ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਰਾਮ ਮਿਥ੍ਯੈਵਾਨਘ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਦ੍ਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿਭ੍ਰਮਾਕਾਰੋ ਭ੍ਰਮਾਰ੍ਤਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼ੈਲਵਤ੍
ਇਹ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਕ ਲੰਮਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠਾ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਚੰਦਰਾ ਦੀ ਭੁਲ ਜਾਂ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਕਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਜ੍ਞਾਨਨਿਦ੍ਰਸ੍ ਸਨ੍ ਨੂਨਂ ਗਲਿਤਭਾਵਨਃ । ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਚੇਤਾਸ੍ ਸਂਸਾਰਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਸ੍ਵਭਾਵਕਲ੍ਪਿਤੋ ਰਾਮ ਜੀਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ । ਆਮੋਕ੍ਸ਼ਪਦਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ੍ਵਭਾਵਕਲ੍ਪਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨ੍ਤਰੇ । ਜੀਵਸ੍ਯ ਤਰਲਃ ਕਾਯ ਆਵਰ੍ਤਃ ਪਯਸੋ ਯਥਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਾਵ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਹੀ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਭੰਵਰ।
ਬੀਜੇ ਯਥਾਙ੍ਕੁਰਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਃ ਪਲ੍ਲਵਸ਼੍ ਚਾਙ੍ਕੁਰੇ ਯਥਾ । ਪਲ੍ਲਵੇ ਚ ਯਥਾ ਪੁष੍ਪਂ ਪੁष੍ਪਕੋਸ਼ੇ ਫਲਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਅੰਕੁਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਤਾ, ਪੱਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਕੌਲ ਵਿੱਚੋਂ ਫਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤਸ਼੍ ਚ ਕਲ੍ਪਨਾਰੂਪੋ ਦੇਹੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮਨਸੋ ऽਨ੍ਤਰੇ । ਬਹੀਰੂਪਤਯਾ ਰਾਮ ਤਤੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵੇਹ ਸ ਸ੍ਫੁਟਃ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਾਹਰ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੋ ऽਸ੍ਯ ਮਨਸਃ ਕਿਲ ਜਾਯਤੇ । ਸ ਏਵਾਸ਼ੁ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਤਨ੍ ਮृਤ੍ਪਿਣ੍ਡੋ ਘਟਕੋ ਯਥਾ
ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਲਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਘੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਤ ਏਵੇਦਂ ਮਨਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਜਗਦ੍ ਰਾਘਵ ਨੋ ਸਤ੍ਯਂ ਮृਗਤृष੍ਣਾਜਲਂ ਯਥਾ
ਰਾਘਵ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ; ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੇਨ ਚੈਤੇਨ ਦੇਹੋ ऽਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪੁਰਃ । ਭੀਤਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਬਾਲੇਨ ਵੇਤਾਲੋ ऽਗ੍ਰਗਤੋ ਯਥਾ
ਇਸੇ ਪ੍ਰਤੀਭਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਡਰ ਨਾਲ ਭਟਕਿਆ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੂਤ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗੇ ਪੁਰਾ ਕਾਯਪ੍ਰਤਿਭਾਸੋ ऽਸ੍ਯ ਚੇਤਸਃ । ਯਸ੍ ਸ ਏਵ ਵਿਭੁਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਝਲਕ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਉਹੀ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਮਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਤਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ । ਇਯਂ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਅਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਮਾਯੇਵ ਘਨਮਾਯਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਝੂਠੀ ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵੋ ਮਨਃਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵੈਰਿਞ੍ਚਪਦਮ੍ ਆਗਤਃ । ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਜੀਵ ਜਦ ਮਨ ਦੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਜਲਦੀ ਸਮਝਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸ਼ਰੀਰਗ੍ਰਹਣੇ ਕ੍ਰਮਮ੍ । ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਤੇਨੈਵ ਜਾਗਤੀਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਣ। ਇਸੇ ਉਦਾਹਰਨ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਵੇਂਗਾ।
ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਲੀਲਯੈਵ ਯਦ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਦਿਕ੍ਕਾਲਕਲਿਤਂ ਵਪੁਃ
ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਜੋ ਦਿਸਾ, ਸਮਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਖੇਡ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਿਸਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਤਜ੍ ਜੀਵਪਰ੍ਯਾਯਂ ਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਤਤ੍ਪਰਂ । ਮਨਸ੍ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਲੋਲਂ ਕਲਨਾਕਲਨੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਇਹੀ ਜੀਵ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਚਲ ਮਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚਣ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਯਨ੍ਤੀ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਆਦੌ ਭਾਵਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਆਕਾਸ਼ਭਾਵਨਾਮ੍ ਅਚ੍ਛਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਬੀਜਰਸੋਨ੍ਮੁਖੀਮ੍
ਸੁਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸੋਚਣ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਚਾ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਖਿਆਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਦੇ ਮੂਲ ਵੱਲ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤਦ੍ਘਨਤਾਂ ਯਾਤਂ ਘਨਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ ਮਨਃ । ਭਾਵਯਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਲਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਬੀਜਰਸੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਖਿਆਲ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਠੋਸਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਵਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਛੂਹ ਦੇ ਮੂਲ ਵੱਲ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਵਾਤਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਮृष੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਮਨੋਦृਸ਼ਾ । ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸਙ੍ਘਰ੍षਾਜ੍ ਜਨ੍ਯਤੇ ऽਨਲਃ
ਜਦ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ, ਮਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਤੇ ਛੂਹ ਵਜੋਂ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਸਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ ਤਦ੍ਘਨਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤੋ ਭਾਵਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਮ੍ ਅਮਲਾਲੋਕਮ੍ ਆਲੋਕਸ੍ ਤੇਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਮਨ, ਜਦ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ ਤਾਦृਗ੍ਗੁਣਗਣਂ ਰਸਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵੇਦਨਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ ਚਿਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਪਾਂ ਸ਼ੈਤ੍ਯਂ ਜਲਸਂਵਿਤ੍ ਤਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਉਹ ਗੁਣ ਤੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਠੰਡਕ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤਾਦृਗ੍ਗੁਣਗਣਂ ਮਨੋ ਭਾਵਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਗਨ੍ਧਵਤ੍ ਸ੍ਥੂਲਂ ਯੇਨੋਦੇष੍ਯਤਿ ਮੇਦਿਨੀ
ਫਿਰ, ਉਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਠੋਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸੋਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਥੇਦਂ ਭੂਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤਂ ਤਨੁਤਾਂ ਜਹਤ੍ । ਵਪੁਰ੍ ਵਹ੍ਨਿਕਣਾਕਾਰਂ ਸ੍ਫੁਰਿਤਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਇਹ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਸੁਖਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਕਲਾਯੁਕ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਜੀਵਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਭੂਤਹृਤ੍ਪਦ੍ਮषਟ੍ਪਦਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਕਲਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਅਠ-ਅੰਗੀ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਦਾ ਭੌਰਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਸਂਵੇਗਾਦ੍ ਭਾਵਯਦ੍ ਭਾਸੁਰਂ ਵਪੁਃ । ਸ੍ਥੂਲਤਾਂ ਏਤਿ ਪਾਕੇਨ ਮਨੋ ਭਵ੍ਯਫਲਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਵਿਚ, ਮਨ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਫਲ ਦਾ ਪੱਕਣਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੂषਾਸ੍ਥਦ੍ਰੁਤਹੇਮਾਭਂ ਸ੍ਫੁਰਿਤਂ ਵਿਮਲਾਮ੍ਬਰੇ । ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਮ੍ ਅਥਾਦਤ੍ਤੇ ਤਤ੍ ਤੇਜਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਲਹਿਰ, ਮੂਸੇ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਵਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇ ऽਥ ਤੇਜਃਪੁਞ੍ਜਮਯੇ ਮਨਃ । ਭਜਤੇ ਭਾਵਨਾਂ ਸ੍ਫਾਰੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਮ੍ ਆਤਤਾਂ ਸ੍ਵਤਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਥਾਂ ਵਿਚ, ਚਮਕ ਦੇ ਗੁੱਝ ਵਿਚੋਂ ਬਣਿਆ ਮਨ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਭਾਵਨਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਿਰਃਪੀਠਮਯੀਮ੍ ਅਧਃ ਪਾਦਮਯੀਂ ਤਥਾ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਰ੍ ਹਸ੍ਤਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਚੋਦਰਧਰ੍ਮਿਣੀਂ
ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਆਧਾਰ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੇਟ ਦੀ ਸੁਭਾਵਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਟਾਵਯਵੋ ਬਾਲੋ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲਾਮਲਾਕृਤਿਃ । ਮਨੋਰਥਵਸ਼ੋਪਾਤ੍ਤਵਪੁਸ੍ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਅਸਾਵ੍ ਅਥ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਫ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਰਗਾ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਿਤਾਙ੍ਗਂ ਮਨੋ ਮੁਨੇਃ । ਨਯਤ੍ਯ੍ ਉਪਚਯਂ ਦੇਹਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਭਾਵਮ੍ ऋਤੁਰ੍ ਯਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਕੇ ਅੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨ ਸ੍ਫੁਟਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਮਲਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤ੍ਵਬਲੋਤ੍ਸਾਹਵਿਜ੍ਞਾਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਤਾਕਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਸਮਝ ਤੇ ਸਰਵੋਚਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।