ਜਡਾ ਰਸਾਨ੍ਵਿਤਾਸ੍ ਤਨ੍ਵ੍ਯਸ੍ ਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੇਵਾਲਲਤਾ ਇਵ । ਤਰਙ੍ਗਸਮਧਰ੍ਮਿਣ੍ਯੋ ਦृष੍ਟਨष੍ਟਸ਼ਰੀਰਿਕਾਃ
ਇਹ ਜਗਤ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਤਲੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੇਵਾਲ ਦੀ ਡੰਡੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਕਦੇ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਸृष੍ਟਿਕੋਟੀਨਾਂ ਚਿਤ੍ਰਾਚਾਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਾਃ । ਚਿਤ੍ਰਾਕਾਰਵਿਕਾਰਾਸ਼੍ ਚ ਚਿਤ੍ਰਰੂਪਾਸ਼੍ ਚ ਸृष੍ਟਯਃ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਅਜੀਬ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਲੈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਨ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਸ੍ ਸृष੍ਟਿਦृष੍ਟਯਃ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਵਿषਯਾ ਰਾਮ ਸਲਿਲਾਦ੍ ਇਵ ਵृष੍ਟਯਃ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸृष੍ਟਯੋ ਦੇਵਾਜ੍ ਜਲਦਾਦ੍ ਇਵ ਵृष੍ਟਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਵਾਖਿਲਾ ਜਾਤਾ ਆਲੋਕਾਦ੍ ਇਵ ਦृष੍ਟਯਃ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਨ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ ਸृष੍ਟਿਦृष੍ਟਯਃ । ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਇਵਾਭਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਾष੍ਠੀਲਾਸ਼੍ ਸ਼ਲ੍ਮਲੇਰ੍ ਇਵ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਲਮਲ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਕਾਂਟੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਇਹ ਸृष੍ਟਿषੁ ਪੁष੍ਟਾਸੁ ਨਿਕृष੍ਟਾਸੁ ਚ ਰਾਘਵ । ਪਰਮਾਨ੍ ਨਭਸੋ ਜਾਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਲਮਾਲਿਤਮ੍
ਇਥੇ, ਰਾਘਵ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹਨ; ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸੁਖਮ ਮਲਿਨਤਾ ਛੁਹਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵ੍ਯੋਮ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯੋਮਜੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਯੁਜੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਾਰਿ ਸ੍ਫਾਰਤਾਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਲਜੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪृਥ੍ਵੀ ਸ੍ਫਾਰਤਾਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਯਦਾ । ਤਦਾ ਤਜ੍ਜਤਯੈਵੇਸ਼ਃ ਕੁਰੁਤੇ ਜਾਗਤੀਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਤੱਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਸੁ ਵਾਯੌ ਵਾ ਸੁਸ੍ਫਾਰੇ ਵਾਪਿ ਤੇਜਸਿ । ਸ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਕृਤਿਭਾਵਤਃ
ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਤੱਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਥ ਪੁਂਸੋ ਵਦਨਾਤ੍ ਕਦਾਚਿਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਪਦਾਤ੍ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਂਸਾਤ੍ ਪृष੍ਠਾਦ੍ ਵਾ ਕਦਾਚਿਲ੍ ਲੋਚਨਾਤ੍ ਕਰਾਤ੍
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਕਦੇ ਪੈਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਮੋਢੇ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਅੱਖ ਜਾਂ ਹੱਥ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਾਭੇਃ ਪਦ੍ਮਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਞ੍ਚਰਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮਜੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯੇਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਦ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਮਿਥ੍ਯਾਰਚਿਤਚਕ੍ਰਿਕਾ । ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਰੁਚਿਰ੍ ਲੋਲਾ ਸਲਿਲਾਵृਤ੍ਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਇਹ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਭਟਕਣਾ, ਝੂਠੀ ਬਣੀ ਚੱਕਰੀ; ਮਨ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਤੇ ਰੰਗੀਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ।
ਕਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਯਾਂ ਵਦ ਜ੍ਞਪ੍ਤੌ ਕਥਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਹ ਨੋ । ਨ ਚੇਦ੍ ਬਾਲਮਨੋਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਪਰ੍ਯਨੁਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਰਞ੍ਜਨਾਤ੍ । ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਰ੍ਭਂ ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਅਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ, ਸੁਣਹਿਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜਣਨੀ, ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਏष ਪੁਰੁषੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸृਜਤਿ ਵਾਰਿਣਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਪਦ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮ੍ ਅਥ ਵਾ ਮਹਤ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਤੱਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸੌ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਰੁਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਬ੍ਜਜਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵਰੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਹਵਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਿਹੀਨਾਸੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ਵ੍ ਇਹ ਸृष੍ਟਿषੁ । ਵਿਚਿਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਯੋ ਰਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਵਿਧਾ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਦਰੋਂ ਇਕਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਸृष੍ਟੇਸ੍ ਤੁ ਮਯੈਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਭਵਤੇ ਕਥਿਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਯੇਵਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਨਘ
ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਜृਮ੍ਭਣਮ੍ ਅਯਂ ਸਂਸਾਰ ਇਤਿ ਸਨ੍ਮਤੇ । ਸਮ੍ਬੋਧਨਾਯ ਭਵਤਸ੍ ਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮ ਉਦਾਹृਤਃ
ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਫੈਲਾਵ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ 'ਸੰਸਾਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਜਾਗਣ ਲਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਸ੍ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਪ੍ਰਭृਤਯੋ ਜਾਤਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਨਾਯੈष ਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮ ਉਦਾਹृਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤਵ ਗੁਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਜਨਮਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਨਸ੍ ਸृष੍ਟਿਃ ਪੁਨਰ੍ ਨਾਸ਼ਃ ਪੁਨਰ੍ ਦੁਃਖਂ ਪੁਨਸ੍ ਸੁਖਮ੍ । ਪੁਨਰ੍ ਅਜ੍ਞਾਃ ਪੁਨਸ੍ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ੌ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਫਿਰ ਨਾਸ, ਫਿਰ ਦੁੱਖ, ਫਿਰ ਸੁਖ; ਫਿਰ ਅਗਿਆਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਫਿਰ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ ਸृष੍ਟਿਕਰਾਃ ਪੀਤਸ੍ਨੇਹਦਸ਼ਾਭृਤਃ । ਦੀਪਾ ਇਵ ਕृਤਾਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਚ ਦੀਪਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਮ੍ ਅਪਿ । ਕਾਲੇਨਾਧਿਕਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਸ਼ੇ ਭੇਦੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਸਰੀਰਾਂ, ਦੀਵਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਾਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁਨਃ ਕृਤਂ ਪੁਨਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾ ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰਃ ਕਲਿਃ । ਪੁਨਰ੍ ਆਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਚਕ੍ਰਾਵਰ੍ਤੇਹਯਾ ਜਗਤ੍
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ, ਫਿਰ ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੁਬਾਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਰਮ੍ਭਾਃ ਪੁਨਃ ਕਲ੍ਪਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਕਾਰ੍ਯਦਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਅਹਰ੍ ਯਥਾ
ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਮੁੜ ਮੁੜ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਮੁੜ, ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਨਵੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ।
ਲੋਕਾਲੋਕਕਲਾਕਾਲਕਲਨਾਕਲਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਲੋਕ, ਅਲੋਕ, ਸਮਾਂ, ਅਸਮਾਂ, ਗਿਣੇ ਜਾਂ ਨਾ ਗਿਣੇ ਵਕਫੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਹਤੇ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤੇ ऽਯਃਪਿਣ੍ਡੇ ऽਨਲਕਣਾ ਇਵ । ਇਮੇ ਭਾਵਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਕਣ ਹੋਣ, ਐਸਾ ਹੀ ਇਹ ਭਾਵ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।