ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਚਾਪਂ ਵਿਲੋਲੇਨ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰਰੇਣੁਨਾ । ਮਞ੍ਜਰੀਪਿਞ੍ਜਰਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਵਨ੍ਤਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਰੇਣੂਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੰਜਰੀਆਂ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ, ਕਾਲੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਹਸ੍ਰਭੁਜਸ਼ਾਖਾਢ੍ਯਂ ਪੂਰਿਤਾਕਾਸ਼ਕੋਟਰਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮ੍ ਇਵੋਨ੍ਨृਤ੍ਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਕृਤਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਲੇ ਨਿषਣ੍ਣਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਤਾਰਾਗਣਾਕੁਲਮ੍ । ਲਤਾਪੁष੍ਪਮਯਂ ਮਧ੍ਯੇ ਭੂਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਵਿਚਕਾਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਿਤਾਮਹਮ੍ ਇਵਾਸ਼ੇषਸ਼ੈਲਕਾਨਨਸ਼ਾਖਿਨਾਮ੍ । ਫਲਪਲ੍ਲਵਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਕੋਸ਼ਮ੍ ਏਕਮ੍ ਇਵਾਵਨੌ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਾਪ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਲਾਂ, ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ।
ਦਧਾਨਂ ਕਲਿਕਾਜਾਲਂ ਸ੍ਥਗਿਤਂ ਪੁष੍ਪਧੂਲਿਭਿਃ । ਕਚ੍ਛੇष੍ਵ੍ ਅਰ੍ਕਕਰਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾਰਾਜਾਲਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਓਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਵਿਲੋਲਵਿਹਗੈਸ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧੈਃ ਕੁਲਾਯਕੁਲਸਙ੍ਕੁਲੈਃ । ਵਲਿਤਂ ਭੂਤਲਂ ਲੋਲਲੋਕੈਰ੍ ਜਨਪਦੈਰ੍ ਇਵ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੰਚਲ ਪੰਛੀਆਂ ਝੂਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਘੋਸਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਮਞ੍ਜਰੀਸੁਪਤਾਕਾਢ੍ਯਂ ਲਤਾਮਣ੍ਡਪਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਪੁष੍ਪਮਕ੍ਕੋਲਧਵਲਂ ਪੁष੍ਪਪ੍ਰਕਰਪੂਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ।
ਕੂਜਚ੍ਚਕੋਰਚਮਰਸ਼ੁਕਕੋਕਿਲਸ਼ਾਰਿਕਮ੍ । ਘਨਸ੍ਤਬਕਸਞ੍ਛਨ੍ਨਕੁਹਰਾਗ੍ਰਗਵਾਕ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਚੀਤਾਂ, ਕਮਰ, ਤੋਤਾ, ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਸਾਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਡਾਲੀਆਂ ਵਿਚਲੇ ਖੋਹ ਘਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸਞ੍ਚਰਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਜਨਤਂ ਮਦਮਨ੍ਥਰਕੋਟਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਵਨਦੇਵੀਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਸਤ ਚਾਲ ਨਾਲ ਸੁਸਤ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰੁਡਦ੍ਭृਙ੍ਗਤਰਙ੍ਗੌਘੈਃ ਪੁष੍ਪਕੇਸਰਰਾਸ਼ਿਭਿਃ । ਰਾਜਮਾਨਂ ਪਤਨ੍ਤੀਭਿਸ੍ ਸਰਿਦ੍ਭਿਰ੍ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ, ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਭ੍ਰਮਦ੍ਭਿਃ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਤ੍ਰੌਘੈਰ੍ ਮਨ੍ਦਵਾਤਵਿਲਾਸਿਭਿਃ । ਵਰ੍ਧਮਾਨੈਰ੍ ਵृਤਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਭੂਧਰਮ੍
ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਹਾੜ।
ਮਾਤਙ੍ਗਘਟਘृष੍ਟੇਨ ਜਾਨੁਸ੍ਤਮ੍ਭੇਨ ਪੀਠਿਨਾ । ਆਭੋਗਿਨਾ ਬਦ੍ਧਪਦਂ ਤਟੇਨੇਵ ਮਹਾਚਲਮ੍
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਪਿੱਠਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਢਲਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਕੋਟਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਵृਤਂ ਖਗਾਨਾਂ ਵृਨ੍ਦੇਨ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਮ੍
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਡਾਲੀਆਂ ਦੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸ੍ਤਬਕਾਙ੍ਗੁਲਿਜਾਲੇਨ ਲੋਲੇਨਾਭਿਨਯਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਦਿਸ਼ਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਵਲ੍ਲੀਨਾਂ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਵਨਾਨਿਲੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕ ਜਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਮੇ ਨਾਰ੍ਥੀ ਚਾਪੈਤਿ ਤੁष੍ਟਿਤਃ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯੈਰ੍ ਲਤਾਵਲਯਵਲ੍ਗਨੈਃ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਲਤਾਕਾਨ੍ਤੈਕਕਾਨ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ ਛृਙ੍ਗਾਰਰਸਨਿਰ੍ਭਰਮ੍ । ਕਾਕਲ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਾਲਿਜਨਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ
ਉਹ ਬੇਲਾਂ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਗਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਰਾਦ੍ ਉਨ੍ਮੁਕ੍ਤਕੁਸੁਮਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵ੍ਯੋਮਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਸ੍ਵਾਗਤਾਨੀਵ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਕੋਕਿਲਾਲਿਕੁਲਾਰਵੈਃ
ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਇਲਾਂ ਅਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਫਲਪੁष੍ਪਲਤੋਲ੍ਲਾਸਮ੍ ਔਨ੍ਨਤ੍ਯਂ ਚ ਮਹੀਰੁਹਾਮ੍ । ਵਿਹਸਨ੍ਤਮ੍ ਇਵਾਚ੍ਛਾਭਿਃ ਪੁष੍ਪਕੁਟ੍ਮਲਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ
ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਪਾਰਿਜਾਤਮ੍ ਇਵਾਜੇਤੁਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗੈਸ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਵ੍ਯੋਮਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਭਿਧਾਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਦ੍ਧੁਰਕਨ੍ਧਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਛੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਤਣਾ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਮਧ੍ਯਭਾਗਸ੍ਫੁਰਦ੍ਭृਙ੍ਗੈਸ੍ ਸ੍ਤਬਕੈਰ੍ ਘਨਪਕ੍ਸ਼੍ਮਭਿਃ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਮ੍ ਅਤੁਲੈਰ੍ ਜੇਤੁਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵੋਦ੍ਯਤਮ੍
ਉਸ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੌਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸੌਭਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
ਕਚਤ੍ਕੁਸੁਮਗੁਚ੍ਛਾਚ੍ਛਫਣਾਮਣਿਗਣਾਵृਤਮ੍ । ਪਾਤਾਲਾਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ੇषਮ੍ ਇਵ ਵ੍ਯੋਮਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਵਰਗਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਰਜਸੋਦ੍ਧੂਲਿਤਾਕਾਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ ਇਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ । ਛਾਯਯਾ ਫਲਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਸਮਸ੍ਤਮੁਨਿਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਕੇ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਛਾਂ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਕਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਬਿਡਦਲਨਿਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਭਾਗੈਃ ਕੁਸੁਮਲਤਾਨਵਮਣ੍ਡਪੈਰ੍ ਉਪੇਤਮ੍ । ਪੁਰਮ੍ ਇਵ ਗਗਨੇ ਕਦਮ੍ਬਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਖਗਕੁਲਨਾਗਰਸਙ੍ਕਟਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਘਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੇ ਕੰਧਾਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨੇ ਛਪਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਦੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਤਮ੍ ਅਥਾਸੌ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਫਲਪਲ੍ਲਵਸ਼ਾਲਿਨਮ੍ । ਆਨਨ੍ਦਮਨ੍ਥਰਮਨਾਃ ਪੁष੍ਪਰੂਪਾਚਲੋਪਮਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕਦਮ੍ਬਂ ਰੋਦਸੀਸ੍ਤਮ੍ਭਮ੍ ਆਰੁਰੋਹ ਵਨਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਏਕਾਰ੍ਣਵਗਤਂ ਸ਼ੌਰਿਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਵੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਕੱਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਗੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਵ੍ਯੋਮਲਗ੍ਨਾਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਾਖਾਯਾਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਪਲ੍ਲਵੇ । ਵਿਵੇਸ਼ਾਧਿਗਤਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਐਡੂਕਪ੍ਰਾਨ੍ਤਬੁਦ੍ਧਵਤ੍
ਉਥੇ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਵેશ ਕਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਸੋਚ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥੋਪਵਿਸ਼੍ਯ ਮृਦੁਨਿ ਨਵਪਲ੍ਲਵਵਿष੍ਟਰੇ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਲੋਕਿਤਾਸ੍ ਤੇਨ ਦਿਸ਼ਃ ਕੌਤੁਕਮਨ੍ਥਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਨਵੇਂ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋਣੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸਰਿਦੇਕਾਵਲੀਰਮ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਨਕੁਟ੍ਮਲਾਃ । ਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਸ਼ਕਵਰਾ ਲੋਲਨੀਲਾਮ੍ਬੁਦਾਲਕਾਃ
ਉਸਨੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਿਨੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਸੁੱਥਰਾ ਅਸਮਾਨ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨੀਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਵਸਨਾਃ ਪੁष੍ਪਗੌਰਵਨਾਙ੍ਗਿਕਾਃ । ਗृਹੀਤਸਾਗਰਾਪੂਰ੍ਣਕਲਸ਼ਾਃ ਪੁਰਭੂषਣਾਃ
ਹਰੀ-ਨੀਲੀ ਘਾਹ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਸਰੀਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਧृਤਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਸ੍ ਸੁਗਨ੍ਧਿਮੁਖਮਾਰੁਤਾਃ । ਗ੍ਰਾਮਘੁਙ੍ਘੁਮਕਾਕਲ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਝਰਾਰਵਨੂਪੁਰਾਃ
ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਾਜੇਬ ਵਾਂਗ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ।