ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਸृष੍ਟੇਸ੍ ਤੁ ਮਯੈਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਭਵਤੇ ਕਥਿਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਯੇਵਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਨਘ
ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਜृਮ੍ਭਣਮ੍ ਅਯਂ ਸਂਸਾਰ ਇਤਿ ਸਨ੍ਮਤੇ । ਸਮ੍ਬੋਧਨਾਯ ਭਵਤਸ੍ ਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮ ਉਦਾਹृਤਃ
ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਫੈਲਾਵ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ 'ਸੰਸਾਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਜਾਗਣ ਲਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਸ੍ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਪ੍ਰਭृਤਯੋ ਜਾਤਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਨਾਯੈष ਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮ ਉਦਾਹृਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤਵ ਗੁਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਜਨਮਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਨਸ੍ ਸृष੍ਟਿਃ ਪੁਨਰ੍ ਨਾਸ਼ਃ ਪੁਨਰ੍ ਦੁਃਖਂ ਪੁਨਸ੍ ਸੁਖਮ੍ । ਪੁਨਰ੍ ਅਜ੍ਞਾਃ ਪੁਨਸ੍ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ੌ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਫਿਰ ਨਾਸ, ਫਿਰ ਦੁੱਖ, ਫਿਰ ਸੁਖ; ਫਿਰ ਅਗਿਆਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਫਿਰ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ ਸृष੍ਟਿਕਰਾਃ ਪੀਤਸ੍ਨੇਹਦਸ਼ਾਭृਤਃ । ਦੀਪਾ ਇਵ ਕृਤਾਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਚ ਦੀਪਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਮ੍ ਅਪਿ । ਕਾਲੇਨਾਧਿਕਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਸ਼ੇ ਭੇਦੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਸਰੀਰਾਂ, ਦੀਵਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਾਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁਨਃ ਕृਤਂ ਪੁਨਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾ ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰਃ ਕਲਿਃ । ਪੁਨਰ੍ ਆਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਚਕ੍ਰਾਵਰ੍ਤੇਹਯਾ ਜਗਤ੍
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ, ਫਿਰ ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੁਬਾਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਰਮ੍ਭਾਃ ਪੁਨਃ ਕਲ੍ਪਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਕਾਰ੍ਯਦਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਅਹਰ੍ ਯਥਾ
ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਮੁੜ ਮੁੜ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਮੁੜ, ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਨਵੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ।
ਲੋਕਾਲੋਕਕਲਾਕਾਲਕਲਨਾਕਲਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਲੋਕ, ਅਲੋਕ, ਸਮਾਂ, ਅਸਮਾਂ, ਗਿਣੇ ਜਾਂ ਨਾ ਗਿਣੇ ਵਕਫੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਹਤੇ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤੇ ऽਯਃਪਿਣ੍ਡੇ ऽਨਲਕਣਾ ਇਵ । ਇਮੇ ਭਾਵਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਕਣ ਹੋਣ, ਐਸਾ ਹੀ ਇਹ ਭਾਵ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਨਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਕ੍ਸ਼ ਇਵਾਰ੍ਤਵਮ੍
ਕਦੇ ਇਹ ਅਪਰੇਗਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ।
ਚਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦ ਏਵ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਦੈਵੇਦृਸ਼ਾਕृਤਿਃ । ਯਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਗੋ ਦ੍ਵੀਨ੍ਦੁਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਲੋਚਨਾਤ੍
ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਰੂਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਾਸ੍ ਸृष੍ਟਿਦृष੍ਟਯਃ । ਤਤ੍ਸ੍ਥਾ ਏਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਤਤ੍ਸ੍ਥਾਭਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ ਇਵ ਮਰੀਚਯਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਲੱਗਣ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ।
ਨ ਕਦਾਚਨ ਸਂਸਾਰਃ ਕਿਲਾਯਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਾਵ੍ ਅਸਂਸਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਤਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਤਃ
ਇਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ-ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਨ ਚੈਵੇਦਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤੁ ਸਾਧੋ ਜਗਦ੍ ਅਨੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੌ ਹਿ ਸਂਸਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਤਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਤਃ
ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਜਗਤ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮਹਾਕਲ੍ਪਾਵਧਿਂ ਕਾਲਮ੍ ਅਸਂਸਾਰਿਤਯੇਦ੍ਧਯਾ । ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸਂਸਾਰ ਇਦਾਨੀਮ੍ ਇਤਿ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮਝ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵੇਤਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਉਪਪਦ੍ਯਤ ਏਵ ਨਃ
ਜਾਣਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸਾਰਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਾ ਸਂਸਾਰਮਾਯੇਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯੈਵੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਮਾਇਆ ਸਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਸਹੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਭਾਵਿਤ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਨੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਜਗਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਨ ਮृषਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੋਚਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਜਗਤ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਜਗਤ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਰਤਂ ਪਤਦ੍ਭੂਤਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਸ਼੍ਵਰੀਃ । ਵਿਨਾਸ਼ੀਦਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤਿ ਕਿਂ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਦੋਦਿਤਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਰਾਚਲਾਃ । ਅਵਿਨਾਸ਼ਿ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਵਿਤਥੋਪਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਹਾੜ ਅਟੱਲ ਖੜੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਅਬਿਨਾਸੀ ਹੈ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਤਤਾਤ੍ਮਨਿ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲਨਾਜਾਲਮ੍ ਅਨਾਖ੍ਯੇ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਜਾਲ ਉਸ ਨਾਂ-ਰਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੀ । ਪੁਨਸ੍ ਸੁਖਂ ਪੁਨਰ੍ ਦੁਃਖਂ ਪੁਨਃ ਕਰਣਕਰ੍ਮਣੀ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ।
ਪੁਨਰ੍ ਆਸ਼ਾਃ ਪੁਨਰ੍ ਵ੍ਯੋਮ ਪੁਨਸ੍ ਸਾਮ੍ਬੁਧਯੋ ऽਦ੍ਰਯਃ । ਅਭ੍ਯੁਦੇਤਿ ਪੁਨਸ੍ ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ ਅਰ੍ਕਪ੍ਰਭਾ ਯਥਾ
ਉਮੀਦਾਂ ਫਿਰ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਸਮਾਨ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੁੜ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ ਦੇਵਾਃ ਪੁਨਰ੍ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਕ੍ਰਮਃ । ਪੁਨਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗੇਹਾ ਪੁਨਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਨਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਫਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ; ਮੁੜ ਸਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਘਰ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਚੰਦ ਵੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਪੁਨਰ੍ ਮਨੁਸੁਤਾਦਯਃ । ਪੁਨਰ੍ ਆਸ਼ਾਸ਼੍ ਚਲਚ੍ਚਾਰੁਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਵਰੁਣਾਨਿਲਾਃ
ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ, ਫਿਰ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ, ਫਿਰ ਉਮੀਦਾਂ, ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਸੋਹਣੀ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਮੇਰੁਕਰ੍ਣਿਕਾ ਕਾਨ੍ਤऋਕ੍ਸ਼ਕੇਸਰਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਫੁਲ੍ਲਸ੍ਫੀਤੋਦਰੋਦੇਤਿ ਰੋਦਸੀਨਲਿਨੀ ਪੁਨਃ
ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੀ ਡੰਡੀ, ਤਾਰੇ ਦੀਆਂ ਰੇਸ਼ਮੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਖਿੜੇ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਕੌਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ, ਮੁੜ ਫੁੱਲ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯੋਮਕਾਨਨਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵਲ੍ਗਤ੍ਯ੍ ਅਂਸ਼ੁਨਖੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਤਮਃਕਰਿਘਟਾ ਭੇਤ੍ਤੁਂ ਪੁਨਰ੍ ਭਾਸ੍ਕਰਕੇਸਰੀ
ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਨਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮੋਟੀਆਂ ਘਟਾਂ ਨੂੰ ਟੋੜਣ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ ਇਨ੍ਦੁਸ਼੍ ਚਲਚ੍ਚੂਤਮਞ੍ਜਰੀਸੁਨ੍ਦਰੈਃ ਕਰੈਃ । ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਂ ਦਿਗ੍ਵਧੂਮੁਖਮਣ੍ਡਨਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੰਬਦੇ ਆਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਪੁਨਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਰੋਃ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਵਾਤਸਮੀਰਿਤਾਃ । ਪਤਨ੍ਤੀਹ ਵਿਨੁਨ੍ਨਾਙ੍ਗਾਃ ਪੁਣ੍ਯਕृਤ੍ਫਲਪਾਲਯਃ
ਸੁਰਗ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਨੇਕੀ ਦੇ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਹਿਲਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।