ਭ੍ਰਮਦ੍ਭਿਃ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਤ੍ਰੌਘੈਰ੍ ਮਨ੍ਦਵਾਤਵਿਲਾਸਿਭਿਃ । ਵਰ੍ਧਮਾਨੈਰ੍ ਵृਤਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਭੂਧਰਮ੍
ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਹਾੜ।
ਮਾਤਙ੍ਗਘਟਘृष੍ਟੇਨ ਜਾਨੁਸ੍ਤਮ੍ਭੇਨ ਪੀਠਿਨਾ । ਆਭੋਗਿਨਾ ਬਦ੍ਧਪਦਂ ਤਟੇਨੇਵ ਮਹਾਚਲਮ੍
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਪਿੱਠਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਢਲਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਕੋਟਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਵृਤਂ ਖਗਾਨਾਂ ਵृਨ੍ਦੇਨ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਮ੍
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਡਾਲੀਆਂ ਦੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸ੍ਤਬਕਾਙ੍ਗੁਲਿਜਾਲੇਨ ਲੋਲੇਨਾਭਿਨਯਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਦਿਸ਼ਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਵਲ੍ਲੀਨਾਂ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਵਨਾਨਿਲੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕ ਜਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਮੇ ਨਾਰ੍ਥੀ ਚਾਪੈਤਿ ਤੁष੍ਟਿਤਃ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯੈਰ੍ ਲਤਾਵਲਯਵਲ੍ਗਨੈਃ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਲਤਾਕਾਨ੍ਤੈਕਕਾਨ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ ਛृਙ੍ਗਾਰਰਸਨਿਰ੍ਭਰਮ੍ । ਕਾਕਲ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਾਲਿਜਨਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ
ਉਹ ਬੇਲਾਂ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਗਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਰਾਦ੍ ਉਨ੍ਮੁਕ੍ਤਕੁਸੁਮਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵ੍ਯੋਮਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਸ੍ਵਾਗਤਾਨੀਵ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਕੋਕਿਲਾਲਿਕੁਲਾਰਵੈਃ
ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਇਲਾਂ ਅਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਫਲਪੁष੍ਪਲਤੋਲ੍ਲਾਸਮ੍ ਔਨ੍ਨਤ੍ਯਂ ਚ ਮਹੀਰੁਹਾਮ੍ । ਵਿਹਸਨ੍ਤਮ੍ ਇਵਾਚ੍ਛਾਭਿਃ ਪੁष੍ਪਕੁਟ੍ਮਲਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ
ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਪਾਰਿਜਾਤਮ੍ ਇਵਾਜੇਤੁਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗੈਸ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਵ੍ਯੋਮਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਭਿਧਾਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਦ੍ਧੁਰਕਨ੍ਧਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਛੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਤਣਾ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਮਧ੍ਯਭਾਗਸ੍ਫੁਰਦ੍ਭृਙ੍ਗੈਸ੍ ਸ੍ਤਬਕੈਰ੍ ਘਨਪਕ੍ਸ਼੍ਮਭਿਃ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਮ੍ ਅਤੁਲੈਰ੍ ਜੇਤੁਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵੋਦ੍ਯਤਮ੍
ਉਸ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੌਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸੌਭਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
ਕਚਤ੍ਕੁਸੁਮਗੁਚ੍ਛਾਚ੍ਛਫਣਾਮਣਿਗਣਾਵृਤਮ੍ । ਪਾਤਾਲਾਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ੇषਮ੍ ਇਵ ਵ੍ਯੋਮਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਵਰਗਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਰਜਸੋਦ੍ਧੂਲਿਤਾਕਾਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ ਇਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ । ਛਾਯਯਾ ਫਲਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਸਮਸ੍ਤਮੁਨਿਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਕੇ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਛਾਂ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਕਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਬਿਡਦਲਨਿਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਭਾਗੈਃ ਕੁਸੁਮਲਤਾਨਵਮਣ੍ਡਪੈਰ੍ ਉਪੇਤਮ੍ । ਪੁਰਮ੍ ਇਵ ਗਗਨੇ ਕਦਮ੍ਬਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਖਗਕੁਲਨਾਗਰਸਙ੍ਕਟਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਘਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੇ ਕੰਧਾਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨੇ ਛਪਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਦੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਤਮ੍ ਅਥਾਸੌ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਫਲਪਲ੍ਲਵਸ਼ਾਲਿਨਮ੍ । ਆਨਨ੍ਦਮਨ੍ਥਰਮਨਾਃ ਪੁष੍ਪਰੂਪਾਚਲੋਪਮਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕਦਮ੍ਬਂ ਰੋਦਸੀਸ੍ਤਮ੍ਭਮ੍ ਆਰੁਰੋਹ ਵਨਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਏਕਾਰ੍ਣਵਗਤਂ ਸ਼ੌਰਿਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਵੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਕੱਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਗੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਵ੍ਯੋਮਲਗ੍ਨਾਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਾਖਾਯਾਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਪਲ੍ਲਵੇ । ਵਿਵੇਸ਼ਾਧਿਗਤਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਐਡੂਕਪ੍ਰਾਨ੍ਤਬੁਦ੍ਧਵਤ੍
