਕਦਮ੍ਬਨਭੋਭਾਗਮ੍ ਅਨੁਯਾਤਂ ਸੁਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਹਂ ਵਿਸਰ੍ਜ੍ਯ ਦਾਸ਼ੂਰਂ ਹਰਾਚਲਨਦੀਂ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਾਸ਼ੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿਮਤਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਖਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਦਾਸ਼ੂਰਾਖ੍ਯਾਯਿਕੈषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਾਭਾ ਸਤ੍ਯਾਕਾਰਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਮਯੀ
ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਦਾਤਾ, ਇਹ 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਰਛਾਂਈ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚੀ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੈ।
ਦਾਸ਼ੂਰਾਖ੍ਯਾਯਿਕੈਵੇਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ । ਤੁਭ੍ਯਂ ਰਾਘਵ ਘੋਰਾਘਜਗਦ੍ਰੂਪਨਿਰੂਪਣੇ
ਇਹੀ 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਕਹਾਣੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਰਾਘਵ, ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਮਾਇਆਮਈ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਵਾਸ੍ਤਵੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਸ੍ਤਵੀਮ੍ ਅਪਿ ਰਞ੍ਜਨਾਮ੍ । ਦਾਸ਼ੂਰਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਧਿਯਾ ਸਦੋਦਾਰੋ ਭਵਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਅਸਲ ਦੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, 'ਦਾਸ਼ੂਰ' ਸਿੱਧਾਂਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਭਲ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਅਨੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮਰਸੁਨ੍ਦਰਤ੍ਵਂ ਕਦਮ੍ਬਦਾਸ਼ੂਰਕਥਾਰਥੇਨ । ਆਸਾਦਯਿष੍ਯਸ੍ਯ੍ ਅਚਿਰਾਤ੍ ਪੁਰਂ ਤਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਸੀਸ਼ੋ ਭੁਵਨੇषੁ ਯੇਨ
ਇਸ ਕਦੰਬ ਤੇ ਦਾਸ਼ੂਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲੀ ਰਥ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨਾਸ੍ਤੀਦਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਤ੍ਯਜ ਰਞ੍ਜਨਾਮ੍ । ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਲ ਕੈਵਾਸ੍ਥੇਹ ਵਿਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ। ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਮ੍ ਅਥੇਦਂ ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਤਵ ਕਿਂ ਗਤਮ੍ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਬਧ੍ਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਿਲਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਤਾਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਚਮੁਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀ ਦੂਰ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਦੇ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਆਪ ਹੋਵੇ?
ਅਥ ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤੀਦਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਤਥਾਪਿ ਭਾਵਨਾਸਙ੍ਗਃ ਕਥਂ ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ ਚਲਾਚਲੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ, ਕਿਵੇਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਠੀਕ ਤੇ ਅਠੀਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ?
ਨੇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਜਗਦ੍ ਰਾਮ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਵੋਤ੍ਥਮ੍ ਏਵੇਤ੍ਥਮਾਭਾਨਮ੍ ਇਦਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੋਈ ਇਕ ਝਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਨੇਦਂ ਕਰ੍ਤृਕृਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਚਾਕਰ੍ਤृਕृਤਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਭਾਸਤੇ ਚੇਦਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਤृਪਦਂ ਗਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾ-ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ।
ਅਕਰ੍ਤृਕਂ ਜਗਜ੍ਜਾਲਂ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਸਕਰ੍ਤृਕਮ੍ । ਮਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਭਾਵਯਾਨਘ ਚੇਤਸਿ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਾਲੀ ਚਾਹੇ ਕਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਰਤਾ ਸਮੇਤ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜੋੜ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤੇਹ ਸ ਜਡੋਪਮਃ । ਅਕਰ੍ਤ੍ਰ੍ ਏਵ ਤਦਾ ਮਨ੍ਯੇ ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਜ੍ ਜਗਤ੍
ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ-ਕਰਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ-ਸੰਯੋਗ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗੇਨ ਜਾਤਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਯਤ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਾਵਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਂ ਬਾਲੋ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਨੇਤਰਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਇਨਸਾਨ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।