ਸਰ੍ਵਦੈਵੇਦृਸ਼ੀ ਸਾਧੋ ਸਂਸਾਰੀ ਸਂਸृਤਿਸ਼੍ ਚਲਾ । ਜਾਯਤੇ ਜੀਵਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਚ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੰਸਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਝ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅਸਥਿਰ ਹੈ: ਕੋਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਜੀਉਂਦਾ, ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਦृਸ਼ੋਰ੍ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਮ੍ ਇਦਂ ਮੁਨੇ । ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇਣ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਮুনি, ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਦਿਨ ਮਿਟ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਦਰ੍ਥਂ ਮਾ ਕृਥਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿषਾਦਂ ਮਰਣੇ ਪਿਤੁਃ । ਅਵਸ਼੍ਯਭਾਵ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਮਯੋ ਜਾਤਸ੍ਯਾਹਰ੍ਪਤੇਰ੍ ਇਵ
ਇਸ ਲਈ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰ; ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਟ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ਰੀਰਾਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਿਰਮ੍ ਆਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ । ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਸਾਦਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਸ੍ਤਨਿਤਾਦ੍ ਇਵ
‘ਉਹ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹੈ’ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਗਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਥਾਯਾਵਸ਼੍ਯਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਂ ਪਿਤੁਰ੍ ਆਦृਤਃ । ਚਕਾਰ ਤਪਸੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਦृਢਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਠ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਕਰਮ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪਿਨੇ ਚਰਤਸ੍ ਤਪਃ । ਅਨਨ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਤ੍ਵਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਅਨੰਤ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਅਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਬੁਦ੍ਧੇਸ੍ ਤੁ ਸੁਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਤਯਾ ਤਯਾ । ਨ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਚੇਤੋ ऽਸ੍ਯ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ऽਪਿ ਧਰਾਤਲੇ
ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਦੀ ਸਮਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ।
ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਧਰਾਤਲਮ੍ । ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਇਵ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ ਨ ਰੇਮੇ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਏਵ ਹਿ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਅਥ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਯੈਵ ਸਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਤ੍ਰੋਚਿਤਾ ਮਮ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਸਚਯ ਕੀਤਾ: 'ਮੇਰੀ ਵਸਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਹੋਏ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ।'
ਤਦ੍ ਇਦਾਨੀਂ ਤਪਸ੍ ਤਪ੍ਸ੍ਯੇ ਤਪਸਾ ਯੇਨ ਸ਼ਾਖਿषੁ । ਖਗਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਮਿ ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚ ਦਲੇषੁ ਚ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਮੈਂ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਖਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਞ੍ਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਹੁਤਾਸ਼ਮ੍ ਅਤਿਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਜੁਹਾਵ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੋਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਾਂਸਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਜਲਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੋਢੀ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਗੀਰ੍ਵਾਣਵृਨ੍ਦਸ੍ਯ ਸਮਗ੍ਰਾ ਗਲਭਿਤ੍ਤਯਃ । ਮਨ੍ਮੁਖਸ੍ਥੇਨ ਮਾ ਯਾਨ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਮਾਂਸੇਨ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਬੋਲੀਆਂ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਮਾਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਨਾ ਹੋਵੇ।'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਵਾਨ੍ । ਪੁਰੋ ਬਭੂਵ ਦੀਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ ਦੀਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ ਵਾਕ੍ਪਤੇਰ੍ ਇਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੱਤ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਆ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਵੀਰਕੁਮਾਰਾਭਿਮਤਂ ਵਰਮ੍ । ਗृਹਾਣ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਸਾਧੋ ਕੋਸ਼ਕੋਸ਼ਾਨ੍ ਮਣਿਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਵਿਰਕੁਮਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਵਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਮਣੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ.'
