ਸਂਸਾਰਾਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਸਨਾਮ੍ਬੁਪਰਿਪ੍ਲੁਤੇ । ਯੇ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨਾਵਮ੍ ਆਰੂਢਾਸ੍ ਤੇ ਤੀਰ੍ਣਾ ਬ੍ਰੁਡਿਤਾਃ ਪਰੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਨੌਕਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਗ੍ਰਸ਼ਿਤਯਾ ਧਿਯਾ ਪਰਮਧੀਰਯਾ । ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਪਦਮ੍ ਆਵਿਸ਼
ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਰਗੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਢੀਠ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਮਝ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸ।
ਯਥਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਜ੍ਞਾਨਬृਂਹਿਤਚੇਤਸਃ । ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਰਾਮ ਵਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਮੂਢਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂ; ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਾ ਮਹਾਸ਼ਯਾਃ । ਆਚਾਰੈਰ੍ ਅਨੁਗਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨ ਭੋਗਕृਪਣਾਸ਼੍ ਸ਼ਠਾਃ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹਨ।
ਨ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਨ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰਂ ਜਗਦ੍ਗਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪਰਾਵਰਵਿਦੋ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯਾਭਿਮਾਨਸ੍ਯ ਗੁਣਾਨਾਂ ਯਸ਼ਸਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕृਪਣਾ ਲੋਕੇ ਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਤਾਕਤ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁਣ, ਇਜ਼ਤ ਜਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸੁਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਨ ਖਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਨਸਙ੍ਗਿਨਃ । ਨਿਯਤਿਂ ਚ ਨ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਭਾਸ੍ਕਰਾ ਇਵ
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਲੱਗੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸਭਾਵਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ।
ਵਿਗਤੇਚ੍ਛਾ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਵਹਾਰਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ । ਵਿਚਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਮੁਨ੍ਨਦ੍ਧਾਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਦੇਹਰਥਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਰਾਮ ਵਿਵੇਕਮ੍ ਇਮਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਬਲੇਨ ਚਾਨੇਨ ਜਾਨੇ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰ
ਤੂੰ ਵੀ, ਰਾਮਾ, ਇਹ ਵਿਆਕਤਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਬੁਧੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੇ।
ਸ੍ਪष੍ਟਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਾਨੋ ਗਤਮਤ੍ਸਰਃ । ਵਿਹਰਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੁਵਃ ਪੀਠੇ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਆਤਮ-ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਰਹੋ, ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਵੇਹਿਤਤ੍ਯਾਗੀ ਦੂਰਾਲੋਕਿਤਵਾਞ੍ਛਨਃ । ਪਰਾਂ ਸ਼ੀਤਲਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਆਦਾਯ ਵਿਹਰਾਨਘ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਸਾਰੇ ਸਵਾਰਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਵਧੀਆ ਠੰਡਕ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਇਤ੍ਥਂ ਗਿਰਾ ਵਿਮਲਯਾ ਵਿਮਲਾਸ਼ਯਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਮੁਨੇਸ੍ ਸ ਪਰਿਮृष੍ਟ ਇਵਾਬਭਾਸੇ । ਜ੍ਞਾਨਾਮृਤੇਨ ਮਧੁਰੇਣ ਵਿਰਾਜਤਾਨ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਇਵ ਸ਼ੀਤਲਤਾਂ ਜਗਾਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਐਸਾ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਕ ਪਾ ਲੀ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵੇਦਵੇਦਾਨ੍ਤਪਾਰਗ । ਆਸ਼੍ਵਸ੍ਤ ਇਵ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ ਭਵਦੁਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੈਦਾਂਤ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਪਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਉਦਾਰਾਣਿ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਿ ਪੇਸ਼ਲਾਨ੍ਯ੍ ਉਚਿਤਾਨਿ ਚ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਵਚਾਂਸਿ ਵਦਤਸ੍ ਤਵ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਚੀ, ਵੈਰਾਗੀ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਠੀਕ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਾਤ੍ਯਾ ਰਾਜਸਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ੍ਯਾਃ ਕਥਨਾਵਸਰਾਨ੍ਤਰੇ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਭਗਵਨ੍ ਪਦ੍ਮਜਨ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੈਦਾਈਸ਼ ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਯਂ ਮਮ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਸਰ੍ਵਸਂਸ਼ਯਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਰਿਨ੍ਨ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਥੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹਰ ਸੰਦੇਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਬ੍ਜਾਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਅਣ੍ਡਾਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਜ੍ ਜਲਾਤ੍ । ਚਿਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਕਮਲਜਨ੍ਮਨਃ
ਕਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ—ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਜੀਬ ਉਤਪੱਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ?
ਬਹੂਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਨਾਰਾਯਣਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਰਾਘਵ
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਯੁਗ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯਾਨ੍ਯੇषੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇषੁ ਚ ਭੂਰਿषੁ । ਨਾਨਾਚਾਰਵਿਹਾਰਾਣਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਅੱਜ ਵੀ, ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਅਜੀਬ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਰਸ-ਰੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੇषੁ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰਭਵੇषੁ ਚ । ਜਗਤ੍ਸੁ ਪ੍ਰੋਦ੍ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬਹੂਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਇਕੋ ਸਮੇਂ, ਅਨੰਤ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਤੇषਾਮ੍ ਅਬ੍ਜੋਦ੍ਭਵਾਦੀਨਾਂ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਣ੍ਡੇषੁ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਯੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕਥਿਤਾ ਦਿਵਿ
ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਪਤੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸृष੍ਟਯਸ਼੍ ਸ਼ਾਰ੍ਵ੍ਯਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪਦ੍ਮਜੋਦ੍ਭਵਾਃ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਵੈष੍ਣਵ੍ਯਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਮੁਨਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ
ਕਦੇ ਰਚਨਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਤੋਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਬ੍ਜਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਲਿਲੋਦ੍ਭਵਃ । ਅਣ੍ਡੋਦ੍ਭਵਃ ਕਦਾਚਿਚ੍ ਚ ਕਦਾਚਿਜ੍ ਜਾਯਤੇ ऽਮ੍ਬਰਾਤ੍
ਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਕਦੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ऽਰ੍ਕਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਵਾਸਵਃ । ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਏਵ ਹਿ
ਕਈ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੂਰਜ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਭੂਰ੍ ਅਭੂਤ੍ ਸृष੍ਟੌ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਤਰੁਸਙ੍ਕਟਾ । ਕਸ੍ਯਾਞ੍ਚਿਨ੍ ਨਰਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਾ ਕਸ੍ਯਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਭੂਧਰਾਵृਤਾ
ਕਿਸੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਘਣੇ, ਅਟੱਲ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਭੂਰ੍ ਅਭੂਨ੍ ਮृਣ੍ਮਯੀ ਕਾਚਿਤ੍ ਕਾਚਿਦ੍ ਆਸੀਦ੍ ਦृषਨ੍ਮਯੀ । ਆਸੀਦ੍ ਧੇਮਮਯੀ ਕਾਚਿਤ੍ ਕਾਚਿਨ੍ ਮਾਂਸਮਯੀ ਤਥਾ
ਕਿਸੇ ਧਰਤੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਪੱਥਰ ਦੀ, ਕਿਸੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵੀ।
ਇਹੈਵ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ ਤਾਨਿ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਥਾਨ੍ਯਥਾ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯੈਕੈਕਲੋਕਾਨਿ ਨਿਰ੍ਵੇਧਾਂਸ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਇਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਜਗਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ; ਕੁਝ ਜਗਤ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੇ।
ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮਹਾਮ੍ਬਰੇ । ਅਮ੍ਭੋਧਿਵੀਚਿਵ੍ਰਜਵਨ੍ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਕੀਕਤ ਵਾਲੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਜਗਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਤਰਙ੍ਗਾ ਜਲਧੌ ਮृਗਤृष੍ਣਾ ਮਰੌ ਯਥਾ । ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਯਥਾ ਚੂਤੇ ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਰੇ
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਾਂ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਫੁੱਲ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਇਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਾਂ ਹਨ।
ਭਾਨੋਰ੍ ਗਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਤ੍ਰਸਰੇਣਵਃ । ਆਲੋਲਵਪੁषੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਨ ਜਗਤਾਂ ਗਣਾਃ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।