ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਾਕਾਰਵਿਪਰ੍ਯਾਸਵਿਧਾਯਿਨੀ । ਅਪਾਙ੍ਗਭਙ੍ਗੁਰੋਦਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਮਨੋਰਮਾ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਭਟਕਾਵਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਰੂਚੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਡਿਤ੍ਤਰਲਮ੍ ਆਲੋਕਮ੍ ਆਤਨ੍ਵਾਨਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸਂਸਾਰਰਞ੍ਜਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨृਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਵ ਰਾਜਤੇ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਝਲਕਦੀਆਂ ਚਾਨਣੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਨੱਚਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵਸਾਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਸਮ੍ਪਦਸ੍ ਤਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ ਚ ਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮृਤਿਪਦਂ ਯਾਤਂ ਯਾਮੋ ਵਯਮ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਉਹ ਕਰਤਬ ਵੀ; ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਹਤਰੂਪਾਯਾ ਨਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਯਾ ਦਗ੍ਧਸਂਸृਤੇਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਨਸ਼ਟ ਰੂਪ ਦਾ, ਇਸ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ਨਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚਾਦੇਵਤਾਂ ਚੈਤੇ ਕਿਮ੍ ਏਵੇਹ ਵਿਭੋ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਦੇਵਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਰਚਯਨ੍ ਰਸ਼੍ਮਿਜਾਲੇਨ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਤਿਵਾਹ੍ਯ ਰਵਿਃ ਕਾਲਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਵਧਿਮ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਹੱਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਵਾ ਭੂਤਜਾਤਯਃ । ਨਾਸ਼ਮ੍ ਏਵਾਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸਲਿਲਾਨੀਵ ਵਾਡਵਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਾਤੀਆਂ, ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਢਵ ਅੱਗ ਵੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਯੌਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਾਯੁਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਂ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ ਸਰਿਤੋ ਦਿਸ਼ਃ । ਵਿਨਾਸ਼ਵਾਡਵਸ੍ਯੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਨ੍ਧਨਮ੍
ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਨਾਸ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਸੁੱਕਾ ਈਂਧਨ ਹਨ।
ਧਨਾਨਿ ਬਨ੍ਧਵੋ ਭृਤ੍ਯਾ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਭਵਾਸ਼੍ ਚ ਯੇ । ਵਿਨਾਸ਼ਭਯਭੀਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਨੀਰਸਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨੌਕਰ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਦੌਲਤ—ਨਾਸ ਦੇ ਡਰ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਤਾਵਦ੍ ਏਵੈਤੇ ਭਾਵਾ ਜਗਤਿ ਧੀਮਤਃ । ਯਾਵਤ੍ ਸ੍ਮृਤਿਪਥਂ ਯਾਤਿ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਕੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਦ ਤਕ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਯਾਦ ਵਿਚ ਹਨ; ਜਦ ਨਾਸ ਦਾ ਰਾਖਸ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਤਿ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਗਤਰੋਗਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਗਤਰੋਗਤਾ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸਰਮਾਇਆ ਆਉਂਦਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਗਰੀਬੀ; ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ।
ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਦਾਯਿਨਾ ਮਹਤਾਮੁਨਾ । ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮੇਣ ਕੇ ਨਾਮ ਧੀਮਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਨ ਮੋਹਿਤਾਃ
ਹਰ ਪਲ ਇਹ ਵੱਡੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਕੌਣ, ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਵੀਰ, ਨਹੀਂ ਭਟਕਦੇ?
ਤਮਃਪਙ੍ਕਸਮਾਲਬ੍ਧਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਨਕਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਕੋਮਲਾਲੋਕਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਵਸਤਰਤ ਅੰਧੇਰੇ ਦੀ ਗੰਦ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਰਮ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਲਦਨੀਲਾਬ੍ਜਮਾਲਾਵਲਿਤਕੋਟਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਉਡ੍ਡਾਮਰਰਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੂਕਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਖੋਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਾਰਾਵਿਲਸਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਰ੍ਕੇਣ ਭੂषਿਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਕृਤਾਹ੍ਲਾਦਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਰ੍ਵਬਹਿष੍ਕृਤਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਫਿਰ ਚੰਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਗਮਾਪਾਯਪਰਯਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਨਾਸ਼ਯਾ । ਨ ਬਿਭੇਤੀਹ ਸਂਸਾਰੇ ਧੀਰੋ ऽਪਿ ਕ ਇਵਾਨਯਾ
ਜਦੋਂ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ, ਬਣਨ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ?
ਆਪਦਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਨ੍ਮਾਥ ਮਰਣਂ ਮੁਨੇ ਕਿਮ੍ ਇਵ ਨ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੁਨਿ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ?
ਪ੍ਰਾਗ੍ ਆਸੀਦ੍ ਅਨ੍ਯ ਏਵੇਹ ਜਾਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇਤਰੋ ਦਿਨੈਃ । ਅਪ੍ਯ੍ ਏਕਰੂਪਂ ਭਗਵਨ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੀ; ਹੁਣ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ।
ਘਟਸ੍ਯ ਪਟਤਾ ਦृष੍ਟਾ ਪਟਸ੍ਯਾਪਿ ਘਟਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਯਤਿ ਸਂਸृਤਿਃ
ਕਪੜਾ ਮਟਕਾ ਬਣ ਕੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਟਕੇ ਦੀ ਹਸਤੀ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੂਰੇਣ ਹਤਸ਼੍ ਸ਼ੂਰ ਏਕੇਨਾਪਿ ਸ਼ਤਂ ਹਤਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ ਪ੍ਰਭੁਤਾਂ ਯਾਤਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਤੇ ਜਗਤ੍
ਕੋਵਾਂ ਨੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਨੇ ਸੌ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਆਮ ਲੋਕ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਤੇਯਂ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਮ੍ ਅਜਸ੍ਰਮ੍ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ । ਜਡਸ੍ਪਨ੍ਦਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਤਰਙ੍ਗਾਨਾਮ੍ ਇਵਾਵਲੀ
ਇਹ ਜਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਟਕਾਵੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਹਿਲਦੇ-ਡੋਲਦੇ ਤੇ ਫੜਨ ਦੀ ਆਦਤ ਕਰਕੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ।
ਬਾਲ੍ਯਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਦਿਨੈਰ੍ ਏਵ ਯੌਵਨਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਤਤੋ ਜਰਾ । ਦੇਹੇ ऽਪਿ ਨੈਕਰੂਪਤ੍ਵਂ ਕਾਸ੍ਥਾ ਬਾਹ੍ਯੇषੁ ਵਸ੍ਤੁषੁ
ਬਚਪਨ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜਵਾਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਢਾਪਾ; ਸਰੀਰ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਹਰਲੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਿਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਤਿ ਵਿषਾਦਿਤਾਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਟਵਨ੍ ਮਨਃ
ਇੱਕ ਪਲ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਲ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮਨ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਟ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਇਤਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਯਂ ਵਿਧਿਃ । ਰਚਯਨ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਨਾਯਾਤਿ ਖੇਦਂ ਲੀਲਾਸ੍ਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਭਕਃ
ਇੱਥੋਂ ਉੱਥੇ, ਇੱਥੋਂ ਉੱਥੇ, ਇੱਥੋਂ ਉੱਥੇ—ਇਹ ਕਿਸਮਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਥਕਾਵੇ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ।
ਚਿਨੋਤ੍ਯ੍ ਉਨ੍ਮਾਦਯਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਹਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਮਸਾਤ੍ । ਜਗਜ੍ਜਾਤਮ੍ ਇਦਂ ਧਾਤਾ ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਸ਼ਤੈਰ੍ ਇਹ
ਇਹ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ, ਖਾਂਦਾ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਵੱਜਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਤੇ ਉਤਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਦਿਨੇਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ । ਰਚਯਨ੍ ਵਞ੍ਚਨਾਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਧਿਰ੍ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਸਵੇਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ; ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਯਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਤਤ੍ ਤੁ ਨ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ ਤਤ੍ ਤੁ ਨਾਦ੍ਯ ਚ । ਯਦ੍ ਅਨ੍ਯਦਾ ਤੁ ਤਨ੍ ਨਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਤੇਤਰਾਮ੍
ਜੋ ਅੱਜ ਹੈ, ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕੱਲ੍ਹ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਨਹੀਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਤਤਾਨੀਹ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸੁਖਾਨਿ ਵਿਰਲਾਨਿ ਚ । ਸਤਤਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨੀਵ ਵਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਲਗਾਤਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਸੁਖ ਵਿਰਲੇ; ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵਭਾਗਿਨੋ ਭਵਭਾਵਿਨਃ । ਜਨਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਪਦੋ ਨ ਚ ਸਮ੍ਪਦਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਸੁਖ।
ਪਦਾਤ੍ ਪਦਮ੍ ਅਯਂ ਪਾਪਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਪਦਿ ਪਾਤਯਨ੍ । ਹੇਲਾਵਿਵਲਿਤਾਸ਼ੇषਃ ਖਲਕਾਲਲਵਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਪਾਪ ਇਕ ਕਦਮ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕਦਮ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੰਦਤਾ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ।