ਨੇਦਂ ਤਵ ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪਰਿਤ੍ਯਜ । ਅਸਤ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਵਦ੍ ਦृष੍ਟੇ ਭਾਵਨਾਂ ਮਾ ਨ੍ਯਵੀਵਿਸ਼ਃ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ। ਜੋ ਝੂਠ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੱਚਾ ਜਾਪੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾ ਲਾ।
ਮਮ ਗੁਰੁਵਿਭਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ਵਿਲਾਸਾ ਇਤਿ ਤਵ ਮਾਸ੍ਤੁ ਵृਥੈਵ ਵਿਭ੍ਰਮੋ ऽਨ੍ਤਃ । ਤ੍ਵਯਿ ਸਤਿ ਵਿਤਤਾਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਵਿਲਾਸਾ ਵਿਲਸਤਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਤਦਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍
ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਹਿਮ ਨਾ ਰਹੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਆਪ ਹੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਤ੍ਰਾਵ੍ ਆਲਪਨਂ ਤਯੋਃ । ਅਹਂ ਰਘੁਕੁਲਾਕਾਸ਼ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ — ਰਘੁ ਕੁਲ ਦਾ ਚਾਨਣ, ਰਘੁ ਨੰਦਨ —
ਪਤਿਤਃ ਖਾਤ੍ ਕਦਮ੍ਬਾਗ੍ਰੇ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪਲਤਾਕੁਲੇ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਨਿਰ੍ਵृष੍ਟਿਮੂਕਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਗ੍ਰ ਇਵ ਤੋਯਦਃ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ, ਖੱਡ 'ਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਬਿਨਾ ਮੀਂਹ ਦੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ।
ਅਪਸ਼੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਦਾਸ਼ੂਰਂ ਸ਼ੂਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹੇ । ਪਰੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇਜਸੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਦਾਸ਼ੂਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਦੇਹਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨੀਕृਤਭੂਰੁਹੈਃ । ਤਾਪਯਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਤਂ ਭੁਵਨਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੇ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਐਸਾ ਤਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਮ੍ ਅਥਾਲੋਕ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦਾਸ਼ੂਰੋ ऽਰ੍ਘ੍ਯਸਪਰ੍ਯਯਾ । ਵਿਤੀਰ੍ਣਵਿष੍ਟਰਂ ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਪਰਯਾ ਪਰ੍ਯਪੂਜਯਤ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਦਾਸ਼ੂਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚੌਕੀ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਥਾਸ੍ ਤੇਨ ਸਹ ਦਾਸ਼ੂਰਭਾਸ੍ਵਤਾ । ਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਤਨਯਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਸ੍ ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਾਰਣਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਸ਼ੂਰ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟਵਾਂਸ੍ ਤਮ੍ ਅਹਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਕੋਰਕੋਤ੍ਕਟਕੋਟਰਮ੍ । ਸ੍ਮਿਤੇਨੇਵ ਸ੍ਫੁਟਰਦਂ ਸ਼੍ਵਸਨਸ੍ਫੁਰਿਤਚ੍ਛਦਮ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਾਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਡਾਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਚੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਾਸ਼ੂਰਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਪਤਦ੍ਭਿਰ੍ ਮृਗਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਂ ਵਨਮ੍ ਇਵ ਲਤਾਮਣ੍ਡਪਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਦਾਸ਼ੂਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ।
ਲਤਾਕੋਟਿਤਟਭ੍ਰਾਨ੍ਤੈਸ਼੍ ਚਮਰੈਰ੍ ਇਨ੍ਦੁਸੁਨ੍ਦਰੈਃ । ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਖਣ੍ਡਨਿਕਰੈਸ਼੍ ਸ਼ਰਨ੍ਨਭ ਇਵਾਵृਤਮ੍
ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਚਮਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ।
ਪ੍ਰਾਲੇਯਕਣਪਦ੍ਧਤ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਾਵਲ੍ਯਾਭ੍ਯਲਙ੍ਕृਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਮ੍ ਏਵਾਚ੍ਛਪੁष੍ਪਪੂਰੈਃ ਪ੍ਰਪੂਰਿਤਮ੍
ਬਰਫ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਅੰਗ ਸਾਫ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰੇਣੁਚਨ੍ਦਨਾਲੇਪੈਸ੍ ਸਮਾਲਬ੍ਧਮ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਦਾਭੋਗਵਿਪੁਲਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਸੁਰਤ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਟੁੱਟ ਸੀ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੌੜੇ ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਵਾਹਾਯੇਵ ਵੇषੇਣ ਪੁष੍ਪਭਾਰਾਦਿਹਾਰਿਣਾ । ਲਤਾਙ੍ਗਨਾਨੁषਕ੍ਤੇਨ ਨਾਗਰੇਣ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਮ੍
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣੀ ਬਣੀ, ਲਤਾ-ਜੀਹਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਨੁੱਖ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸੁਨਿਬਦ੍ਧਜਟਾਕਾਰਲਤਾਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਮਞ੍ਜਰੀਭਿਃ ਪਤਾਕਾਭਿਰ੍ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਸਵੇ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਝੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਲਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਮृਗਕਣ੍ਡੂਯਨਧ੍ਵਸ੍ਤਪੁष੍ਪਧੂਲਿਵਿਧੂਸਰਮ੍ । ਪ੍ਰੋਤ੍ਸਾਰਿਤੋਪਾਨ੍ਤਵਨਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਲ੍ਲਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਖੁਰਚਣ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਉਡ ਗਈ, ਨੇੜਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਪਹلوان ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਰ੍ਹਿਭਿਃ ਕੁਸੁਮੋਦ੍ਵਾਨ੍ਤਪਰਾਗਪਰਿਪਾਟਲੈਃ । ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਬਾਲਸਾਲਮ੍ ਇਵਾਚਲੈਃ
ਮੋਰਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪਰਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਵਾਲਾਰੁਣਹਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ੀਤਲਚ੍ਛਾਯਸ਼ਾਯਿਨਾ । ਮਧੁਨਾ ਘੂਰ੍ਣਮਾਨੇਨ ਪ੍ਰਾਲੇਯੋਤ੍ਪੁਲਕਤ੍ਵਿषਾ
ਨਰਮ ਲਾਲ ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਠੰਢੀ ਓਸ ਨਾਲ ਝਲਮਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਪੁष੍ਪਪੂਰੇਣ ਘੂਰ੍ਣਿਤੇਨ ਵਨਾਨਿਲੈਃ । ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਕੁਟ੍ਮਲਦृਸ਼ਾ ਸ੍ਤਬਕਸ੍ਤਨਧਾਰਿਣਾ
ਘਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਧ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਨੀਂਦ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪਜਾਲਰਜਃਪੁਞ੍ਜਕੁਙ੍ਕੁਮਾਰੁਣਵਾਸਸਾ । ਲਤਾਵਿਤਾਨਨਿਲਯਵਾਤਾਯਨਨਿषਙ੍ਗਿਣਾ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੇਸਰ ਵਾਲੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਕਪੜੇ, ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਵਪੁष੍ਪਲਤਾਦੋਲਾਲੀਲਯਾਲਸਲਾਸਿਨਾ । ਆਪਾਦਮਸ੍ਤਕਪ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਸਮਸ੍ਤਲਤਾਲਯਮ੍
ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਝੂਲ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਹੋ ਕੇ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰਾ ਘਰ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸਿਰ ਤੱਕ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦੇਨ ਵਨਦੇਵੀਨਾਂ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਮਞ੍ਜਰੀਜਾਲਮ੍ ਅਲਿਨੇਤ੍ਰੇਣ ਹਾਸਿਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਹਾਸੇ ਭਰੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ,
ਅਵਸ਼੍ਯਾਯੋਪਸ਼ਮਿਤਰਤਿਖੇਦੈਰ੍ ਮਦਾਲਸੈਃ । ਪੁष੍ਪਧੂਲਿਸਮਾਰਬ੍ਧੈਰ੍ ਆਲਬ੍ਧੈਰ੍ ਨਿਬਿਡਂ ਮਿਥਃ
ਜਿੱਥੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਹਲਕੀ ਝੜੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ,
ਪੁष੍ਪਾਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਗੈਃ ਕਿਮ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਣਯੋਚਿਤਮ੍ । ਧ੍ਵਨਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਭਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਮਤ੍ਤਾਲਿਯੁਗਲੈਰ੍ ਵृਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਖੇਡ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮਸਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸਾਫ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਕਾਨਨੋਪਾਨ੍ਤਨਗਰੀਘੁਙ੍ਘੁਮਾਕਰ੍ਣਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਉਤ੍ਕਰ੍ਣਮ੍ ਆਸ਼ਾਨ੍ਤਚਾਰੁਚਰ੍ਵਣਟਾਙ੍ਕृਤੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਉੱਪਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣਾ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਲਾਸ਼੍ਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਗ੍ਧਮੁਗ੍ਧਸ਼ਿਰਸ੍ਤਯਾ । ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਕਚਜ੍ਜਲਾਮ੍ ਅਰ੍ਣਵਮੇਖਲਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਕ ਸਿਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ, ਉਹ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਂਗ ਤੱਕਦੇ ਹਨ।
ਵਨਸ੍ਥਲੀਨਾਂ ਤਨਯੈਰ੍ ਨਯੈਰ੍ ਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤੈਃ । ਸੁਪ੍ਤੈਃ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪੁਟੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮृਗੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਰਲਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ, ਮਾਨੋ ਮੂਰਤ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਏ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਵੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਲੀਆਂ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨੀਡਸ਼੍ਵਸਤ੍ਸੁਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸੁਪ੍ਤਸਾਰ੍ਭਕਪਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਪਾਕਚ੍ਯੁਤਫਲੋਪਾਨ੍ਤਵृਤ੍ਤਲਮ੍ਬਿਕਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪਏ ਹਨ।
ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਮੂਕਭ੍ਰਮਰਂ ਗੁਚ੍ਛੇष੍ਵ੍ ਅਬ੍ਜਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਕੈਃ । ਸ਼੍ਯਾਮਲੀਕृਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨੀਲੈਃ ਪਲ੍ਲਵਮਣ੍ਡਲੈਃ
ਉਥੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ, ਗੂੰਗੇ ਭੌਂਰੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਗਨ੍ਧਿਤਾਸ਼ੇषਵਨਂ ਪੁष੍ਪਮੇਘੀਕृਤਾਮ੍ਬੁਦਮ੍ । ਧੂਲੀਕਦਮ੍ਬਸ਼ਬਲਂ ਫਲਾਰ੍ਥਿਵਲਿਤਂ ਤਲੇ
ਸਾਰਾ ਬਾਗ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਪਰਲੇ ਬੱਦਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ ਪਏ ਹਨ, ਤੇ ਫਲ ਲੈਣ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਝੁਕ ਗਈ ਹੈ।