ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਕਚਦਾਲੋਲਤਰਙ੍ਗੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਮੌਕ੍ਤਿਕਾਃ । ਵਹਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ ਸਰਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਵਲਯਸ਼੍ ਚਲਾਃ
ਇੱਥੇ ਦਰਿਆ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੱਚੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਸਲਿਲਾ ਮਣਿਰਤ੍ਨਬਿਸਾਙ੍ਕੁਰਾਃ । ਔਰ੍ਵਾਨਲਾਮ੍ਬੁਜਾ ਯਤ੍ਰ ਵਾਪ੍ਯਸ੍ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਰ੍ਣਵਾਃ
ਇੱਥੇ ਪੰਡੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਦੂਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ, ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਕੁਰ, ਅੱਗ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ।
ਅਧ ਉਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਤਥੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਖੇ ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯਧਨਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਨਰਾਮਰਕਿਰਾਟਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰਾਤਿਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯੌ
ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਤੇ ਉਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਪਾਪ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਚਮਕ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੇ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਭੂਭੁਜਾ । ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾ ਦੇਹਾਵਵਰਕਾਃ ਕृਤਾਃ
ਇਸੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ ਅਜੋਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਗੀਰ੍ਵਾਣਨਾਮਾਨ ਊਰ੍ਧ੍ਵ ਏਵ ਨਿਯੋਜਿਤਾਃ । ਨਰੋਰਗਾਦਯਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਧ ਏਵ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹਨ, ਉਪਰ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸੱਪ ਆਦਿ, ਹੇਠਾਂ ਵਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਵਾਤਯਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਾਹੇਣ ਚਲਨ੍ਤੋ ਮਾਂਸਮृਣ੍ਮਯਾਃ । ਸਿਤਾਸ੍ਥਿਦਾਰਵਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਵਗ੍ਲੇਪਮਸृਣਾਮਲਾਃ
ਹਵਾ ਦੇ ਜੰਤਰ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਇਹ ਮਾਸ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਸਫੈਦ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਕਦੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਹਲਕੇ, ਕਦੇ ਗੰਦੇ ਤੇ ਅਸੁਧ ਹਨ।
ਕੇਚਿਚ੍ ਚਿਰੇਣ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਚ੍ ਛੀਘ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਿਨਃ । ਕਚਕृष੍ਣੋਲਪੋਲ੍ਲਾਸਰਚਿਤਾਚ੍ਛਾਦਨਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਫਿੱਕੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਿਨਾਸਾਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ ਦ੍ਵਾਰੈਰ੍ ਨਵਭਿਰ੍ ਅਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਅਨਾਰਤਵਹਤ੍ਪ੍ਰਾਣਪਵਨੇਨੋष੍ਣਸ਼ੀਤਲਾਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਸਮੇਤ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਗਰਮ, ਕਦੇ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਣਨਾਸਾਸ੍ਯਤਾਲ੍ਵਾਦਿਵਾਤਾਯਨਗਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਭੁਜਾਦ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਤੋਲੀਕਾਃ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੁਦੀਪਕਾਃ
ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਮੂੰਹ, ਤਾਲੂ ਆਦਿ ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਨ।
ਮਾਯਯਾ ਰਚਿਤਾਸ੍ ਤੇषੁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਮਹਾਮਤੇ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਰਮਾਲੋਕਭੀਰਵਃ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੂਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।
ਦੇਹਾਵਵਰਕੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮਹਾਹਙ੍ਕਾਰਯਕ੍ਸ਼ਕੈਃ । ਸ ਹਿ ਸਙ੍ਕ੍ਰੀਡਤੇ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਅਸਦ੍ ਏਵਾਸਦੁਤ੍ਥਿਤੈਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕੁਸੂਲੇ ਮਾਰ੍ਜਾਰੋ ਭਸ੍ਤ੍ਰਾਯਾਂ ਭੁਜਗੋ ਯਥਾ । ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਂ ਯਥਾ ਵੇਣਾਵ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ ਤਨੌ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਅਨਾਜ ਦੇ ਕੋਠੇ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲੀ, ਪੰਖੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ, ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯਂ ਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਦੀਪਵਤ੍ । ਦੇਹਗੇਹੇषੁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਸ੍ ਸਾਗਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਚਿਰਾਗ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ ਪਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਠੰਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਉਠਦੇ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਨਵਨਿਰ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦਾ ਪੁਰਮ੍ । ਯਦਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਪੁਰ ਏਵ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਹੋਇਆ ਵਸਤੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਹਾਲੇ ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵੇਨੈਵਾਸ਼ੁ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਪਰਮਾਯਾਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਸ੍ ਸ੍ਵੋ ਨ ਤੁ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚਣਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਸਤੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਯਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਾਮਾਤ੍ਰਾਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਬਾਲਯਕ੍ਸ਼ਵਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਾਯਾਤ੍ਮਦੁਃਖਾਯ ਨਾਨਨ੍ਦਾਯ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਭੂਤ ਵਾਂਗ; ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ।
ਇਦਂ ਸ੍ਫਾਰਂ ਜਗਦ੍ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਤਨੋਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਸਤ੍ਤਯਾ । ਅਸਤ੍ਤਯਾ ਨਾਸ਼ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਨ੍ਧ੍ਯਂ ਯਥਾ ਤਮਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖਾਂ ਭਰਿਆ ਸੰਸਾਰ, ਆਤਮ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ।
ਸ੍ਵਯੈਵ ਦੁਃਖਦਾਯਿਨ੍ਯਾ ਚੇष੍ਟਯਾ ਪਰਿਰੋਦਿਤਿ । ਕਾष੍ਠਾਵष੍ਟਬ੍ਧਵृषਣਃ ਕੀਲੋਤ੍ਪਾਟੀ ਕਪਿਰ੍ ਯਥਾ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬਾਂਦਰ ਜਿਸਦੇ ਲਿੰਗ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ 'ਤੇ ਫਸ ਗਏ ਹੋਣ, ਤੇ ਉਹ ਛੁਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਾਨਨ੍ਦਲਵਸ੍ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਧੁਰਕਨ੍ਧਰਮ੍ । ਅਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਖਚ੍ਯੁਤਮਧੁਬਿਨ੍ਦੁਭੁਕ੍ ਕਰਭੋ ਯਥਾ
ਕਲਪਨਾ ਕੀਤਾ ਸੁਖ ਦਾ ਇਕ ਬੂੰਦ, ਉੱਚੀ ਗਰਦਨ ਕਰਕੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀ ਮਿੱਠੀ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਚਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਰਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਤਿ ਰਤਿਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਕਾਰਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ऽਭਵ੍ਯਬਾਲਵਤ੍
ਮਨ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਲਪਨਾ ਮੂਰਖ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਉਠਦੀ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਨਂ ਸਕਲਭਾਵੇਭ੍ਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ਆਦਰਾਤ੍ । ਮਤਿਮਨ੍ਤਃ ਪਦਂ ਯਾਤਾ ਯਥਾ ਪੁਤ੍ਰ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਇੰਝ ਕਰ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਮਤੇਰ੍ ਦੇਹਾ ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ । ਤਮਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਃ ਕਾਰਣਂ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਇਸ ਮਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਹਨ: ਵਧੀਆ, ਘੱਟ ਅਤੇ ਮੱਧਮ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਤਮੋਰੂਪੋ ਹਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਚੇष੍ਟਯਾ । ਪਰਾਂ ਕृਪਣਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਕ੍ਰਿਮਿਕੀਟਤਾਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਕੀੜੇ-ਕ੍ਰਿਮੀਆਂ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪੋ ਹਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਪਰਾਯਣਃ । ਅਦੂਰਕੇਵਲੀਭਾਵਸ੍ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਜੋਰੂਪੋ ਹਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਲੋਕਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਵਾਨ੍ । ਪਰਿਤਿष੍ਠਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤ-ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਤੁ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰੂਪਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਃ ਪਰਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪਦਮ੍ ਆਤ੍ਮਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾ ਦृष੍ਟੀਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਯਮ੍ਯ ਮਨਸਾ ਮਨਃ । ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕੁਰੁ
ਸਾਰੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ।
ਯਦਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਤਪਸ਼੍ ਚਰਸਿ ਦਾਰੁਣਮ੍ । ਯਦਿ ਵਾ ਲੀਲਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ਿਲਯਾ ਚੂਰ੍ਣਯਸ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਥਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ,
ਯਦ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬੁਧਿਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਸਿ ਵਡਵਾਗ੍ਨਿਮ੍ ਅਥਾਪਿ ਵਾ । ਯਦਿ ਵਾ ਪਤਸਿ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ਖਡ੍ਗਧਾਰਾਜਲੇ ऽਥ ਵਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਗਹਿਰੀ ਖਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ,
ਹਰੋ ਯਦ੍ਯ੍ ਉਪਦੇष੍ਟਾ ਤੇ ਹਰਿਃ ਕਮਲਜੋ ऽਪਿ ਵਾ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਕਰੁਣਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਲੋਕਨਾਥੋ ऽਥ ਵਾਕ੍ਪਤਿਃ
ਜੇ ਤੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜੋ ਪੂਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,