ਉਥੇ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਵેશ ਕਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਸੋਚ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥੋਪਵਿਸ਼੍ਯ ਮृਦੁਨਿ ਨਵਪਲ੍ਲਵਵਿष੍ਟਰੇ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਲੋਕਿਤਾਸ੍ ਤੇਨ ਦਿਸ਼ਃ ਕੌਤੁਕਮਨ੍ਥਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਨਵੇਂ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋਣੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸਰਿਦੇਕਾਵਲੀਰਮ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਨਕੁਟ੍ਮਲਾਃ । ਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਸ਼ਕਵਰਾ ਲੋਲਨੀਲਾਮ੍ਬੁਦਾਲਕਾਃ
ਉਸਨੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਿਨੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਸੁੱਥਰਾ ਅਸਮਾਨ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨੀਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਵਸਨਾਃ ਪੁष੍ਪਗੌਰਵਨਾਙ੍ਗਿਕਾਃ । ਗृਹੀਤਸਾਗਰਾਪੂਰ੍ਣਕਲਸ਼ਾਃ ਪੁਰਭੂषਣਾਃ
ਹਰੀ-ਨੀਲੀ ਘਾਹ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਸਰੀਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਧृਤਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਸ੍ ਸੁਗਨ੍ਧਿਮੁਖਮਾਰੁਤਾਃ । ਗ੍ਰਾਮਘੁਙ੍ਘੁਮਕਾਕਲ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਝਰਾਰਵਨੂਪੁਰਾਃ
ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਾਜੇਬ ਵਾਂਗ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦ੍ਯੁਮੂਰ੍ਧਾਨੋ ਮਹੀਪਾਦਾ ਵਨਾਲੀਰੋਮਰਾਜਯਃ । ਜਙ੍ਗਲੋਰੁਨਿਤਮ੍ਬਿਨ੍ਯਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਕृਤਕੁਣ੍ਡਲਾਃ
ਅਸਮਾਨ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਾਜ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਰੋਏ ਵਾਂਗ ਲਕੀਰਾਂ, ਵਣ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਚੌੜੇ ਨਿਤੰਬ, ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਕੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਵਾਂਗ ਸਨ।
ਸ਼ਾਲਿਸਞ੍ਚਾਰਕੇਦਾਰਚਨ੍ਦਨਸ੍ਥਾਸਕਾਙ੍ਕਿਤਾਃ । ਸ਼ਿਖਰੋਰਸਿਜਾਲਗ੍ਨਹਿਮਸ਼ੁਭ੍ਰਾਮ੍ਬੁਦਾਂਸ਼ੁਕਾਃ
ਚੌੜੇ ਧਾਨ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਹਾਰ੍ਣਵਪਯਃਪੂਰਨਵਮਣ੍ਡਨਦਰ੍ਪਣਾਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ੌਘਘਰ੍ਮਪੁਲਕਾ ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰਾਃ
ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਆਰ੍ਤਵਸ੍ਨਾਨਧਾਰਿਣ੍ਯੋ ਲਗ੍ਨਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਕੁਙ੍ਕੁਮਾਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੁਸੁਮੋਪੇਤਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸਿਤਚਨ੍ਦਨਾਃ
ਉਹ ਬਸੰਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਏ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕੇਸਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਤੇ ਚੰਨਣ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਗਗਨਤਲਲਤਾਦਲੋਪਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਸृਤਵਨਾਵਲਿਵਾਰਿਵਾਹਵੇषਾਃ । ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਵਨਿਤਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹृष੍ਟਃ ਕੁਸੁਮਨਿਰਨ੍ਤਰਮਣ੍ਡਿਤਾ ਦਸ਼ਾਸ਼ਾਃ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੇਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਸ੍ ਤਾਪਸਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਕਦਮ੍ਬਦਾਸ਼ੂਰ ਇਤਿ ਸ਼ੂਰਸ੍ ਤਪਸਿ ਦਾਰੁਣੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਦੰਬ ਦਾਸ਼ੂਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੋਇਆ ਬਹਾਦਰ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਂਲ੍ ਲਤਾਦਲੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਕਕੁਭਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਦृਢਂ ਪਦ੍ਮਾਸਨਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਦਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਹ ਓਥੇ ਬੇਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪਦਮ ਆਸਨ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਅਜ੍ਞਾਤਪਰਮਾਰ੍ਥੇਨ ਕ੍ਰਿਯਾਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਿष੍ਠਤਾ । ਫਲਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਯੁਕ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਸੋ ऽਕਰੋਨ੍ ਮਖਮ੍
ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕਰੀ।
ਨਭੋਗਤਲਤਾਪਤ੍ਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤੇਨ ਵਨਾਨ੍ਤਰੇ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਤੇਨ ਕृਤਾ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੇਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਯਜਨਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਮਨਸੈਵਾਯਜਤ੍ ਸੁਰਾਨ੍ । ਗਵਾਸ਼੍ਵਨਰਮੇਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ ਵਿਪੁਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ।