ਯਥੈਵੇਦਂ ਨਭਸ਼੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਜਗਚ੍ ਛੂਨ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਹਿ । ਅਸਨ੍ਮਯਵਿਕਲ੍ਪੋਤ੍ਥੇ ਉਭੇ ਏਤੇ ਤਤੇ ਯਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਗਲਤ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਅਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵੈਤਦ੍ ਯਦ੍ ਅਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਾਧਿਤਮ੍ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਜਗਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਵਨਾ ਕ੍ਵਾਵਤਿष੍ਠਤਾਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਅਧੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਹੇ, ਰਹਿਣ ਦਿਓ।
ਸਤ੍ਯਾਸ੍ਥਾਯਾਮ੍ ਅਸਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕਿਂਨਿष੍ਠਾ ਵਾਸਨਾ ਭਵੇਤ੍ । ਵਾਸਨਾਕ੍ਸ਼ਯਤਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਨ ਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਗਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲਗਨੀਆਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੂਰਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਸਦ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਹੇਲਯੇਦ੍ਧਯਾ । ਨ ਤੁ ਭਾਵਨਯਾ ਤੇਨ ਸੁਖਦੁਃਖੈਰ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੇਖੋ। ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਅਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤੀਦਂ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਨੇਹਾਸ੍ਥਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਆਸ੍ਥਾਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨ ਜਾਯੇਤੇ ਹਰ੍षਾਮਰ੍षੌ ਭਵਾਭਵੌ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਲਗਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਜਦੋਂ ਲਗਨ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ, ਗੁੱਸਾ, ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਨੋ ਮਿਥ੍ਯਾ ਕਰੋਤੀਦਂ ਸੁਖਦੁਃਖਾਭ੍ਰਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ । ਮਨੋ ਜੀਵਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਾਨਸਂ ਨਗਰਂ ਜਗਤ੍
ਮਨ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗਲਤ ਘੁੰਮਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਹੀ ਜੀਵ ਵਜੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਦ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਚ ਭੂਤਂ ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯਤ੍ । ਵਾਸਨਾਵਸ਼ਤੋ ਲੋਕੇ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛਕ੍ਤਿ ਮਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਮਨ ਦੀ ਜਾਗਦੀ ਤਾਕਤ ਭਵਿੱਖ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਸ਼ਯੇਨੇਮਾਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਮਲਿਨਸ਼੍ ਚਲਃ । ਆਤ੍ਮਨਸ੍ ਸਦृਸ਼ੀਂ ਲੋਲਾਂ ਜੀਵੋ ਹृਦ੍ਵਨਮਰ੍ਕਟਃ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਲਾ ਤੇ ਚੰਚਲ ਜੀਵ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਦਿਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੇਚੈਨ ਬਾਂਦਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਮ੍ ਆਕਾਰਮ੍ ਆਦਾਯ ਨਿਮੇषਾਦ੍ ਯਾਨ੍ਤਿ ਹ੍ਰਸ੍ਵਤਾਮ੍ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਚ ਨ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਜਡਵੀਚਯਃ
ਲੰਬਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੋਚ ਦੀਆਂ ਮੰਦ ਤੇ ਸੁਸਤ ਲਹਿਰਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
ਮਨਾਗ੍ਦृष੍ਟਾ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਦਹਨ੍ਤਿ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ । ਤृਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੇषਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਇਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਭੜਕ ਉਠਦੇ ਹਨ।
ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਕਟਨਾਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗੁਰਾਃ । ਭ੍ਰਮਦਾ ਜਡਸਂਸ੍ਥਾਨਾਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਸ੍ ਤਡਿਦਗ੍ਨਯਃ
ਇਹ ਸੰਕਲਪ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਯਦੈਵਾਸਨ੍ਨ੍ ਅਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਤਦੈਵਾਸ਼ੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਨਾਸਤ੍ ਸਦ੍ ਭਵਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਸਨ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਦਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਦੁਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਸ੍ ਤਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕਿਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਸਦ੍ਭੂਤ ਏਵੈष ਸੁਚਿਕਿਤ੍ਸਸ੍ ਤਦਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਜੇ ਸੰਕਲਪ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ ਟਿਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਝੂਠ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਚੇਤ੍ ਸਂਸਾਰਮਲਮ੍ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਰ੍ष੍ਣ੍ਯਵਤ੍ । ਤਦ੍ ਏਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਲਨੇ ਸਾਧੋ ਕਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤੇਤ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਜੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਾਲੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੌਣ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ?