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਲਮ੍ ਅਰ੍ਘਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਨਾ । ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤਿਵਾਦੇਨ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਪ੍ਰਕੁਮਾਰਕਃ
ਅਗਨਿ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਭਗਵਨ੍ ਭੂਤਪੂਰ੍ਣਾਯਾ ਭੁਵਃ ਪਾਵਨਮ੍ ਅਙ੍ਗਨਮ੍ । ਨਾਪ੍ਨੋਮਿ ਤੇਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮ੍ ਉਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਮੇ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਿਹੜੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮੁਖਂ ਸ਼ਿਖੀ । ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਦ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਖੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਦੇਵੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਸਾਨ੍ਧ੍ਯ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦੇ । ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਃ ਕੁਮਾਰੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵਾਬਭੌ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਅੰਦਰੋਂ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਤਦ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਬੱਦਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਗਤਾਭਿਮਤਾਨਨਮਣ੍ਡਲਦ੍ਯੁਤਿਜਵੇਨ ਜਹਾਸ ਸ ਤੁष੍ਟਿਮਾਨ੍ । ਸ਼ਸ਼ਿਨਮ੍ ਆਪ੍ਤਕਲਾਕੁਲਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਜਂ ਵਿਕਸਿਤਂ ਚ ਸਿਤਂ ਸ੍ਮਿਤਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹੱਸਿਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਕਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਅਥ ਕਾਨਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਚੁਮ੍ਬਿਤਾਮ੍ਬੁਦਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਖਿਨ੍ਨਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸੇਵਿਤਸ੍ਕਨ੍ਧਮਣ੍ਡਪਮ੍
ਫਿਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਚੁੰਬਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘੋੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਦੇ ਛਾਂ-ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ ਹੇਠ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ—
ਮਿਮਾਨਮ੍ ਇਵ ਦਿਕ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ੀਰ੍ ਦੀਰ੍ਘੈਰ੍ ਵਿਟਪਬਾਹੁਭਿਃ । ਆਲੋਕਯਨ੍ਤਂ ਕਕੁਭੋ ਵਿਕਾਸਿਕੁਸੁਮੇਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਟਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਾਤਾਵਲੁਲਿਤਾਨਲ੍ਪਭ੍ਰਮਦ੍ਭ੍ਰਮਰਕੁਨ੍ਤਲਮ੍ । ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਯਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ਼ਾਨਾਂ ਮੁਖਂ ਪਲ੍ਲਵਪਾਣਿਭਿਃ
ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਲਦੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਤੇ ਉਡਦੇ ਭੰਭੀਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੌਦੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੋਂਝਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।
ਕਚ੍ਛੈਰ੍ ਉਰੁਗੁਲੁਚ੍ਛਾਚ੍ਛਮਞ੍ਜਰੀਪੁਞ੍ਜਪਿਞ੍ਜਰੈਃ । ਆਸ੍ਯੈਰ੍ ਇਵ ਸਤਾਮ੍ਬੂਲੈਰ੍ ਹਸਨ੍ਤਮ੍ ਅਲਿਮਾਲਿਤੈਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ, ਪੀਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਮੂੰਹ ਹੋਵੇ, ਭੰਭੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਸਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।
ਲਤਾਵਿਲਾਸਨੋਲ੍ਲਾਸਿਪੁष੍ਪਕੇਸਰਧੂਲਿਭਿਃ । ਆਬਦ੍ਧਮਣ੍ਡਲਾਭੋਗਂ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਮ੍ ਇਵ ਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ
ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਖਿਲਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕੇਸਰ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚੱਕਰ, ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸਙ੍ਕਟਂ ਵਿਟਪਾਵਲ੍ਯਾ ਕੁਞ੍ਜਕੂਜਚ੍ਚਕੋਰਯਾ । ਗਾਯਤ੍ਕਿਨ੍ਨਰਯਾ ਸਿਦ੍ਧਵੀਥ੍ਯੇਵ ਜਗਦ੍ ਉਚ੍ਚਯਾ
ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਘਣੀ, ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਕੋਰਾਂ ਦੀ ਕੁਜੀ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਉਹ ਜਗਤ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਾਹ।
ਲਤਾਪੀਠੋਪਵਿष੍ਟਾਨਾਮ੍ ਅਧੋਲਮ੍ਬੈਃ ਕਲਾਪਿਨਾਮ੍ । ਕਲਾਪੈਸ਼੍ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਵ੍ਯੋਮ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਚਾਪੈਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦੈਃ
ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਣਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕ ਰਹੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਮਗ੍ਨੋਨ੍ਮਗ੍ਨੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਚਾਮਰੈਰ੍ ਭਾਸਿਤਂ ਸਿਤੈਃ । ਚਕੋਰਾਨੁਗਤੈਃ ਪੂਰ੍ਣੈਸ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮ੍ ਇਵੇਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਹਰ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਚਮਰਾਂ, ਕਦੇ ਉੱਪਰ ਕਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਚਕੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਨੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਲ ਭਰ ਚੰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਕਪਿਞ੍ਜਲਕਲਾਲਾਪੈਃ ਕਲਕੋਕਿਲਕੂਜਿਤੈਃ । ਜੀਵਜੀਵਵਿਰਾਵੈਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤਮ੍ ਇਵੋਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਕਪਿੰਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲ, ਤੇ ਜੀਵਜੀਵ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾ ਰਹੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਕਾਦਮ੍ਬਕਕਦਮ੍ਬੈਸ਼੍ ਚ ਕੁਲਾਯਕृਤਕੇਲਿਭਿਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਕੋਟਰਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੈਸ੍ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ ਜਗਦ੍ ਇਵਾਵृਤਮ੍
ਕਾਦੰਬ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਖੋਹਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਗਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵਾਲਾਰੁਣਹਸ੍ਤਾਭਿਰ੍ ਅਲਿਨੇਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਰ੍ ਇਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮਞ੍ਜਰੀਭਿਰ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ
ਇਸ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਭੌਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇ।