ਯਤ੍ਰਾਦ੍ਯ ਨਗਰਂ ਦृष੍ਟਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਚਾਰਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਤਤ੍ਰੈਵੋਦੇਤਿ ਦਿਵਸੈਸ੍ ਸਂਸ਼ੂਨ੍ਯਾਰਣ੍ਯਧਨ੍ਵਤਾ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਸੇ ਥਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਰੁਕੜੀ ਧਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਅਦ੍ਯ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ । ਸ ਭਸ੍ਮਕੂਟਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਦਿਵਸੈਰ੍ ਏਵ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਆਦਮੀ ਅੱਜ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਖ ਦੀ ਢੇਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਣ੍ਯਾਨੀ ਮਹਾਭੀਮਾ ਯਾ ਨਭੋਮਣ੍ਡਲੋਪਮਾ । ਪਤਾਕਾਚ੍ਛਾਦਿਤਾਕਾਸ਼ਾ ਸੈਵ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਪੁਰੀ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਹੈ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਲਤਾਵਲਿਤਾ ਭੀਮਾ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਵਿਪਿਨਾਵਲੀ । ਦਿਵਸੈਰ੍ ਏਵ ਸਾ ਯਾਤਿ ਮੁਨੇ ਮਰੁਮਹੀਪਦਮ੍
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਣੀ ਤੇ ਅੱਜ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ—ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਰੁਕੜੀ ਧਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਲਿਲਂ ਸ੍ਥਲਤਾਂ ਯਾਤਿ ਸ੍ਥਲੀ ਭਵਤਿ ਵਾਰਿਭੂਃ । ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸਕਾष੍ਠਾਮ੍ਬੁਤृਣਂ ਜਗਤ੍
ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਘਾਹ — ਸਭ ਕੁਝ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿਤ੍ਯਂ ਯੌਵਨਂ ਬਾਲ੍ਯਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਞ੍ਚਯਾਃ । ਭਾਵਾਦ੍ ਭਾਵਾਨ੍ਤਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਰਙ੍ਗਵਦ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍
ਜਵਾਨੀ, ਬਚਪਨ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਦੌਲਤ — ਇਹ ਸਭ ਅਸਥਾਈ ਹਨ; ਇਕ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਾਲਤ ਵੱਲ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਤਾਤ੍ਤਦੀਪਕਸ਼ਿਖਾਲੋਲਂ ਜਗਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਤਡਿਤ੍ਸ੍ਫੁਰਣਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਮ੍ ਇਯਂ ਯਾਤਿ ਭੂਰਿਭੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਬੀਜਰਾਸ਼ਿਰ੍ ਇਵਾਜਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਥਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮਨਃਪਵਨਪਰ੍ਯਸ੍ਤਭੂਰਿਭੂਤਰਜਃਪਟਾ । ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਪਰਾਵਰ੍ਤਵਰਾਭਿਨਯਭੂषਿਤਾ
ਮਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਕੇ, ਅਣਗਿਣਤ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਾਦਸਿਆਂ, ਉਲਟ-ਪਲਟਾਂ, ਚੰਗੀ ਤੇ ਮੰਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਨਾਟਕਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਇਯਂ ਜਾਗਤੀ ਜਨਿਤਭ੍ਰਮਾ । ਨृਤ੍ਤਾਵੇਸ਼ਵਿਵृਤ੍ਤੇਵ ਸਂਸਾਰਾਰਭਟੀਨਟੀ
ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ, ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਕ ਹਾਲਤ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਖੁਲਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਟਕੀ ਆਪਣਾ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਾਕਾਰਵਿਪਰ੍ਯਾਸਵਿਧਾਯਿਨੀ । ਅਪਾਙ੍ਗਭਙ੍ਗੁਰੋਦਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਮਨੋਰਮਾ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਭਟਕਾਵਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਰੂਚੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਡਿਤ੍ਤਰਲਮ੍ ਆਲੋਕਮ੍ ਆਤਨ੍ਵਾਨਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸਂਸਾਰਰਞ੍ਜਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨृਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਵ ਰਾਜਤੇ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਝਲਕਦੀਆਂ ਚਾਨਣੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਨੱਚਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵਸਾਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਸਮ੍ਪਦਸ੍ ਤਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ ਚ ਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮृਤਿਪਦਂ ਯਾਤਂ ਯਾਮੋ ਵਯਮ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਉਹ ਕਰਤਬ ਵੀ; ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਹਤਰੂਪਾਯਾ ਨਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਯਾ ਦਗ੍ਧਸਂਸृਤੇਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਨਸ਼ਟ ਰੂਪ ਦਾ, ਇਸ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ਨਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚਾਦੇਵਤਾਂ ਚੈਤੇ ਕਿਮ੍ ਏਵੇਹ ਵਿਭੋ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਦੇਵਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਰਚਯਨ੍ ਰਸ਼੍ਮਿਜਾਲੇਨ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਤਿਵਾਹ੍ਯ ਰਵਿਃ ਕਾਲਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਵਧਿਮ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਹੱਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਵਾ ਭੂਤਜਾਤਯਃ । ਨਾਸ਼ਮ੍ ਏਵਾਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸਲਿਲਾਨੀਵ ਵਾਡਵਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਾਤੀਆਂ, ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਢਵ ਅੱਗ ਵੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਯੌਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਾਯੁਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਂ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ ਸਰਿਤੋ ਦਿਸ਼ਃ । ਵਿਨਾਸ਼ਵਾਡਵਸ੍ਯੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਨ੍ਧਨਮ੍
ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਨਾਸ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਸੁੱਕਾ ਈਂਧਨ ਹਨ।
ਧਨਾਨਿ ਬਨ੍ਧਵੋ ਭृਤ੍ਯਾ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਭਵਾਸ਼੍ ਚ ਯੇ । ਵਿਨਾਸ਼ਭਯਭੀਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਨੀਰਸਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨੌਕਰ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਦੌਲਤ—ਨਾਸ ਦੇ ਡਰ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਤਾਵਦ੍ ਏਵੈਤੇ ਭਾਵਾ ਜਗਤਿ ਧੀਮਤਃ । ਯਾਵਤ੍ ਸ੍ਮृਤਿਪਥਂ ਯਾਤਿ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਕੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਦ ਤਕ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਯਾਦ ਵਿਚ ਹਨ; ਜਦ ਨਾਸ ਦਾ ਰਾਖਸ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਤਿ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਗਤਰੋਗਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਗਤਰੋਗਤਾ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸਰਮਾਇਆ ਆਉਂਦਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਗਰੀਬੀ; ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ।
ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਦਾਯਿਨਾ ਮਹਤਾਮੁਨਾ । ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮੇਣ ਕੇ ਨਾਮ ਧੀਮਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਨ ਮੋਹਿਤਾਃ
ਹਰ ਪਲ ਇਹ ਵੱਡੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਕੌਣ, ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਵੀਰ, ਨਹੀਂ ਭਟਕਦੇ?
ਤਮਃਪਙ੍ਕਸਮਾਲਬ੍ਧਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਨਕਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਕੋਮਲਾਲੋਕਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਵਸਤਰਤ ਅੰਧੇਰੇ ਦੀ ਗੰਦ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਰਮ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਲਦਨੀਲਾਬ੍ਜਮਾਲਾਵਲਿਤਕੋਟਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਉਡ੍ਡਾਮਰਰਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੂਕਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਖੋਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਾਰਾਵਿਲਸਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਰ੍ਕੇਣ ਭੂषਿਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਕृਤਾਹ੍ਲਾਦਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਰ੍ਵਬਹਿष੍ਕृਤਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਲ ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਫਿਰ ਚੰਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਗਮਾਪਾਯਪਰਯਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਨਾਸ਼ਯਾ । ਨ ਬਿਭੇਤੀਹ ਸਂਸਾਰੇ ਧੀਰੋ ऽਪਿ ਕ ਇਵਾਨਯਾ
ਜਦੋਂ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ, ਬਣਨ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ?
ਆਪਦਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਨ੍ਮਾਥ ਮਰਣਂ ਮੁਨੇ ਕਿਮ੍ ਇਵ ਨ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੁਨਿ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ?
ਪ੍ਰਾਗ੍ ਆਸੀਦ੍ ਅਨ੍ਯ ਏਵੇਹ ਜਾਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇਤਰੋ ਦਿਨੈਃ । ਅਪ੍ਯ੍ ਏਕਰੂਪਂ ਭਗਵਨ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੀ; ਹੁਣ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ।
ਘਟਸ੍ਯ ਪਟਤਾ ਦृष੍ਟਾ ਪਟਸ੍ਯਾਪਿ ਘਟਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਯਤਿ ਸਂਸृਤਿਃ
ਕਪੜਾ ਮਟਕਾ ਬਣ ਕੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਟਕੇ ਦੀ ਹਸਤੀ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੂਰੇਣ ਹਤਸ਼੍ ਸ਼ੂਰ ਏਕੇਨਾਪਿ ਸ਼ਤਂ ਹਤਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ ਪ੍ਰਭੁਤਾਂ ਯਾਤਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਤੇ ਜਗਤ੍
ਕੋਵਾਂ ਨੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਨੇ ਸੌ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਆਮ ਲੋਕ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।