ਕਿਂ ਤ੍ਵ੍ ਏਤਤ੍ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਸ਼ੂਕਤੁषਕਮ੍ਬੁਕਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪੌਰੁषੇਣ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਰ ਇਹ ਗੰਦਗੀ ਚਾਵਲ ਵਿੱਚ ਛਿਲਕੇ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਭੂਸੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭृਸ਼ਂ ਕृਤ੍ਰਿਮਤਾਂ ਸੁਤ । ਸੁਖੋਚ੍ਛੇਦ੍ਯਤਯਾ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਂਸਾਰਮਲਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਬਣਾਵਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਸੁਖ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਣ੍ਡੁਲਸ੍ਯ ਯਥਾ ਚਰ੍ਮ ਯਥਾ ਤਾਮ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਲਿਮਾ । ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਤਥਾ ਮਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚਾਵਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਕਾਲੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਵੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਸ੍ਯ ਤਣ੍ਡੁਲਸ੍ਯੇਵ ਮਲਂ ਸਹਜਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਉਦ੍ਯਮਵਾਨ੍ ਭਵ
ਜੀਵ ਦੀ ਮੈਲ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਮੈਲ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮਿਹਨਤ ਕਰ।
ਅਸਤ੍ਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਵਿਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਯਸ੍ ਸਂਸਾਰੋ ਜਨਿਤੋ ਮੁਧਾ । ਸ੍ਤੋਕੇਨਾਸੌ ਲਯਂ ਯਾਤਿ ਕ੍ਵਾਸਦ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਕਿਲ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠੇ ਖਿਆਲਾਂ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਟਿਕਾਉ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਸਂਸਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਃ । ਦੀਪਾਲੋਕਾਦ੍ ਇਵਾਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵੀਨ੍ਦੁਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਦ੍ ਇਵ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਖੋਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੇਦਂ ਤਵ ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪਰਿਤ੍ਯਜ । ਅਸਤ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਵਦ੍ ਦृष੍ਟੇ ਭਾਵਨਾਂ ਮਾ ਨ੍ਯਵੀਵਿਸ਼ਃ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ। ਜੋ ਝੂਠ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੱਚਾ ਜਾਪੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾ ਲਾ।
ਮਮ ਗੁਰੁਵਿਭਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ਵਿਲਾਸਾ ਇਤਿ ਤਵ ਮਾਸ੍ਤੁ ਵृਥੈਵ ਵਿਭ੍ਰਮੋ ऽਨ੍ਤਃ । ਤ੍ਵਯਿ ਸਤਿ ਵਿਤਤਾਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਵਿਲਾਸਾ ਵਿਲਸਤਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਤਦਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍
ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਹਿਮ ਨਾ ਰਹੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਆਪ ਹੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਤ੍ਰਾਵ੍ ਆਲਪਨਂ ਤਯੋਃ । ਅਹਂ ਰਘੁਕੁਲਾਕਾਸ਼ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ — ਰਘੁ ਕੁਲ ਦਾ ਚਾਨਣ, ਰਘੁ ਨੰਦਨ —
ਪਤਿਤਃ ਖਾਤ੍ ਕਦਮ੍ਬਾਗ੍ਰੇ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪਲਤਾਕੁਲੇ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਨਿਰ੍ਵृष੍ਟਿਮੂਕਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਗ੍ਰ ਇਵ ਤੋਯਦਃ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ, ਖੱਡ 'ਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਬਿਨਾ ਮੀਂਹ ਦੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ।
ਅਪਸ਼੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਦਾਸ਼ੂਰਂ ਸ਼ੂਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹੇ । ਪਰੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇਜਸੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਦਾਸ਼ੂਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਦੇਹਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨੀਕृਤਭੂਰੁਹੈਃ । ਤਾਪਯਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਤਂ ਭੁਵਨਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੇ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਐਸਾ ਤਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਮ੍ ਅਥਾਲੋਕ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦਾਸ਼ੂਰੋ ऽਰ੍ਘ੍ਯਸਪਰ੍ਯਯਾ । ਵਿਤੀਰ੍ਣਵਿष੍ਟਰਂ ਪਤ੍ਤ੍ਰੇ ਪਰਯਾ ਪਰ੍ਯਪੂਜਯਤ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਦਾਸ਼ੂਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚੌਕੀ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਥਾਸ੍ ਤੇਨ ਸਹ ਦਾਸ਼ੂਰਭਾਸ੍ਵਤਾ । ਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਤਨਯਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਸ੍ ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਾਰਣਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਸ਼ੂਰ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟਵਾਂਸ੍ ਤਮ੍ ਅਹਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਕੋਰਕੋਤ੍ਕਟਕੋਟਰਮ੍ । ਸ੍ਮਿਤੇਨੇਵ ਸ੍ਫੁਟਰਦਂ ਸ਼੍ਵਸਨਸ੍ਫੁਰਿਤਚ੍ਛਦਮ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਾਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਡਾਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਚੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਾਸ਼ੂਰਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਪਤਦ੍ਭਿਰ੍ ਮृਗਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਂ ਵਨਮ੍ ਇਵ ਲਤਾਮਣ੍ਡਪਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਦਾਸ਼ੂਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ।